Jak oznaczyć puszki z kaucją? Puszki metalowe do 1 l objęte systemem kaucyjnym (załącznik nr 1a) trzeba oznakować zgodnie z art. 40l ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi: znak ma wskazywać objęcie systemem kaucyjnym i wysokość kaucji. Wzór określa załącznik nr 4 (art. 40l ust. 2).
Co nakazuje art. 40l ustawy o opakowaniach?
Podstawą obowiązku jest art. 40l ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Przepis stanowi, że wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje oraz wprowadzający bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje są obowiązani umieszczać na opakowaniach oznakowanie wskazujące na objęcie opakowania systemem kaucyjnym oraz określające wysokość kaucji.
Z ust. 2 tego samego artykułu wynika, że wzór oznakowania, o którym mowa w ust. 1, określa załącznik nr 4 do ustawy. W praktyce oznacza to dwa kroki: najpierw ustalenie, czy puszka należy do opakowań objętych systemem, a potem przygotowanie znaku według wzoru z załącznika. To wniosek z układu przepisów, a nie odrębny przepis.
Kogo dotyczy obowiązek oznakowania puszek?
Art. 40l ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wymienia dwie grupy adresatów:
- wprowadzających produkty w opakowaniach na napoje,
- wprowadzających bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje.
W praktyce oznacza to, że jeśli to Ty wprowadzasz na rynek napój w puszce, przepis art. 40l ust. 1 dotyczy właśnie Ciebie i to Ty odpowiadasz za to, aby znak znalazł się na opakowaniu. Jest to wniosek z brzmienia przepisu. Przepis mówi o oznakowaniu umieszczanym „na opakowaniach”, więc informacja o kaucji ma znajdować się na samej puszce.
Co musi wskazywać oznakowanie na puszce?
Zgodnie z art. 40l ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oznakowanie ma wskazywać dwie rzeczy:
1. że opakowanie jest objęte systemem kaucyjnym,
2. jaka jest wysokość kaucji.
Wysokość kaucji nie jest podana w art. 40l, dlatego kwotę, którą trzeba umieścić na puszce, omawiamy w osobnym artykule: ile wynosi kaucja za butelkę i za puszkę. Podobny temat dla opakowań z tworzywa opisujemy w tekście jakie oznaczenie ma butelka plastikowa z kaucją.
Jaki wzór oznakowania stosować?
Według art. 40l ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wzór oznakowania określa załącznik nr 4 do ustawy. To z niego należy odczytać, jak ma wyglądać znak na opakowaniu.
W praktyce oznacza to, że projekt etykiety lub nadruku na puszce przygotowuje się na podstawie załącznika nr 4. Załącznik jest częścią tekstu jednolitego ustawy (Dz.U. 2026 poz. 619), dostępnego w portalu eli.gov.pl. Przed oddaniem projektu do druku warto sprawdzić w załączniku nr 4, czy układ i treść znaku odpowiadają wzorowi, oraz czy kwota kaucji została wpisana zgodnie z jej aktualną wysokością.
Jakie opakowania obejmuje system kaucyjny?
Zakres systemu wskazuje załącznik nr 1a do ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619; załącznik w brzmieniu nadanym ustawą z 9 stycznia 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 174). Wymienia on trzy kategorie opakowań:
| Poz. | Kategoria opakowań (załącznik nr 1a) |
|---|---|
| 1 | jednorazowe butelki plastikowe na napoje do 3 l z zakrętkami |
| 2 | puszki metalowe do 1 l |
| 3 | butelki szklane zwrotne do 1,5 l |
Puszki znajdują się w pozycji 2: chodzi o puszki metalowe o pojemności do 1 litra. W praktyce oznacza to, że typowa puszka o pojemności 0,33 l lub 0,5 l mieści się w opisie z załącznika nr 1a.
Ten sam załącznik określa poziomy zbiórki:
| Okres | Poziom zbiórki (załącznik nr 1a) |
|---|---|
| lata 2025–2028 | 77% |
| od 2029 r. | 90% |
Są to poziomy zbiórki dla systemu kaucyjnego, a nie wymogi dotyczące wyglądu znaku. Wymogi dotyczące znaku wynikają z art. 40l.
