Opłata SUP w BDO to obowiązkowa danina, którą od 24 lipca 2023 roku płacą przedsiębiorcy wprowadzający na rynek wybrane jednorazowe produkty z tworzyw sztucznych — kubki, pojemniki na żywność, słomki czy tacki styropianowe. Jeśli prowadzisz restaurację, food truck, kawiarnię lub sklep z jedzeniem na wynos, ten obowiązek dotyczy właśnie Ciebie, niezależnie od skali działalności.
W skrócie:
- Opłata SUP obejmuje jednorazowe plastikowe kubki, pojemniki na żywność, tacki, słomki i inne produkty z listy dyrektywy 2019/904/UE.
- Obowiązek rejestracji w BDO + ewidencji SUP: od 24 lipca 2023 r.; pierwsze sprawozdanie roczne: za rok 2023.
- Stawka opłaty SUP wynosi 0,20 zł za kubek/pojemnik (napoje) i 0,25 zł za pojemnik na żywność — płatna przez przedsiębiorcę pobierającego opłatę od klienta.
- Kara za brak ewidencji SUP lub niezłożenie sprawozdania: do 20 000 zł (art. 10f ustawy o obowiązkach przedsiębiorców).
- Kara administracyjna za brak rejestracji w BDO: od 1 000 do 1 000 000 zł (art. 194 ust. 1 ustawy o odpadach).
- Ponad 400 000 podmiotów jest już zarejestrowanych w BDO — kontrole WIOŚ obejmowały ponad 12 000 firm w 2023 r.
Czym jest opłata SUP i kogo dotyczy?
Opłata SUP (Single-Use Plastics) to obowiązkowa opłata pobierana od użytkowników końcowych za jednorazowe produkty z tworzyw sztucznych — a przedsiębiorca ma obowiązek ją zebrać i przekazać marszałkowi województwa. Przepisy wynikają z wdrożenia unijnej dyrektywy SUP 2019/904/UE do polskiego prawa ustawą z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami.
Obowiązek dotyczy każdego przedsiębiorcy, który wydaje konsumentom jednorazowe produkty SUP z tworzyw sztucznych lub oksydegradowalnych — niezależnie od tego, czy prowadzi wielką sieć gastronomiczną, kiosk z kawą, food truck, stołówkę zakładową czy sklep spożywczy. Nie ma progu przychodowego ani ilościowego zwalniającego z tego obowiązku.
Warto odróżnić dwie warstwy tego systemu: po pierwsze, obowiązek rejestracji w BDO i prowadzenia ewidencji SUP, a po drugie, fizyczne pobieranie opłaty od klienta i jej odprowadzanie. Oba obowiązki ciążą na tym samym podmiocie — sprzedawcy produktów jednorazowych.
Jakie produkty objęte są opłatą SUP w BDO?
Opłatą SUP w BDO objęte są wyłącznie produkty z tworzyw sztucznych (w tym oksydegradowalnych) wymienione w załączniku do ustawy. Lista jest zamknięta — nie podlega rozszerzeniu przez interpretację.
| Produkt SUP | Stawka opłaty | Uwagi |
|---|---|---|
| Kubki na napoje (z tworzyw sztucznych lub z pokrywką z tworzywa) | 0,20 zł / szt. | Dotyczy też kubków z kartonową ścianką, jeśli pokrywka lub dno są z tworzywa |
| Pojemniki na żywność (z tworzyw sztucznych, w tym styropian) | 0,25 zł / szt. | Pojemniki z pokrywką lub bez; tacki, miseczki jednorazowe |
| Kubki na napoje z oksydegradowalnego tworzywa | 0,20 zł / szt. | Obowiązek identyczny jak dla plastiku konwencjonalnego |
| Pojemniki na żywność z oksydegradowalnego tworzywa | 0,25 zł / szt. | Np. część pojemników bio-plastikowych bez certyfikatu kompostowalności |
| Słomki, sztućce jednorazowe, mieszadełka z tworzyw sztucznych | Brak oddzielnej stawki — zakaz wprowadzania na rynek | Objęte zakazem od 22 maja 2023 r.; nie podlegają opłacie, lecz zakazowi |
Ważna praktyczna wskazówka: papierowy kubek bez plastikowego dna i pokrywki nie podlega opłacie SUP. Jednak typowy kubek „na kawę” z plastikową pokrywką już tak — i to właśnie ten rodzaj opakowań jest najczęstszym przedmiotem kontroli WIOŚ w lokalach gastronomicznych.
