Tak, styropian (EPS) jest tworzywem sztucznym, a wyroby z EPS wymienia zakaz wprowadzania do obrotu z art. 3i ustawy (Załącznik nr 7). Styropian to potoczna nazwa polistyrenu spienionego, więc przepisy o produktach jednorazowych z tworzyw sztucznych (SUP) mogą dotyczyć także Twoich opakowań ze styropianu – zależy to od tego, w którym z trzech mechanizmów ustawy mieści się dany produkt.
Stan prawny na: 2026-10-15
Czym jest styropian i skąd pytanie o plastik?
EPS to tworzywo sztuczne w formie lekkiej pianki. Dla przedsiębiorcy ważniejsze od samej nazwy materiału jest jednak to, czy konkretny produkt ze styropianu został wymieniony w ustawie o produktach jednorazowych z tworzyw sztucznych. Przepisy te znajdują się w ustawie z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433), zmienionej ustawą z dnia 14 kwietnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 877).
Jakie trzy mechanizmy ma ustawa o plastiku jednorazowym?
Ustawa nie traktuje produktów SUP jednakowo. Przewiduje trzy odrębne mechanizmy, a każdy ma własny załącznik i własną podstawę (ustawa z dnia 11 maja 2001 r., Dz.U. 2024 poz. 433):
| Mechanizm | Podstawa | Zakres produktów |
|---|---|---|
| Zakaz wprowadzania do obrotu | art. 3i w zw. z Załącznikiem nr 7 | sztućce, talerze, słomki, mieszadełka, patyczki, wyroby z EPS, wyroby oxo-degradowalne |
| Opłata pobierana w punkcie sprzedaży od konsumenta | art. 3b i 3c w zw. z Załącznikiem nr 6 | wyłącznie kubki i pojemniki na żywność |
| Opłata roczna producenta lub importera, niepobierana od konsumenta | art. 3k w zw. z Załącznikiem nr 9 | pojemniki na żywność, opakowania i owijki, pojemniki na napoje, kubki, lekkie torby na zakupy, filtry tytoniowe |
Styropian pojawia się w pierwszym wierszu: wyroby z EPS są wymienione w Załączniku nr 7, do którego odsyła art. 3i ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami. W praktyce oznacza to, że ocena opakowania ze styropianu zaczyna się od sprawdzenia, czy dany wyrób znajduje się na tej liście. Pozostałe dwa mechanizmy dotyczą produktów z własnych list i nie przenoszą się automatycznie na każdy wyrób z tworzywa.
Kogo dotyczą obowiązki SUP przy opakowaniach?
Obowiązkom z art. 3b ust. 1 ustawy (Dz.U. 2024 poz. 433) podlega przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczną, który oferuje produkty z Załącznika nr 6 jako opakowanie albo żywność lub napoje w nich zapakowane. Obowiązki dotyczą też przedsiębiorców oferujących takie produkty przez automaty (art. 3b ust. 2). Podmiot oferujący produkty objęte opłatą musi pobrać opłatę od użytkownika końcowego i zaoferować klientowi alternatywę w postaci opakowania niejednorazowego (art. 3b ust. 1-3). Obowiązek z ust. 3 wszedł w życie później niż obowiązki z ust. 1 i 2 (art. 22 pkt 2 ustawy nowelizującej, Dz.U. 2023 poz. 877). Nadzór nad przestrzeganiem art. 3b ust. 1-3 sprawuje wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej (art. 3b ust. 4).
Ile wynosi opłata za kubek lub pojemnik na żywność?
Gdy Twój produkt jest kubkiem lub pojemnikiem na żywność z Załącznika nr 6, obowiązują stawki z rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2679, § 1, wydane na podstawie delegacji z art. 3c ust. 2 ustawy). Stawka wynosi 0,20 zł za sztukę kubka na napoje i 0,25 zł za sztukę pojemnika na żywność gotową do bezpośredniego spożycia. Obie stawki obowiązują od 1 stycznia 2024 r. i nie zmieniły się do dziś.