Jakie są przypadki graniczne?
O tym, czy dane opakowanie jest objęte systemem, rozstrzyga opis z załącznika nr 1a do ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi: puszki metalowe do 1 l, jednorazowe butelki plastikowe do 3 l z zakrętkami oraz butelki szklane zwrotne do 1,5 l. Art. 40l ust. 1 nakazuje oznakowanie wskazujące na objęcie opakowania systemem kaucyjnym, więc punktem wyjścia jest zawsze ustalenie, do której kategorii pasuje opakowanie.
W praktyce oznacza to, że jeśli pojemność puszki jest bliska granicy 1 litra albo opakowanie nie przypomina żadnej z trzech kategorii, trzeba porównać jego pojemność i materiał z opisem w załączniku nr 1a. W razie wątpliwości co do klasyfikacji opakowania lub sposobu oznakowania możesz skontaktować się z zespołem rejestracjabdo.pl.
Obowiązki handlu w systemie kaucyjnym opisujemy osobno, w tekście od jakiej powierzchni sklep musi przyjmować opakowania w systemie kaucyjnym.
Co zrobić krok po kroku?
Poniższa kolejność jest wnioskiem praktycznym z art. 40l ust. 1 i 2 oraz załącznika nr 1a:
1. Sprawdź w załączniku nr 1a, czy Twoja puszka mieści się w pozycji 2 (puszki metalowe do 1 l).
2. Ustal, czy jesteś wprowadzającym produkty w opakowaniach na napoje albo wprowadzającym bezpośrednio – to adresaci art. 40l ust. 1.
3. Otwórz załącznik nr 4 do ustawy i przygotuj oznakowanie zgodnie z wzorem (art. 40l ust. 2).
4. Upewnij się, że oznakowanie wskazuje na objęcie systemem kaucyjnym oraz określa wysokość kaucji (art. 40l ust. 1).
5. Przed drukiem porównaj projekt etykiety z załącznikiem nr 4 w tekście jednolitym na eli.gov.pl.
Przykład: producent napoju w puszce 0,5 l ustala, że puszka mieści się w pozycji 2 załącznika nr 1a, pobiera wzór z załącznika nr 4, wpisuje kwotę kaucji i przekazuje projekt do drukarni.
Przedsiębiorcy wprowadzający opakowania powinni też pamiętać o innych obowiązkach, takich jak sprawozdanie opakowaniowe w BDO. Wynikają one z innych przepisów niż art. 40l i nie są tematem tego artykułu.
Źródła prawa
Podstawa prawna: art. 40l ust. 1 i 2 oraz załączniki nr 1a i nr 4 do ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619. Załącznik nr 1a w obecnym brzmieniu wynika z ustawy z 9 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. 2026 poz. 174).
Stan prawny na: 2026-10-30
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Czy każda puszka z napojem wymaga oznakowania kaucyjnego?
Oznakowanie dotyczy opakowań objętych systemem kaucyjnym, a załącznik nr 1a wymienia w tej grupie puszki metalowe do 1 l. Art. 40l ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi mówi o oznakowaniu wskazującym na objęcie opakowania systemem. Wysokość kaucji na puszce sprawdzisz w artykule o stawkach kaucji za butelkę i puszkę.
Gdzie znaleźć wzór oznakowania kaucyjnego?
Wzór określa załącznik nr 4 do ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, na co wskazuje art. 40l ust. 2. Załącznik jest częścią tekstu jednolitego, Dz.U. 2026 poz. 619. Jeśli oznaczasz też butelki, zobacz artykuł jakie oznaczenie ma butelka plastikowa z kaucją.
Czy oznakowanie kaucyjne ma coś wspólnego z BDO?
Art. 40l ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi nakłada obowiązek oznakowania opakowania, a obowiązki sprawozdawcze w BDO wynikają z innych przepisów. Jeżeli wprowadzasz opakowania na rynek, sprawdź osobno zasady opisane w artykule o sprawozdaniu opakowaniowym w BDO.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