Opakowania wielomateriałowe (karton z folią polietylenową) — na przykład popularne pudełka lunchowe — traktowane są jako opakowania z tworzyw sztucznych, jeśli tworzywo stanowi istotną część funkcjonalną produktu. Ewidencja takich opakowań w BDO jest obowiązkowa.
Jak zarejestrować się w BDO i ustawić ewidencję SUP?
Rejestracja w BDO jest bezpłatna i odbywa się przez portal bdo.mos.gov.pl — wniosek składa się elektronicznie do marszałka województwa właściwego dla siedziby firmy. Ustawowy termin rozpatrzenia wynosi 30 dni, jednak przy bezbłędnym wniosku decyzja przychodzi zwykle po 7–14 dniach.
Przedsiębiorca prowadzący działalność gastronomiczną lub sprzedający produkty SUP musi uzupełnić:
- Moduł 1 — dane firmy: NIP, REGON lub numer KRS/CEIDG, kod PKD działalności podstawowej i powiązanej.
- Moduł 2 — właściwy dział rejestru: dla wytwórców odpadów (w tym odpadów z kuchni, takich jak zużyty olej spożywczy o kodzie 20 01 25) oraz dla podmiotów objętych rozszerzoną odpowiedzialnością producenta.
- Sekcję dotyczącą produktów SUP — z wyborem kategorii wydawanych produktów (kubki/pojemniki) i deklarowanymi wolumenami.
Po uzyskaniu numeru rejestrowego BDO (format: 000XXXXXXXXX) każdy paragon, rachunek i faktura muszą zawierać ten numer — to wymóg formalny, często sprawdzany podczas kontroli Inspekcji Handlowej i WIOŚ.
Nie masz czasu samodzielnie przebrnąć przez wniosek BDO z modułem SUP?
Nasz ekspert dobiera właściwe działy rejestru, kody odpadów i konfiguruje ewidencję SUP. Wniosek składamy w 24 godziny — bez błędów formalnych, które odrzucają 43% samodzielnych zgłoszeń.
Jak działa ewidencja SUP w systemie BDO — krok po kroku?
Ewidencja SUP w BDO polega na bieżącym zapisywaniu liczby wydanych produktów jednorazowych objętych opłatą — dane te stanowią podstawę do rocznego sprawozdania i obliczenia należnej opłaty do marszałka województwa.
Praktycznie wygląda to następująco:
- Na bieżąco — przedsiębiorca prowadzi rejestr liczby wydanych kubków i pojemników SUP, najczęściej poprzez wyciągi z systemu kasowego (POS) lub osobną ewidencję papierową/elektroniczną.
- Do 15 marca roku następnego — składa w systemie BDO roczne sprawozdanie za poprzedni rok kalendarzowy, podając łączną liczbę wydanych produktów SUP w podziale na kategorie.
- Do 15 marca roku następnego — oblicza należną opłatę (liczba sztuk × stawka) i wpłaca ją na rachunek marszałka województwa właściwego dla siedziby firmy.
Przykładowe obliczenie: kawiarnia wydała w ciągu roku 40 000 kubków z plastikową pokrywką i 8 000 pojemników na desery. Opłata wynosi: (40 000 × 0,20 zł) + (8 000 × 0,25 zł) = 8 000 zł + 2 000 zł = 10 000 zł do przekazania marszałkowi.
Część przedsiębiorców błędnie zakłada, że pobrana od klientów opłata SUP (np. 0,20 zł doliczana do paragonu) automatycznie trafia do marszałka. Tak się nie dzieje — to przedsiębiorca zbiera te środki i samodzielnie je odprowadza, po sporządzeniu rocznego sprawozdania. Brak terminowego złożenia sprawozdania lub wpłaty to ryzyko kary do 20 000 zł.
