Kto musi się wpisać do rejestru BDO? Kryteria z art. 50

O tym, czy firma podlega obowiązkowi wpisu do rejestru BDO, decyduje rodzaj prowadzonej działalności: obowiązek mają podmioty wymienione w art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach (Dz.U. 2026 poz. 1328), m.in. wytwórcy odpadów obowiązani do ewidencji, transportujący i pośrednicy w obrocie odpadami oraz wprowadzający produkty i opakowania. Wniosek składa się przed rozpoczęciem działalności (art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach).

Kogo dotyczy obowiązek wpisu?

Według art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach (Dz.U. 2026 poz. 1328) obowiązkowi złożenia wniosku o wpis do rejestru BDO podlegają m.in. wytwórcy odpadów obowiązani do prowadzenia ewidencji, podmioty transportujące odpady w ramach działalności zawodowej, sprzedawcy i pośrednicy w obrocie odpadami oraz podmioty prowadzące przetwarzanie odpadów zwolnione z obowiązku posiadania pozwolenia (poza art. 45).

Obowiązek mają też podmioty wprowadzające do obrotu produkty, opakowania, pojazdy, sprzęt elektryczny i baterie objęte odrębnymi ustawami (art. 50 ust. 1 pkt 1-7 ustawy o odpadach w związku z tymi ustawami). Zakres zależy od rodzaju prowadzonej działalności, a nie od jednego wspólnego progu (art. 50 ust. 1 pkt 1-7 ustawy o odpadach), dlatego każdą działalność trzeba dopasować do konkretnego punktu art. 50 ust. 1 albo do ustawy odrębnej.

Kiedy trzeba złożyć wniosek o wpis?

Art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach stanowi, że wniosek o wpis należy złożyć przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu. Jeśli taka działalność jest już prowadzona bez wpisu, wniosek należy złożyć niezwłocznie (art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach).

Czy sam rodzaj działalności, np. sklep, przesądza o wpisie jako wytwórca odpadów?

Nie przesądza. Według art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e ustawy o odpadach wpis dotyczy wytwórców odpadów obowiązanych do prowadzenia ewidencji. Jeśli firma wytwarza odpady wyłącznie w rodzajach i ilościach objętych zwolnieniem z ewidencji, obowiązek wpisu z tego konkretnego tytułu nie powstaje. Delegację dla takiego zwolnienia zawiera art. 66 ust. 4 pkt 4 i ust. 5 tej ustawy, a szczegóły określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 5 listopada 2024 r. (Dz.U.2024.1644). Ta ocena nie dotyczy innych tytułów do wpisu niż bycie wytwórcą odpadów, np. wprowadzania produktów w opakowaniach.

Rozporządzenie od 2025-01-01 zawęziło zwolnienie dla odpadów niebezpiecznych: usunięto z listy dokładnie 5 kodów takich odpadów. Większość kodów odpadów innych niż niebezpieczne nadal ma zwolnienie ilościowe. Konkretne limity dla swojego kodu warto sprawdzić w załączniku do rozporządzenia z 5 listopada 2024 r.; pomoże też artykuł jak dobrać kod odpadu.

Czym różni się wprowadzający opakowania od wprowadzającego produkty w opakowaniach?

Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. 2026 poz. 619) definiuje dwie odrębne role. Wprowadzający opakowania (art. 8 pkt 22) to przedsiębiorca wytwarzający, importujący albo dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia lub dostawy pustych opakowań. Wprowadzający produkty w opakowaniach (art. 8 pkt 23) to przedsiębiorca wprowadzający do obrotu produkt już zapakowany.

Każda z tych ról ma własny, niezależny tytuł do wpisu w rejestrze BDO (art. 8 pkt 22 i 23 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Dalsze obowiązki (recykling, opłata produktowa, kampanie edukacyjne) są przypisane wyłącznie drugiej roli. Jeden podmiot może pełnić obie role jednocześnie, np. producent opakowań, który sam pakuje i sprzedaje własny produkt; wówczas podlega obowiązkom obu tytułów niezależnie, dlatego każdy tytuł trzeba ocenić osobno. Dalsza lektura: sprawozdanie opakowaniowe w BDO.

