Czy rolnik musi składać raport do KOBiZE?

Tak, jeśli działalność rolnika powoduje emisje. Rolnik prowadzący działalność wytwórczą w rolnictwie jest podmiotem korzystającym ze środowiska (art. 3 pkt 20 lit. a Prawa ochrony środowiska). Taki podmiot, którego działalność powoduje emisje, składa raport do Krajowej bazy KOBiZE do końca lutego za rok poprzedni (art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r.). Węższy zakres obowiązku dotyczy osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą (art. 7 ust. 1a tej ustawy).

Kto jest podmiotem korzystającym ze środowiska?

Obowiązek raportowania zależy od tego, czy jesteś „podmiotem korzystającym ze środowiska”. Definicję zawiera art. 3 pkt 20 ustawy Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647). Obejmuje ona:

• lit. a – przedsiębiorcę w rozumieniu Prawa przedsiębiorców oraz przedsiębiorcę zagranicznego, a także osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie: w zakresie upraw rolnych, chowu lub hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego;
• lit. b – jednostkę organizacyjną niebędącą przedsiębiorcą w rozumieniu Prawa przedsiębiorców;
• lit. c – osobę fizyczną niebędącą podmiotem z lit. a, ale wyłącznie w zakresie, w jakim jej korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia.

Rolnik prowadzący działalność wytwórczą w rolnictwie w tym zakresie mieści się więc w lit. a (art. 3 pkt 20 POŚ). Do tej samej definicji odsyła art. 2 pkt 20 ustawy o systemie zarządzania emisjami.

Kiedy rolnik musi złożyć raport do Krajowej bazy?

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 526) podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje, sporządza i wprowadza do Krajowej bazy raport za poprzedni rok kalendarzowy. Termin upływa z końcem lutego każdego roku. „Emisja” to według art. 2 pkt 5 tej ustawy gaz cieplarniany lub inna substancja wprowadzana do powietrza w wyniku działalności człowieka.

Obowiązek powstaje samym faktem emitowania w danym roku i nie wymaga wpisu do osobnego rejestru ani złożenia wniosku (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.). W art. 1–7 tej ustawy nie ma progu wielkości emisji, przychodu ani skali działalności zwalniającego przedsiębiorcę z raportu. Progu nie znaleziono też w przebadanych źródłach wykonawczych: rozporządzeniu Dz.U. 2022 poz. 2217 i oficjalnym poradniku KOBiZE. Fakty nie wykluczają natomiast ewentualnego progu w innym rozporządzeniu wykonawczym (do art. 7 ust. 4). Więcej o samym raporcie przeczytasz w artykule raport KOBiZE.

Wyjątki i ograniczenia obowiązku

Ustawa (art. 7 ust. 1, 1a i 2c) i oficjalny poradnik KOBiZE wskazują następujące sytuacje:

1. Brak emisji w danym roku. Jeśli podmiot w roku kalendarzowym w ogóle nie prowadził działalności powodującej emisje, nie ma przedmiotu raportu (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.). To nie jest ustawowe zwolnienie, tylko brak zdarzenia wywołującego obowiązek. W formularzu Krajowej bazy służy do tego opcja „Brak działalności powodującej emisję”.

2. Osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą. Według art. 7 ust. 1a ustawy z 2009 r. raport obejmuje u niej wyłącznie eksploatację instalacji wymagającej pozwolenia (na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza albo pozwolenia zintegrowanego – art. 181 ust. 1 pkt 1 i 2 POŚ) lub źródła spalania paliw z art. 152 ust. 2b POŚ. Taka osoba, która używa tylko prywatnego pojazdu (to „urządzenie”, nie „instalacja”), faktycznie nie ma obowiązku raportowania.

3. Upływ czasu. Obowiązek sporządzenia raportu za dany rok wygasa po 5 latach od końca roku, w którym powstał (art. 7 ust. 2c ustawy z 2009 r.). To limit czasowy, a nie zwolnienie z raportu za bieżący rok.