Terminy i kary za naruszenie obowiązków SUP w BDO
Kara za brak ewidencji SUP lub niezłożenie sprawozdania wynosi do 20 000 zł na podstawie art. 10f ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami. Niezależnie od tego, brak rejestracji w BDO grozi administracyjną karą od 1 000 do 1 000 000 zł (art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, Dz.U. 2023 poz. 1588 t.j.).
| Naruszenie | Kara / sankcja | Podstawa prawna | Organ kontrolny |
|---|---|---|---|
| Brak rejestracji w BDO | 1 000–1 000 000 zł | Art. 194 ust. 1 ustawy o odpadach | Marszałek Województwa / GIOŚ |
| Brak ewidencji SUP lub jej nieprowadzenie | do 20 000 zł | Art. 10f ustawy o obowiązkach przedsiębiorców | WIOŚ / Inspekcja Handlowa |
| Niezłożenie rocznego sprawozdania SUP (do 15 marca) | do 20 000 zł | Art. 10f ustawy o obowiązkach przedsiębiorców | Marszałek Województwa |
| Niepobieranie opłaty SUP od klientów | Grzywna (art. 171 ustawy o odpadach) | Art. 171 ustawy o odpadach | WIOŚ / Inspekcja Handlowa |
| Wprowadzanie na rynek zakazanych produktów SUP (słomki, sztućce) | do 500 000 zł | Art. 10b ustawy o obowiązkach przedsiębiorców | WIOŚ / Inspekcja Handlowa |
Dobrowolna rejestracja w BDO i uzupełnienie ewidencji SUP przed kontrolą jest traktowana jako okoliczność łagodząca przy wymiarze kary administracyjnej. Warto działać proaktywnie — zwłaszcza że w 2023 r. Inspekcja Środowiskowa przeprowadziła ponad 12 000 kontroli.
Opłata SUP a inne obowiązki gastronomii w BDO
Opłata SUP w BDO to tylko jeden z elementów szerszego systemu obowiązków, które ciążą na przedsiębiorstwie gastronomicznym. Restauracje i food trucki generują dodatkowo odpady, które wymagają odrębnej ewidencji w BDO.
Zużyty olej spożywczy (frytownicowy) ma kod odpadów 20 01 25 i nie może trafić do kanalizacji ani do pojemnika z odpadami komunalnymi. Każdy przekaz takiego oleju do uprawnionej firmy odbiorczej musi być udokumentowany Kartą Przekazania Odpadów (KPO) wystawioną w systemie BDO. To osobna ewidencja, niezwiązana z SUP, ale prowadzona w tym samym portalu.
Opakowania wprowadzane na rynek przez dostawców Twojej restauracji (np. opakowania na produkty sprzedawane klientom) podlegają opłacie produktowej i rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Jeśli importujesz opakowane produkty spożywcze lub sam pakujesz towary w jednorazowe opakowania do sprzedaży, warto zapoznać się z nadchodzącymi zmianami w ramach rozporządzenia PPWR — szczegóły znajdziesz w artykule o opłacie produktowej i PPWR — jak zmieniają się przepisy od 2026?
Prowadzenie kompleksowej dokumentacji BDO dla lokalu gastronomicznego, który jednocześnie: wydaje kubki SUP, generuje olej posmażalniczy, wprowadza opakowania — to kilka modułów ewidencji naraz. Pomyłka w jednym z nich może skutkować karą nawet wtedy, gdy pozostałe są prowadzone prawidłowo.
Chcesz mieć pewność, że Twoja firma ma wszystko pod kontrolą?
Kompleksowa obsługa BDO dla gastronomii obejmuje rejestrację, ewidencję SUP, KPO dla oleju spożywczego i roczne sprawozdania — wszystko w jednym miejscu, bez ryzyka przegapienia terminu.
Najczęstsze błędy przy rozliczaniu opłaty SUP w BDO
Aż 43% samodzielnie składanych wniosków rejestracyjnych BDO zawiera błędy formalne — a przy SUP dochodzi do specyficznych pomyłek, które wykrywane są dopiero na etapie kontroli lub weryfikacji sprawozdania.
