Na butelkach zwrotnych objętych systemem kaucyjnym trzeba umieścić oznakowanie systemu kaucyjnego wraz z wysokością kaucji (art. 40l ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Obowiązek spoczywa na wprowadzających produkty w opakowaniach na napoje, a wzór oznakowania określa załącznik nr 4 do tej ustawy (art. 40l ust. 2).
Stan prawny na: 2026-10-25
Kto musi oznakować butelki i czym jest to oznakowanie?
Art. 40l ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi nakłada obowiązek na dwie grupy: wprowadzających produkty w opakowaniach na napoje oraz wprowadzających bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje. Obie umieszczają na opakowaniu oznakowanie, które pokazuje dwie rzeczy: że opakowanie jest objęte systemem kaucyjnym oraz jaka jest wysokość kaucji. Samo logo bez informacji o kaucji nie spełnia więc tego przepisu.
Nie wybierasz własnego znaku. Art. 40l ust. 2 odsyła do załącznika nr 4 do ustawy, który określa wzór oznakowania. Projekt graficzny etykiety trzeba oprzeć na tym wzorze, a nie na znaku zaprojektowanym samodzielnie.
Które butelki i opakowania są objęte systemem kaucyjnym?
Zakres określa załącznik nr 1a do ustawy, zmieniony ustawą nowelizującą (Dz.U. 2026 poz. 174). Obejmuje on trzy kategorie opakowań na napoje:
| Kategoria opakowania | Limit pojemności | Podstawa |
|---|---|---|
| Jednorazowe butelki plastikowe z zakrętkami | do 3 l | załącznik nr 1a do ustawy |
| Puszki metalowe | do 1 l | załącznik nr 1a do ustawy |
| Butelki szklane zwrotne (wielokrotnego użytku) | do 1,5 l | załącznik nr 1a do ustawy |
Butelka zwrotna w rozumieniu pytania to zwykle trzecia kategoria.
Wyjątki i przypadki brzegowe
- Butelki szklane wielokrotnego użytku mają w okresie przejściowym dobrowolny udział w scentralizowanym systemie, przewidziany w nowelizacji z Dz.U. 2026 poz. 174. Zgodnie z art. 40h ust. 2a ustawy podmiot, który rezygnuje z udziału, nie jest zwolniony z obowiązku, tylko trafia na alternatywną ścieżkę własnej zbiórki (art. 34 ust. 2d). Dotyczy to wyłącznie szkła wielokrotnego użytku; plastik i puszki nie mają tego wyjątku. Jak oznakować konkretną butelkę przy własnej zbiórce, warto sprawdzić w ustawie przed zamówieniem etykiet.
- Opakowanie poza wykazem (inna pojemność lub inny materiał) nie jest objęte systemem na podstawie załącznika nr 1a, a więc przepis o oznakowaniu nie dotyczy go w tym zakresie.
- Oznakowanie kaucji to nie to samo co inne znaki na etykiecie. Art. 40l ust. 1 mówi wyłącznie o znaku systemu kaucyjnego i wysokości kaucji.
Co zrobić przed zamówieniem etykiet?
1. Sprawdź w załączniku nr 1a, czy rodzaj, materiał i pojemność Twojej butelki mieszczą się w wykazie.
2. Ustal, czy jesteś wprowadzającym produkt w opakowaniu na napój albo wprowadzającym bezpośrednio, bo to na Tobie ciąży obowiązek z art. 40l ust. 1.
3. Przed zamówieniem etykiet warto sprawdzić w załączniku nr 4 do ustawy, jak wygląda wzór oznakowania, i przekazać go grafikowi lub drukarni bez zmian układu.
4. Dopisz na etykiecie wysokość kaucji. Stawki dla butelek i puszek opisujemy w artykule ile wynosi kaucja za butelkę i za puszkę.
5. Sprawdź, jak znak wygląda w praktyce, w artykule jak wygląda znak systemu kaucyjnego na butelce.
Obowiązki sklepów przyjmujących opakowania w systemie kaucyjnym wyjaśniamy w tekście od jakiej powierzchni sklep musi przyjmować opakowania.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity): art. 40l ust. 1 i 2, załączniki nr 1a i nr 4
- Ustawa z 9 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. 2026 poz. 174): załącznik nr 1a
Najczęściej zadawane pytania
Kto musi umieścić oznakowanie systemu kaucyjnego na butelce?
Wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje oraz wprowadzający bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje (art. 40l ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Oznakowanie ma wskazywać, że opakowanie jest objęte systemem kaucyjnym, i określać wysokość kaucji.
Skąd wziąć wzór znaku na etykietę?
Wzór oznakowania określa załącznik nr 4 do ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (art. 40l ust. 2). Etykietę przygotowuje się na jego podstawie.
Jakie butelki obejmuje system kaucyjny?
Załącznik nr 1a wymienia trzy kategorie: jednorazowe butelki plastikowe z zakrętkami do 3 l, puszki metalowe do 1 l oraz butelki szklane zwrotne do 1,5 l. Opakowanie spoza tego wykazu nie jest objęte systemem na tej podstawie.
Czy każda butelka zwrotna musi mieć to oznakowanie?
Nie bez sprawdzenia. Butelki szklane wielokrotnego użytku mają w okresie przejściowym dobrowolny udział w scentralizowanym systemie (Dz.U. 2026 poz. 174), więc przed zamówieniem etykiet warto sprawdzić w załączniku nr 1a, jak ustawa traktuje konkretny typ Twojej butelki.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
