Selektywne zbieranie to zbieranie, w którym strumień odpadów obejmuje tylko odpady o takich samych właściwościach i cechach (art. 3 ust. 1 pkt 24 ustawy o odpadach). Robi się to w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania tego strumienia, a nie po to, by odpady były po prostu rozdzielone na kilka pojemników.
Jak ustawa o odpadach definiuje selektywne zbieranie?
Definicja z art. 3 ust. 1 pkt 24 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach składa się z trzech elementów, które warto rozdzielić:
- strumień odpadów – o selektywnym zbieraniu mówimy w odniesieniu do konkretnego strumienia, a nie do całości odpadów firmy czy gospodarstwa;
- jedynie odpady o takich samych właściwościach i cechach – w strumieniu nie ma odpadów innego rodzaju;
- cel: ułatwienie specyficznego przetwarzania – jednorodność strumienia ma służyć temu, żeby odpady można było przetworzyć w sposób dopasowany do ich właściwości.
Z tego wynika wniosek praktyczny: samo ustawienie kilku pojemników nie rozstrzyga, czy zbieranie jest selektywne w rozumieniu ustawy. Liczy się to, czy do danego strumienia trafiają jedynie odpady o takich samych właściwościach i cechach.
Czym selektywne zbieranie różni się od zbierania odpadów?
Selektywne zbieranie jest odmianą zbierania, więc warto znać także definicję zbierania. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach zbieranie to gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania. Obejmuje ono także wstępne sortowanie, które nie prowadzi do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i nie powoduje zmiany ich klasyfikacji, oraz tymczasowe magazynowanie odpadów.
Oznacza to, że zbieranie to etap przed transportem do przetwarzania, a nie samo przetwarzanie. Selektywność dotyczy tego, jaki jest skład gromadzonego strumienia.
| Pojęcie | Co oznacza | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Selektywne zbieranie | zbieranie, w którym strumień odpadów obejmuje jedynie odpady o takich samych właściwościach i cechach, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania | art. 3 ust. 1 pkt 24 ustawy o odpadach |
| Zbieranie odpadów | gromadzenie odpadów przed transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie bez zasadniczej zmiany charakteru i składu oraz tymczasowe magazynowanie | art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach |
| Odpady komunalne | odpady z gospodarstw domowych oraz odpady od innych wytwórców, podobne do nich pod względem charakteru i składu; obejmują odpady niesegregowane (zmieszane) i selektywnie zebrane | art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach |
Jak to się łączy z odpadami komunalnymi?
Pojęcie selektywnego zbierania pojawia się w ustawie także w definicji odpadów komunalnych (art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach). Odpady komunalne to odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady od innych wytwórców, które ze względu na charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych. W ich skład wchodzą w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne oraz odpady selektywnie zebrane.
Ustawa wymienia przykładowo, co może być selektywnie zebranym odpadem komunalnym z gospodarstw domowych: papier i tekturę, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble. Odpady selektywnie zebrane mogą też pochodzić ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych.
Definicja ma też wyłączenia. Odpady komunalne nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej oraz z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych, a także pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych. Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają zmieszanymi odpadami komunalnymi, nawet jeśli zostały poddane przetwarzaniu, które nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości.
Czego sama definicja nie rozstrzyga?
Przepisy, o których mowa w tym artykule, tłumaczą, co dane pojęcie oznacza. Same z siebie nie mówią, jakie obowiązki ma konkretna firma, ile pojemników i jakich frakcji potrzebuje ani jakie zasady obowiązują w jej przypadku. To zależy od rodzaju działalności i od rodzaju odpadów, które firma wytwarza, więc nie traktuj tej definicji jako instrukcji postępowania.
Przykład: jak stosować definicję
Biuro zbiera w jednym pojemniku wyłącznie papier i tekturę, a w drugim wyłącznie opakowania z tworzyw sztucznych. Każdy z tych strumieni obejmuje odpady o takich samych właściwościach i cechach, więc mieści się w opisie selektywnego zbierania. Gdyby do pojemnika na papier trafiały także odpady innego rodzaju, strumień przestałby spełniać warunek jednorodności z art. 3 ust. 1 pkt 24 ustawy o odpadach.
Przykład ilustruje sposób czytania definicji. Nie jest to ocena żadnego konkretnego stanu faktycznego.
Co zrobić dalej?
Jeśli spotkałeś to pojęcie w umowie, w przepisach albo w systemie BDO, ustal w tej kolejności:
1. Czy chodzi o strumień odpadów jednorodnych, czy o odpady zmieszane – to rozstrzyga definicja z art. 3 ust. 1 pkt 24 ustawy o odpadach.
2. Jakie odpady wytwarza Twoja firma i jak je klasyfikować – pomoże artykuł o tym, jak dobrać kod odpadu.
3. Czy firma jest wytwórcą odpadów – zobacz stronę BDO dla wytwórców odpadów.
4. Do czego służy sam system – przeczytaj, czym jest BDO.
Jak możemy pomóc
Jeśli po sprawdzeniu pojęć nadal nie wiesz, które odpady wytwarzasz i jakie dokumenty musisz przygotować, pomagamy uporządkować te dane. Zakres sprawozdawczy opisujemy na stronie usługi Sprawozdanie odpadowe.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, art. 3 ust. 1 pkt 7, pkt 24 i pkt 34 – Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328).
Stan prawny na: 2026-10-17
Najczęściej zadawane pytania
Czy każde gromadzenie odpadów jest selektywnym zbieraniem?
Nie. O selektywnym zbieraniu mówi ustawa wtedy, gdy dany strumień odpadów obejmuje jedynie odpady o takich samych właściwościach i cechach, a robi się to w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania. Gromadzenie, w którym te warunki nie są spełnione, nie jest selektywnym zbieraniem w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 24 ustawy o odpadach.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
