Opłaty za korzystanie ze środowiska Wykaz i opłata.
Przed 31 marca.

Firma, która korzysta ze środowiska: wprowadza gazy lub pyły do powietrza (np. przez samochody firmowe, kotły, piece, agregaty, procesy), pobiera wodę, odprowadza ścieki albo składuje odpady. Najczęściej chodzi o emisje do powietrza z pojazdów i ogrzewania — dotyczy to także małych firm.

Do 31 marca za poprzedni rok — jeden wspólny termin dla wykazu i zapłaty. Opłatę wpłaca się na rachunek urzędu marszałkowskiego województwa, w którym korzystano ze środowiska. To inny termin niż sprawozdanie BDO (15 marca) i raport KOBiZE (koniec lutego).

Jeśli roczna opłata z danego rodzaju korzystania ze środowiska nie przekracza 800 zł, nie wnosi się jej — także wtedy, gdy wynosi dokładnie 800 zł. Wykaz składa się, chyba że opłata nie przekracza 100 zł. Dlatego najpierw liczymy, a dopiero potem mówimy, czy i co trzeba złożyć.

Wykaz ma dwie części: szczegółowe dane o zakresie korzystania ze środowiska i wysokości opłat oraz zbiorcze zestawienie. Dane o emisjach do powietrza pochodzą z tego samego raportu, który składasz do KOBiZE — dlatego oba robimy razem.

Marszałek województwa może sam wymierzyć opłatę decyzją — na podstawie własnych ustaleń albo kontroli inspekcji ochrony środowiska. Niezapłacona opłata z wykazu jest od razu podstawą do egzekucji, bez dodatkowej decyzji.

Stawki opłat ogłasza co roku minister klimatu w obwieszczeniu — na 2026 r. jest to obwieszczenie z 6 sierpnia 2025 r. Stawki zależą od substancji i rodzaju źródła, dlatego opłatę liczymy dla Twoich pojazdów i urządzeń.

Stawki opłat co roku od 1 stycznia rosną o średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych. Minister ogłasza je w obwieszczeniu w Monitorze Polskim najpóźniej do 31 października roku poprzedniego. Stawki na 2027 r. są już ogłoszone (M.P. 2026 poz. 1012), więc wykaz za 2026 r. liczymy według stawek 2026, a za 2027 — według nowych.

Wykaz obejmuje silniki spalinowe w samochodach, maszynach i agregatach, małe kotły, które nie wymagają pozwolenia, a także przeładunek benzyn. Każde źródło ma swoją tabelę i stawkę zależną od rodzaju paliwa i normy emisji spalin.

Gdy źródło emisji wymaga pozwolenia, a firma go nie ma, jednostkowa stawka opłaty rośnie o 500%. Przy pierwszym wykazie sprawdzamy, czy Twoje kotły i instalacje mieszczą się w zwolnieniu z pozwolenia. Dane do wykazu bierzemy z tych samych faktur za paliwo, z których powstaje raport KOBiZE — przekazujesz je tylko raz w roku, a my przygotowujemy oba dokumenty.

Nikt nie przysyła firmie rachunku. Firma sama wylicza należną opłatę według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystała ze środowiska, i sama wpłaca ją na rachunek urzędu marszałkowskiego. Urząd wkracza decyzją dopiero wtedy, gdy wykazu brakuje, gdy budzi wątpliwości albo gdy emisje nie zostały rozliczone w handlu uprawnieniami.

Faktury za paliwo podają zwykle litry, a wykaz wymaga kilogramów. Przelicza się je według gęstości z objaśnień do wzoru wykazu. Samochody i maszyny wykazuje się w osobnej tabeli według rodzaju źródła, normy emisji i paliwa, a małe kotły bez wymaganego pozwolenia — w kolejnej. Pomylona kategoria albo pominięte przeliczenie prowadzą do błędnej kwoty.

Do opłat za korzystanie ze środowiska stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej o deklaracjach, więc złożony wykaz można skorygować. Lepiej zrobić to samemu, zanim błąd zauważy marszałek — wtedy różnicę między opłatą należną a zadeklarowaną ustala on decyzją.

Wykaz i opłatę za emisje z instalacji stacjonarnej, np. kotłowni, składa się marszałkowi właściwemu według miejsca, w którym instalacja się znajduje. Firma z obiektami w kilku województwach może więc rozliczać się z kilkoma urzędami — dzielimy dane o paliwie na lokalizacje.

Firma objęta unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji wykazuje emisje gazów cieplarnianych w osobnym wzorze wykazu, rozdzielając emisję rozliczoną w tym systemie od pozostałej. Gdy emisji nie rozliczy, marszałek wymierza opłatę decyzją.