Błąd 1: Mylenie „zakazu” z „opłatą”. Słomki i plastikowe sztućce są zakazane — nie można ich wydawać, niezależnie od opłaty. Kubki z plastikową pokrywką są dozwolone, ale podlegają opłacie. Pomylenie tych dwóch kategorii to klasyczny błąd restauratora, który sądzi, że „kupił papierowe kubki, więc jest OK” — a one mają plastikową pokrywkę.
Błąd 2: Nieujmowanie kubków z kartonową ścianką. Jeśli kubek ma kartonowe boki, ale plastikowe dno lub pokrywkę — podlega opłacie SUP. W BDO należy uwzględnić go w ewidencji. Wiele firm pomija ten produkt, uznając go za „papierowy”.
Błąd 3: Brak ewidencji bieżącej, uzupełnianie przed sprawozdaniem. System BDO nie wymaga wprowadzania danych w czasie rzeczywistym, jednak rekonstrukcja rocznych wolumenów na podstawie pamięci lub niepełnych faktur zakupowych to ryzyko rozbieżności, które zakwestionuje kontrolujący. Zaleca się prowadzenie miesięcznych zestawień z systemu POS.
Błąd 4: Niepłacenie opłaty mimo pobierania jej od klientów. Część właścicieli lokali pobiera 0,20 zł za kubek od klientów zgodnie z przepisami, ale nie składa sprawozdania i nie odprowadza zebranych środków do marszałka. To naruszenie karane podwójnie — jako brak sprawozdania i jako nienależne pobranie środków.
Błąd 5: Brak numeru BDO na paragonach. Numer rejestrowy BDO musi widnieć na każdym dokumencie sprzedaży. Jego brak to wykroczenie wykrywane podczas rutynowej kontroli Inspekcji Handlowej, niepowiązanej z WIOŚ.
Więcej o problemach przy rejestracji w BDO i sposobach ich rozwiązania znajdziesz w artykule: problemy z opłatami za rejestrację w BDO rozwiązane.
Czy opłata SUP w BDO dotyczy też sklepów i sieci handlowych?
Tak — opłata SUP w BDO obowiązuje nie tylko gastronomię, ale każdy podmiot, który wydaje konsumentowi jednorazowy produkt SUP przy sprzedaży towaru lub usługi. Sklepy, supermarkety, sklepy convenience oraz stacje benzynowe sprzedające kawę w kubkach jednorazowych — wszystkie są objęte tym samym obowiązkiem.
Sprzedawca, który zapewnia klientowi plastikowy kubek do kupionej kawy z ekspresu samoobsługowego, musi pobrać 0,20 zł, ujmować każdy wydany kubek w ewidencji SUP i składać roczne sprawozdanie. Dotyczy to zarówno sieci handlowych, jak i małych sklepów osiedlowych z jednym ekspresem do kawy.
W kontekście sklepów istotna jest też kwestia opłaty recyklingowej za reklamówki — inny, niezależny obowiązek, który często mylony jest z opłatą SUP. Szczegóły dotyczące reklamówek opisujemy w artykule: BDO opłata recyklingowa za reklamówki w 2024 — kto płaci i gdzie?
Kiedy rejestracja w BDO i ewidencja SUP NIE są wymagane?
Zwolnienia z rejestracji w BDO są wąskie i określone w art. 51 ustawy o odpadach — dotyczą głównie podmiotów wytwarzających wyłącznie odpady komunalne, odbierane w ramach gminnego systemu gospodarki odpadami. Jednak przedsiębiorca gastronomiczny, który wydaje produkty SUP, nie jest zwolniony z rejestracji — bo jego obowiązek wynika z ustawy o SUP, a nie z ustawy o odpadach jako wytwórcy.
Z obowiązku pobierania opłaty SUP zwolnione są natomiast produkty, które nie są wymienione w zamkniętej liście załącznika do ustawy — np. w pełni papierowe kubki bez żadnego elementu z tworzywa sztucznego, pojemniki kartonowe bez powłoki plastikowej czy szkło jednorazowe (choć to ostatnie praktycznie nie istnieje). W praktyce warto weryfikować każde opakowanie z dostawcą pod kątem składu materiałowego.
