Kod odpadu dobierasz, zaliczając odpad do grupy, podgrupy i rodzaju w katalogu odpadów (art. 4 ust. 1-3 ustawy o odpadach). Przy wyborze bierzesz pod uwagę źródło powstania odpadu, jego właściwości niebezpieczne oraz składniki, które przy przekroczeniu stężeń granicznych mogą czynić odpad niebezpiecznym. Katalog z oznaczeniem odpadów niebezpiecznych określa rozporządzenie ministra właściwego do spraw klimatu, a kod i rodzaj odpadu wpisujesz potem do dokumentów ewidencji w BDO (art. 67 ust. 3 ustawy o odpadach).
Stan prawny na: 2026-10-13
Według jakich trzech kryteriów klasyfikuje się odpad?
Ustawa o odpadach nie każe zgadywać kodu „na oko”. Art. 4 ust. 1 wskazuje, co trzeba uwzględnić, a art. 4 ust. 2 odsyła do wykazu składników w załączniku nr 4 do ustawy. W praktyce rozstrzygasz trzy sprawy:
| Kryterium | Co sprawdzasz | Podstawa |
|---|---|---|
| Źródło powstawania | Z jakiej działalności lub procesu pochodzi odpad | art. 4 ust. 1 ustawy o odpadach |
| Właściwości niebezpieczne | Czy odpad ma co najmniej jedną właściwość czyniącą go niebezpiecznym | art. 3 ust. 4 i 4a ustawy o odpadach, rozporządzenie Komisji (UE) nr 1357/2014, rozporządzenie Rady (UE) 2017/997 |
| Składniki o granicznych stężeniach | Czy w odpadzie są substancje z wykazu w załączniku nr 4, których stężenie może czynić odpad niebezpiecznym | art. 4 ust. 1-2 ustawy o odpadach |
Wynik tych ustaleń to przypisanie odpadu do konkretnej grupy, podgrupy i rodzaju w katalogu.
Jak dobrać kod odpadu krok po kroku?
Pierwszy krok: ustal, skąd odpad pochodzi. Opisz proces, w którym powstał: remont, produkcja, usługa, rozbiórka, serwis urządzeń. To od źródła powstawania zaczyna się wybór grupy w katalogu. Ten sam materiał, powstały w innym procesie, może trafić do innej grupy.
Drugi krok: sprawdź, czy odpad jest niebezpieczny. Odpad niebezpieczny to odpad wykazujący co najmniej jedną właściwość niebezpieczną (art. 3 ust. 4 ustawy o odpadach). Same właściwości oraz warunki uznania odpadu za niebezpieczny wyznaczają rozporządzenie Komisji (UE) nr 1357/2014 i rozporządzenie Rady (UE) 2017/997. Dla właściwości zakaźnych warunki określa rozporządzenie krajowe wydane na podstawie art. 3 ust. 5. Odpady, które nie wykazują żadnej z tych właściwości, są odpadami innymi niż niebezpieczne (art. 3 ust. 4a ustawy o odpadach).
Trzeci krok: znajdź grupę, podgrupę i rodzaj w obowiązującym katalogu odpadów. Katalog jest zawarty w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy o odpadach i wskazuje, które rodzaje odpadów są niebezpieczne. Korzystaj z jego aktualnego tekstu, a nie z kodu przepisanego ze starej karty przekazania lub od innej firmy. Pomocnicze zestawienia znajdziesz na naszych stronach o kodach odpadów i w wyszukiwarce kodów odpadów w BDO, ale rozstrzygający jest tekst rozporządzenia.
Czwarty krok: wpisz kod i rodzaj odpadu do ewidencji. Każdy dokument ewidencji odpadów zawiera m.in. masę oraz kod i rodzaj odpadów (art. 67 ust. 3 ustawy o odpadach). Posiadacz odpadów prowadzi ewidencję na bieżąco i zgodnie z katalogiem odpadów (art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach). Błędny kod oznacza więc błędny wpis w każdym dokumencie, w którym go użyjesz.
Jak to wygląda na przykładzie firmy?