Opłaty za magazynowanie i składowanie odpadów ponosi ich posiadacz. Gdy jednak firma oddała odpady komuś bez wymaganego zezwolenia, obowiązek opłaty może przejść na nią. Sprawdzenie uprawnień odbiorcy przed przekazaniem odpadów jest więc także ochroną przed opłatą.

Decyzją marszałka opłata powstaje w trzech sytuacjach: gdy firma nie złożyła wykazu — wtedy na podstawie ustaleń urzędu lub kontroli inspekcji; gdy wykaz budzi wątpliwości — wtedy ustala się różnicę między opłatą należną a zadeklarowaną; oraz gdy emisje nie zostały rozliczone w systemie handlu uprawnieniami.

Obok wykazów szczegółowych składa się zbiorcze zestawienie, które sumuje opłaty ze wszystkich wykazów. Wzór określa załącznik do rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. Zestawienie musi się zgadzać z kwotą wpłaconą do urzędu.

Firma kurierska ma trzy auta na olej napędowy. W styczniu zbieramy faktury za paliwo z poprzedniego roku i sumujemy litry osobno dla każdego auta. Litry przeliczamy na kilogramy według gęstości z objaśnień do wzoru wykazu, przypisujemy auta do kategorii według normy emisji i liczymy emisję. Z tych samych danych powstaje raport do Krajowej bazy (do końca lutego). Potem wyliczamy opłatę według stawek na dany rok: jeśli nie przekracza 100 zł, wykazu się nie składa; jeśli nie przekracza 800 zł, nie trzeba jej wpłacać; powyżej 800 zł — wykaz i przelew do 31 marca.

Próg 800 zł odnosi się do rodzaju korzystania ze środowiska, a nie do pojedynczego urządzenia. Emisje do powietrza z kotła, z samochodów i z agregatu to ten sam rodzaj — wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza — więc ich opłaty się sumuje. Firma, której samochody osobno „zmieściłyby się” w progu, po doliczeniu kotła może go przekroczyć.

Firma zaczęła działać we wrześniu i kupiła jeden samochód. Za ten rok składa raport do Krajowej bazy za okres od września — bo w tym roku prowadziła działalność powodującą emisje. Wykaz i opłatę liczymy tak samo, z faktur od września do grudnia; czy kwota przekroczy progi 100 zł i 800 zł, pokazuje dopiero wyliczenie.

Szczegóły opisujemy w poradnikach: - KOBIZE dla JDG to obowiązek dla wielu działalności - KOBiZE i opłata za korzystanie ze środowiska dla gabinetu stomatologicznego - Kary za brak raportu KOBiZE (2026) – co naprawdę grozi?

Pojazdy — 400 zł*, kotły i piece — 800 zł*, instalacje i substancje — 100 zł* za sztukę. Najlepiej połączyć to z raportem KOBiZE, bo dane są te same.

Firma, która korzysta ze środowiska — np. ma samochody firmowe, kocioł lub instalację. Sprawdzimy to w rozmowie.

Do 31 marca za poprzedni rok — wykaz i opłata trafiają do marszałka województwa.

Nie. Raport KOBiZE składa się do końca lutego, a wykaz i opłatę — do 31 marca. Zrobimy oba.

Pojazdy 400 zł*, kotły i piece 800 zł, instalacje i substancje 100 zł za szt.

Do 31 marca za poprzedni rok — razem z wykazem.

Firma korzystająca ze środowiska, np. z samochodami lub kotłem, chyba że roczna opłata nie przekracza 100 zł.

Nie — opłaty z danego rodzaju korzystania nie przekraczającej 800 zł rocznie się nie wnosi.

Do marszałka województwa, w którym firma korzystała ze środowiska.

Z danych o zużyciu paliw i emisjach (tych samych co w raporcie KOBiZE) i stawek z obwieszczenia na dany rok — wyliczymy to za Ciebie.

Tak, emisja z pojazdów używanych w firmie to korzystanie ze środowiska.

Tak, silniki spalinowe pojazdów firmowych są źródłem emisji ujmowanym w wykazie, niezależnie od liczby aut.

Tylko w zakresie, w jakim korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia na wprowadzanie substancji lub energii. Pozostałe opłaty dotyczą firm i innych podmiotów korzystających ze środowiska.

Najpóźniej do 31 października, obwieszczeniem w Monitorze Polskim.

Prowadzący instalację — czyli ten, kto ją eksploatuje.

Oprócz opłaty — administracyjna kara pieniężna. Korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia oznacza z kolei opłatę podwyższoną.

Nie. To ten sam rodzaj korzystania ze środowiska — emisje do powietrza — więc kwoty się sumuje, a progi 100 zł i 800 zł odnoszą się do sumy.