Czy sprzedaż toreb z tworzywa sztucznego oznacza wpis do BDO?

Tak, jeśli firma prowadzi jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w której oferowane są torby na zakupy z tworzywa sztucznego objęte opłatą recyklingową (art. 49 ust. 1 pkt 3 i art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. g ustawy o odpadach; to samo wynika z art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Obowiązek ten powstaje niezależnie od tego, czy podmiot jest wytwórcą odpadów ponad próg ewidencji albo wprowadzającym opakowania lub produkty w opakowaniach.

Opłacie recyklingowej podlegają torby lekkie (poniżej 50 mikrometrów) i pozostałe (od 50 mikrometrów), zdefiniowane w art. 8 pkt 15a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Torby bardzo lekkie (poniżej 15 mikrometrów, typowo na warzywa lub pieczywo luzem) są wyłączone z opłaty na mocy art. 40a ust. 2 tej ustawy, więc samo ich oferowanie nie uruchamia tego konkretnego tytułu do wpisu. Nie przesądza to jednak o pozostałych tytułach, które mogą zastosować się niezależnie. Wysokość opłaty to osobna kwestia, której ten tekst nie rozstrzyga; stawkę i sposób rozliczenia warto sprawdzić w art. 40a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

Co z pojazdami?

Wprowadzający pojazd w rozumieniu art. 3 pkt 14 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji podlega wpisowi do rejestru, o którym mowa w art. 49 ustawy o odpadach (art. 13 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, Dz.U. 2020 poz. 2056). Odrębnie wpisowi na wniosek podlegają prowadzący punkty zbierania pojazdów, stacje demontażu i strzępiarki (art. 50 ust. 1 pkt 2 lit. b-d ustawy o odpadach).

Kto jest wpisywany z urzędu, a kto zwolniony z wpisu?

Wpis z urzędu to nie zwolnienie. Na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o odpadach marszałek województwa dokonuje wpisu bez odrębnego wniosku wobec posiadaczy odpadów i podmiotów, które uzyskały pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wytwarzanie odpadów, zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi lub zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych albo koncesję na podziemne składowanie odpadów, o ile nie uzyskały wpisu na podstawie art. 50 ust. 2.

Zwolnienie wynika z art. 51 ust. 2 pkt 1-5 ustawy o odpadach. Wpisowi nie podlegają:

• osoby fizyczne i jednostki niebędące przedsiębiorcami, które wykorzystują odpady na potrzeby własne (art. 27 ust. 8 ustawy o odpadach),
• podmioty stosujące komunalne osady ściekowe na powierzchni ziemi w zakresie z art. 96 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o odpadach,
• podmioty prowadzące nieprofesjonalną zbiórkę odpadów opakowaniowych i zużytych artykułów konsumpcyjnych, np. leków w aptekach, nie jako działalność gospodarczą,
• podmioty transportujące wyłącznie wytworzone przez siebie odpady,
• rolnicy gospodarujący na użytkach rolnych poniżej 75 ha, o ile nie podlegają wpisowi z innego tytułu.

Zwolniony jest tylko zakres działalności mieszczący się w tych kategoriach (art. 51 ust. 2 ustawy o odpadach). Inna, równoległa działalność tego samego podmiotu może samodzielnie rodzić obowiązek wpisu. Zwolnienie z wpisu nie jest też zwolnieniem z innych obowiązków BDO, np. ewidencji czy sprawozdawczości, ani z odrębnej rejestracji z innego tytułu (np. produktowej).

Co zrobić teraz?

Opisz swoją działalność, dopasuj ją do punktów art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach i do ustaw odrębnych (opakowania, torby, pojazdy), a następnie sprawdź, czy nie mieści się w art. 51 ust. 2 ustawy o odpadach. Oceniaj każdy tytuł osobno, bo jeden nie zastępuje drugiego. Więcej o całej procedurze w artykule rejestracja w BDO.

Jeśli prowadzisz działalność wymagającą wpisu bez wpisu, wniosek trzeba złożyć niezwłocznie (art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach). Skutki prawne takiej sytuacji omawia artykuł rejestracja BDO po terminie. Przy wątpliwościach co do roli (opakowania a produkty w opakowaniach) warto zweryfikować ją z art. 8 pkt 22 i 23 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.