Firma remontowa wykonuje wymianę instalacji i ma po robotach kilka rodzajów odpadów. Zaczyna od źródła: wszystkie powstały przy robotach remontowych, więc w katalogu szuka grupy odpowiadającej temu źródłu powstawania. Potem dla każdego rodzaju odpadu ocenia, czy wykazuje on właściwość niebezpieczną (art. 3 ust. 4 ustawy o odpadach) oraz czy zawiera składniki z wykazu w załączniku nr 4 do ustawy, dla których przekroczenie stężeń granicznych może czynić odpad niebezpiecznym (art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o odpadach). Odpad, który takiej właściwości nie wykazuje, kwalifikuje jako inny niż niebezpieczny. Dopiero na końcu wybiera rodzaj z katalogu i wpisuje jego kod do ewidencji. Jeżeli ocena nie jest jednoznaczna, bezpieczniej oprzeć się na badaniu lub opinii osoby znającej proces, niż wpisać kod „podobny”.
Jak ten sam obowiązek wygląda w konkretnych branżach, pokazujemy w opisach dla firm budowlanych, firm transportowych oraz barberów.
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
- Zmiana klasyfikacji odpadu niebezpiecznego. Posiadacz może uznać odpad niebezpieczny za inny niż niebezpieczny tylko wtedy, gdy wykaże, że nie ma on właściwości niebezpiecznych określonych w rozporządzeniach (UE) nr 1357/2014 i 2017/997, a przy odpadach o właściwościach zakaźnych także, że nie spełnia warunków uznania za zakaźne (art. 7 ust. 1 ustawy o odpadach). Samo przekonanie, że odpad „nie jest groźny”, nie wystarcza.
- Rozcieńczanie i mieszanie. Obniżanie stężenia substancji niebezpiecznych przez rozcieńczanie lub mieszanie jest zakazane (art. 5 ustawy o odpadach), więc nie wolno w ten sposób „zmieniać” kodu odpadu.
- Karty specjalne. Karta komunalnych osadów ściekowych, karta zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, karta pojazdów wycofanych z eksploatacji, karta ewidencji odpadów niebezpiecznych sprzedawcy lub pośrednika oraz karta przekazania odpadów komunalnych mają dodatkowe, odrębne pola (art. 67 ust. 3c-3e, 4 i 4a ustawy o odpadach). Kod odpadu dobierasz tak samo, ale karta wymaga więcej danych.
Co zrobić teraz?
Zapisz, jakie odpady wytwarza Twoja firma i z jakich procesów pochodzą, a potem oceń każdy rodzaj pod kątem właściwości niebezpiecznych. Gdy masz pewność co do kodów, wpisz je do ewidencji. Jeśli zakładasz konto w BDO lub nie masz pewności, jak sklasyfikować odpad, możesz zlecić nam pomoc w rejestracji i uporządkowaniu ewidencji przez formularz kontaktowy. Zgodność wpisów z przepisami sprawdzisz też w ramach audytu BDO.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587): art. 3 ust. 4 i 4a, art. 4 ust. 1-3, art. 5, art. 7, art. 66 i art. 67.
Najczęściej zadawane pytania
Według czego klasyfikuje się odpady?
Odpad zalicza się do odpowiedniej grupy, podgrupy i rodzaju. Uwzględnia się źródło jego powstawania, właściwości powodujące, że jest niebezpieczny, oraz składniki, dla których przekroczenie stężeń granicznych może czynić go niebezpiecznym (art. 4 ust. 1-3 ustawy o odpadach). Katalog określa rozporządzenie ministra właściwego do spraw klimatu.
Kiedy odpad jest niebezpieczny?
Gdy wykazuje co najmniej jedną właściwość niebezpieczną określoną w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1357/2014 i rozporządzeniu Rady (UE) 2017/997, a w przypadku właściwości zakaźnych w rozporządzeniu krajowym z art. 3 ust. 5. Pozostałe odpady są odpadami innymi niż niebezpieczne (art. 3 ust. 4 i 4a ustawy o odpadach).
Czy mogę samodzielnie zmienić klasyfikację odpadu niebezpiecznego?
Tylko wtedy, gdy wykażesz, że odpad nie ma właściwości niebezpiecznych określonych w rozporządzeniach (UE) nr 1357/2014 i 2017/997, a przy odpadach o właściwościach zakaźnych także, że nie spełnia warunków uznania za zakaźne (art. 7 ust. 1 ustawy o odpadach). Obniżenie stężenia przez rozcieńczanie lub mieszanie jest zakazane (art. 5 ustawy o odpadach), więc nie jest to droga do innego kodu.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
