Kary w ustawie o ZSEE: kara administracyjna i grzywna

Ustawa o ZSEE przewiduje administracyjne kary pieniężne od 5 000 do 1 000 000 zł (art. 91-93) oraz grzywnę za trzy wykroczenia (art. 95-97). Kary administracyjne wymierza w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska albo wojewódzki inspektor inspekcji handlowej, a ich wysokość zależy od naruszonego obowiązku.

Stan prawny na: 2026-10-13

Jakie są dwie ścieżki sankcji w ustawie o ZSEE?

Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym nie zna jednej „stawki kary”. Za naruszenia obowiązków wymienione w art. 91 (punkty 1-48, przy czym punkt 42 został uchylony) nakładana jest administracyjna kara pieniężna. Za trzy konkretne zachowania, opisane w art. 95-97, grozi natomiast grzywna jako kara za wykroczenie. To dwa różne tryby: pierwszy kończy się decyzją organu inspekcji, drugi toczy się według przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia.

Dla przedsiębiorcy najważniejsze jest więc ustalenie, który obowiązek został naruszony. Od tego zależy zarówno tryb postępowania, jak i widełki kwotowe.

Jak podzielone są administracyjne kary pieniężne?

Art. 92 dzieli kary na sześć przedziałów. Najniższa kwota w całej ustawie to 5 000 zł. Który przedział dotyczy konkretnego naruszenia, wynika z numeru punktu w art. 91:

Podstawa prawna: art. 91-93 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. Kary wymierza się w drodze decyzji (art. 93 ust. 1-2): inspektor ochrony środowiska odpowiada za punkty 1-21, 27-41 i 43-48, a inspektor inspekcji handlowej za punkty 22-26, czyli naruszenia po stronie dystrybutorów i punktów sprzedaży.

Za jakie wykroczenia grozi grzywna?

Ustawa przewiduje karę grzywny za trzy zachowania:

• umieszczanie zużytego sprzętu łącznie z innymi odpadami wbrew zakazowi z art. 34 (art. 95),
• nieprzekazanie zużytego sprzętu z gospodarstwa domowego zbierającemu zużyty sprzęt albo podmiotowi uprawnionemu do jego zbierania wbrew art. 36 (art. 96),
• nieprzyjęcie przekazywanego zużytego sprzętu albo odpłatne przyjęcie zużytego sprzętu z gospodarstw domowych wbrew art. 42 ust. 1 (art. 97 ust. 1-2).

Orzeka się w trybie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 98 ust. 1). Za te wykroczenia jak sprawca odpowiada także osoba zajmująca się sprawami gospodarczymi podmiotu (art. 98 ust. 2). Wysokość grzywny nie wynika z samej ustawy o ZSEE, dlatego nie podajemy tu żadnej kwoty.

Jak ustalić, która kara może Cię dotyczyć?

1. Wskaż obowiązek, który budzi wątpliwość (na przykład obowiązek sprawozdawczy, obowiązek dystrybutora albo zasady postępowania ze zużytym sprzętem).

2. Sprawdź, czy naruszenie tego obowiązku jest wymienione w art. 91. Jeśli dotyczy zachowania z art. 34, 36 lub 42 ust. 1, sprawa należy do wykroczeń z art. 95-97.

3. Dla naruszenia z art. 91 odczytaj numer punktu i dopasuj go do przedziału w tabeli powyżej (art. 92).

4. Ustal organ: inspekcja ochrony środowiska albo inspekcja handlowa (art. 93).

Przykład: naruszenie opisane w punkcie 11 art. 91 mieści się w przedziale od 10 000 do 400 000 zł i dotyczy go wojewódzki inspektor ochrony środowiska. Naruszenie z punktu 25 to przedział od 5 000 do 300 000 zł, a karę wymierza wojewódzki inspektor inspekcji handlowej.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

• Grzywna z art. 95-97 i administracyjna kara pieniężna z art. 91-93 to odrębne ścieżki: pierwsza toczy się w trybie wykroczeń, druga kończy się decyzją inspektora.
• Punkt 42 art. 91 został uchylony, więc nie stanowi podstawy żadnej kary.
• Tabela pokazuje widełki ustawowe, a nie kwotę, jaka zostanie wymierzona w konkretnej sprawie.
• Ten artykuł omawia wyłącznie sankcje z ustawy o ZSEE. Kary z innych ustaw dotyczących BDO i odpadów to osobne reżimy z własnymi przepisami.

Co zrobić teraz?

Jeśli prowadzisz firmę wprowadzającą sprzęt elektryczny lub elektroniczny, zacznij od sprawdzenia, czy podlegasz obowiązkowi wpisu do BDO: kto musi zarejestrować się w BDO jako wprowadzający sprzęt elektryczny. Obowiązki sprawozdawcze opisuje poradnik o sprawozdaniu ZSEE w BDO, a zasady dla najmniejszych podmiotów omawia artykuł jaką ulgę ma mały wprowadzający sprzęt elektryczny. Szerszy przegląd kar związanych z BDO znajdziesz w przewodniku po karach BDO.

Gdy nie wiesz, który obowiązek i który przedział kary dotyczą Twojej sytuacji, możesz skorzystać z pomocy w obsłudze BDO.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (tekst jednolity) – art. 91-93 i art. 95-98
• Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328) – art. 60 ust. 1

Najczęściej zadawane pytania

Kto nakłada karę i od czego zależy jej wysokość?

Karę administracyjną wymierza w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska (punkty 1-21, 27-41 i 43-48 art. 91) albo wojewódzki inspektor inspekcji handlowej (punkty 22-26), zgodnie z art. 93 ust. 1-2. Wysokość zależy od punktu art. 91, który naruszono: art. 92 przypisuje każdemu punktowi jeden z sześciu przedziałów, a najniższa kwota w całej ustawie to 5 000 zł.

Czy za zużyty sprzęt grozi też grzywna, a nie tylko kara administracyjna?

Tak, ale tylko za trzy wykroczenia: umieszczanie zużytego sprzętu łącznie z innymi odpadami (art. 95), nieprzekazanie sprzętu z gospodarstwa domowego uprawnionemu zbierającemu (art. 96) oraz nieprzyjęcie przekazywanego sprzętu albo odpłatne przyjęcie go od gospodarstw domowych (art. 97). Sprawę prowadzi się w trybie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 98 ust. 1), a ustawa o ZSEE nie określa wysokości grzywny.