Podmioty prowadzące działalność wyłącznie na potrzeby własne (np. stołówka wewnętrzna bez sprzedaży na zewnątrz, karmienie pracowników w zakładzie) mogą podlegać odmiennej kwalifikacji — warto skonsultować się z ekspertem przed podjęciem decyzji o braku rejestracji. Ewentualna kontrola przy błędnej interpretacji skutkuje karą od 5 000 zł.
Aktualizacja merytoryczna:
Najczęściej zadawane pytania o opłatę SUP w BDO
Co to jest opłata SUP w BDO i od kiedy obowiązuje?
Opłata SUP w BDO to obowiązkowa danina pobierana od konsumentów przez przedsiębiorców wydających jednorazowe produkty z tworzyw sztucznych (kubki, pojemniki na żywność). Obowiązuje od 24 lipca 2023 r. na podstawie ustawy wdrażającej dyrektywę SUP 2019/904/UE. Przedsiębiorca pobiera opłatę od klienta (0,20 zł za kubek, 0,25 zł za pojemnik na żywność) i odprowadza ją rocznym sprawozdaniem do marszałka województwa.
Jakie są stawki opłaty SUP za kubki i pojemniki jednorazowe?
Stawka opłaty SUP wynosi 0,20 zł za jednorazowy kubek na napoje (w tym z plastikową pokrywką lub dnem) i 0,25 zł za jednorazowy pojemnik na żywność z tworzywa sztucznego lub styropianu. Stawki dotyczą zarówno tworzyw konwencjonalnych, jak i oksydegradowalnych. Są pobierane od konsumenta przez sprzedawcę przy każdym wydaniu produktu.
Czy mały food truck lub kawiarnia muszą rejestrować się w BDO z powodu SUP?
Tak — obowiązek rejestracji w BDO i prowadzenia ewidencji SUP nie ma progu przychodowego ani ilościowego. Każdy food truck, kiosk, kawiarnia czy restauracja wydająca jednorazowe kubki lub pojemniki z tworzyw sztucznych musi być zarejestrowana w BDO. Brak rejestracji grozi karą administracyjną od 1 000 do 1 000 000 zł na podstawie art. 194 ust. 1 ustawy o odpadach.
Do kiedy trzeba złożyć roczne sprawozdanie SUP w BDO?
Roczne sprawozdanie SUP należy złożyć w systemie BDO do 15 marca roku następującego po roku sprawozdawczym. W tym samym terminie należy wpłacić obliczoną opłatę na rachunek marszałka województwa. Niezłożenie sprawozdania w terminie lub jego brak grozi karą do 20 000 zł zgodnie z art. 10f ustawy o obowiązkach przedsiębiorców.
Czy kubek z kartonową ścianką i plastikową pokrywką podlega opłacie SUP?
Tak — kubek z kartonową ścianką, ale plastikową pokrywką lub plastikowym dnem, podlega opłacie SUP w wysokości 0,20 zł za sztukę. Opłata dotyczy kubka jako całości, jeśli jakakolwiek jego istotna część funkcjonalna jest wykonana z tworzywa sztucznego. Wyłączone są jedynie kubki w pełni papierowe, bez żadnego elementu z plastiku.
Co grozi za brak ewidencji SUP podczas kontroli WIOŚ?
Brak ewidencji produktów SUP lub jej niezgodność ze stanem faktycznym podlega karze pieniężnej do 20 000 zł na podstawie art. 10f ustawy o obowiązkach przedsiębiorców. Niezależnie od tego, brak rejestracji w BDO może skutkować karą od 1 000 do 1 000 000 zł. Kontrole w lokalach gastronomicznych prowadzi Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (WIOŚ) i Inspekcja Handlowa.
Jak liczyć opłatę SUP — od faktur zakupowych czy od wydanych produktów?
Opłata SUP naliczana jest od liczby produktów faktycznie wydanych konsumentom — nie od zakupionych ani od stanu magazynowego. W praktyce najdokładniejszą metodą jest eksport danych z systemu kasowego (POS) z filtrem na produkty SUP lub prowadzenie osobnego licznika dziennego. Różnica między zakupem a wydaniem (np. zwroty, uszkodzenia) powinna być udokumentowana.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