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
- Załącznik nr 6 jest węższy, niż często zakładają przedsiębiorcy: obejmuje wyłącznie kubki i pojemniki na żywność. Nie obejmuje toreb, chusteczek, baloników ani filtrów – te należą do Załącznika nr 9, do którego odsyła art. 3k ustawy (opłata producenta), a nie do opłaty z art. 3b i 3c.
- Stawka 0,25 zł dotyczy pojemnika przeznaczonego do bezpośredniego spożycia: na miejscu lub na wynos. Owijki i pojemniki na napoje są z tej stawki wprost wyłączone i podlegają opłacie producenta z art. 3k (Załącznik nr 9), a talerze zakazowi z art. 3i (Załącznik nr 7).
- To, że produkt jest ze styropianu, nie przesądza o tym, który mechanizm go dotyczy. Decyduje rodzaj produktu: wyrób z EPS z Załącznika nr 7 to zakaz wprowadzania do obrotu, a kubek lub pojemnik z Załącznika nr 6 to opłata w punkcie sprzedaży.
- Nie ustaliliśmy wprost, jak art. 3b traktuje odsprzedaż hurtową firmom (a nie konsumentom), więc przy takiej sprzedaży warto potwierdzić swoją sytuację w Inspekcji Handlowej.
Co zrobić teraz, jeśli oferujesz opakowania ze styropianu?
1. Spisz produkty ze styropianu, które wprowadzasz do obrotu lub którymi pakujesz towar (np. tacki, pojemniki, kubki).
2. Dla każdego sprawdź, czy figuruje w Załączniku nr 7 (zakaz), Załączniku nr 6 (opłata w punkcie sprzedaży) lub Załączniku nr 9 (opłata producenta) ustawy – tekst jednolity jest dostępny pod adresem z sekcji źródeł.
3. Jeśli prowadzisz sprzedaż opakowań i odpadów opakowaniowych, sprawdź, jak wygląda sprawozdanie opakowaniowe w BDO.
4. Zapoznaj się z zasadami opłaty produktowej za opakowania.
5. Jeśli dopiero porządkujesz swoje obowiązki, zacznij od artykułu czym jest BDO.
Przykład: restauracja z dowozem pakuje dania w kubki i pojemniki na żywność. Zanim ustali, czy opakowanie ze styropianu jest dla niej problemem, sprawdza listę produktów. Jeżeli pojemnik jest wyrobem z EPS z Załącznika nr 7, nie wolno go wprowadzać do obrotu (art. 3i ustawy). Jeżeli to kubek lub pojemnik na żywność z Załącznika nr 6, pobiera opłatę 0,20 zł albo 0,25 zł za sztukę zgodnie z rozporządzeniem z 7 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2679).
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Kto musi pobierać opłatę za jednorazowe opakowania?
Opłatę pobiera podmiot oferujący produkty z Załącznika nr 6: jednostka handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczna (art. 3b ust. 1) albo przedsiębiorca korzystający z automatów (art. 3b ust. 2). Musi też zaoferować klientowi opakowanie niejednorazowe (art. 3b ust. 3), a nadzoruje to Inspekcja Handlowa (art. 3b ust. 4). Więcej o pozostałych obowiązkach opakowaniowych w artykule sprawozdanie opakowaniowe w BDO.
Jak obliczyć opłatę za kubki i pojemniki?
Mnożysz liczbę sztuk przez stawkę: 0,20 zł za kubek na napoje albo 0,25 zł za pojemnik na żywność gotową do bezpośredniego spożycia. Stawki wynikają z rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2679, § 1) i obowiązują od 1 stycznia 2024 r. Podstawowe pojęcia wyjaśniamy w artykule czym jest BDO.
Czy każde opakowanie ze styropianu podlega opłacie?
Nie. Opłata z art. 3b i 3c obejmuje wyłącznie kubki i pojemniki na żywność z Załącznika nr 6. Talerze, owijki i pojemniki na napoje są wyłączone z tej stawki, a wyroby z EPS z Załącznika nr 7 podlegają zakazowi wprowadzania do obrotu z art. 3i. Wątpliwości dotyczące konkretnego wyrobu warto potwierdzić we właściwym organie.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
