Kara za nieprowadzenie ewidencji odpadów, a także za prowadzenie jej nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym, to administracyjna kara pieniężna od 1000 zł do 1 000 000 zł (art. 194 ust. 1 pkt 5b w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach). Dotyczy podmiotu obowiązanego do prowadzenia ewidencji. Wymierza ją w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska.
Kto podlega karze z art. 194?
Kara z art. 194 ust. 1 pkt 5b ustawy o odpadach dotyczy podmiotu, który jest obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów (art. 66 ust. 1–3 tej ustawy) i nie jest zwolniony na podstawie art. 66 ust. 4. Przepis obejmuje trzy sytuacje: ewidencja w ogóle nie jest prowadzona, jest prowadzona nieterminowo albo jest prowadzona niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Kwoty i podstawa prawna wynikają z tekstu jednolitego ustawy (Dz.U. 2026 poz. 1328).
Więcej o tym, jak prowadzić ewidencję, znajdziesz w artykule BDO – odpady i ewidencja odpadów.
Czym różni się kara administracyjna od grzywny?
Ustawa o odpadach przewiduje dwa odrębne mechanizmy sankcji związane z ewidencją i dokumentami w BDO. Różnią się podstawą, trybem i wysokością.
| Kara administracyjna | Grzywna | |
|---|---|---|
| Podstawa | art. 194 ust. 1 pkt 5b w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach | art. 180 ust. 2–4 ustawy o odpadach |
| Za co | nieprowadzenie ewidencji albo prowadzenie jej nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym | brak potwierdzenia z BDO w transporcie, nieprzechowywanie lub nieudostępnianie dokumentów, niewprowadzenie (lub niewprowadzenie w terminie) informacji z dokumentów ewidencji do BDO |
| Wysokość | od 1000 zł do 1 000 000 zł | ogólny zakres grzywny z art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń: od 20 do 5000 zł |
| Tryb | decyzja wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska | postępowanie w sprawach o wykroczenia (nie decyzja administracyjna) |
Art. 180 ustawy o odpadach mówi tylko, że sprawca „podlega karze grzywny”, i nie podaje kwoty. Wysokość wynika więc z ogólnej zasady z art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń (t.j. Dz.U. 2025 poz. 734): grzywnę wymierza się w wysokości od 20 do 5000 złotych, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Kiedy grozi grzywna z art. 180?
Grzywna z art. 180 ust. 2–4 ustawy o odpadach grozi temu, kto:
1. nie dopełnia obowiązku posiadania w trakcie transportu odpadów potwierdzenia wygenerowanego z BDO, zgodnie z art. 69 ust. 1a, a przy odpadach komunalnych zgodnie z art. 71a ust. 3 (art. 180 ust. 2);
2. wbrew art. 72 nie przechowuje przez określony czas, nie udostępnia lub nie przedkłada dokumentów i danych, o których mowa w art. 72 ust. 1 (art. 180 ust. 3);
3. wbrew obowiązkowi z art. 67 ust. 10 albo 11 nie wprowadza do BDO albo nie wprowadza w terminie informacji z dokumentów ewidencji odpadów sporządzonych w formie określonej w art. 67 ust. 7 (art. 180 ust. 4).
Grzywna dotyczy tylko tych trzech konkretnych naruszeń. Praktyczne wskazówki o dokumentach przekazania odpadów znajdziesz w artykule Karta przekazania odpadów w BDO – jak prowadzić.
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
- Art. 194 ust. 2 ustawy o odpadach to klauzula wyłączająca: administracyjnej kary pieniężnej nie stosuje się, gdy za naruszenie może być ustalona opłata podwyższona z art. 293 Prawa ochrony środowiska. Sam ust. 2 nie jest podstawą żadnej kary.
- Art. 180 ust. 1 ustawy o odpadach został uchylony (art. 3 pkt 11 lit. a ustawy, Dz.U. 2021 poz. 1648) i nie zawiera treści normatywnej. Podstawą grzywny są ust. 2–4.
- Niezłożenie rocznego sprawozdania to osobne naruszenie, za które grozi grzywna z art. 180a ustawy o odpadach. Nie jest to kara za brak ewidencji.
- Art. 194 ust. 1 pkt 5b w obecnym brzmieniu obowiązuje od 23 września 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 1648).
Co zrobić, żeby uniknąć kary?
1. Sprawdź, czy masz obowiązek ewidencji. Kara z art. 194 dotyczy podmiotów obowiązanych do jej prowadzenia na podstawie art. 66 ust. 1–3 ustawy o odpadach, które nie są zwolnione na podstawie art. 66 ust. 4. Informacje dla wybranych podmiotów: firmy budowlane, spółki z o.o..
2. Prowadź ewidencję terminowo i zgodnie ze stanem faktycznym. Nieterminowość i niezgodność ze stanem rzeczywistym są wprost wymienione w art. 194 ust. 1 pkt 5b.
3. Zachowaj obowiązki z art. 180 ust. 2–4: potwierdzenie z BDO przy transporcie, przechowywanie i udostępnianie dokumentów z art. 72 ust. 1 oraz wprowadzanie informacji do BDO w terminie.
4. Zweryfikuj dotychczasową ewidencję. Jeśli nie jesteś pewien, czy była prowadzona poprawnie, rozważ audyt BDO, który wskaże zaległości i nieprawidłowości.
Stan prawny na: 2026-10-12
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Czy za brak wniosku o wpis do rejestru albo brak rejestracji w BDO grozi ta sama kara?
Nie. Brak wniosku o wpis, zmianę lub wykreślenie z rejestru podlega art. 179 ustawy o odpadach (kara aresztu albo grzywny), a prowadzenie działalności objętej art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach bez wymaganego wpisu do BDO – administracyjnej karze pieniężnej z art. 194 ust. 1 pkt 5 w zw. z ust. 3 (od 1000 do 1 000 000 zł). To mechanizmy odrębne od kary za nieprowadzenie ewidencji (art. 194 ust. 1 pkt 5b) i od grzywny z art. 180.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