Węższy zakres z art. 7 ust. 1a dotyczy osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą. Rolnik prowadzący działalność wytwórczą jest podmiotem z art. 3 pkt 20 lit. a POŚ, ale to, czy konkretny rolnik bez wpisu do CEIDG podpada pod art. 7 ust. 1a, zależy od jego sytuacji. Warto to zweryfikować w Krajowym ośrodku bilansowania i zarządzania emisjami (KOBiZE) albo w poradniku na portalu krajowabaza.kobize.pl. Szersze omówienie znajdziesz w tekście czy mała firma jest zwolniona z raportu do KOBiZE.

Jak złożyć raport?

Raport wprowadza się wyłącznie elektronicznie, przez portal krajowabaza.kobize.pl, za pośrednictwem konta utworzonego dla podmiotu (§ 3–4 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 26 października 2022 r., Dz.U. 2022 poz. 2217, wydanego na podstawie art. 7 ust. 7 ustawy z 2009 r.). Konto zakłada się formularzem rejestracyjnym („Zarejestruj podmiot”) po uwierzytelnieniu przez węzeł krajowy identyfikacji elektronicznej (login.gov.pl, profil zaufany lub e-dowód).

Według oficjalnego poradnika KOBiZE raport wypełnia się etapami: dane podmiotu, miejsca korzystania ze środowiska, sprawozdania dla poszczególnych miejsc, sprawozdanie z eksploatacji urządzeń i raport zbiorczy. Najpierw zatwierdza się sprawozdania cząstkowe przyciskiem „Zatwierdź sprawozdanie”, a potem klika „Wyślij”. System odrzuca wysyłkę, jeśli wykryje błędy.

Co się zmienia, gdy działalność przejmuje inny podmiot?

Jeżeli w trakcie roku działalność przejmuje inny podmiot, obowiązek za ten rok co do zasady przechodzi na następcę (art. 7 ust. 2a ustawy z 2009 r.). Gdy nie ma następstwa prawnego, każdy podmiot rozlicza własny okres prowadzenia działalności (art. 7 ust. 2b tej ustawy).

Czy za brak raportu grozi kara?

Ustawa o systemie zarządzania emisjami (Dz.U. 2026 poz. 526) nie ustanawia kary za niezłożenie rocznego raportu z art. 7 ust. 1. Jedyna kara pieniężna w tej ustawie (art. 54g–54h) dotyczy odrębnego, unijnego obowiązku sprawozdawczego CBAM. Fakty nie rozstrzygają, czy brak raportu może pociągnąć pośrednie skutki finansowe na gruncie art. 285–286 POŚ. Szczegóły omawia artykuł czy za brak raportu do KOBiZE grozi kara. Opłaty nie wnosi się, gdy jej roczna wysokość z danego tytułu nie przekracza 800 zł, a wykazu nie składa się, gdy opłata z danego tytułu nie przekracza 100 zł (art. 289 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska).

Jak raport łączy się z opłatą za korzystanie ze środowiska?

To dwa odrębne obowiązki, z różnymi terminami i organami:

Wykaz za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza sporządza się na podstawie raportu z art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r. (art. 286 ust. 3 pkt 1 POŚ w zw. z art. 7 ust. 1 tej ustawy). Podmiot nie tworzy więc wykazu od zera z niezależnych pomiarów, tylko opiera go na danych z raportu. Fakty nie rozstrzygają, czy przepisy wymagają złożenia raportu przed wykazem, czy tylko wykorzystania jego danych. Złożenie jednego dokumentu nie zastępuje drugiego.

Niezależnie od tego art. 7a ustawy z 2009 r. daje GIOŚ, WIOŚ i marszałkowi województwa nieodpłatny dostęp do Krajowej bazy (art. 7a ust. 4). U marszałka obejmuje on informacje dotyczące eksploatacji urządzeń (art. 7a ust. 1 pkt 3). To uprawnienie organów, a nie zamiennik obowiązku rolnika.

Co zrobić teraz?

1. Ustal, czy w ostatnim roku kalendarzowym działalność rolnicza powodowała emisje – jeśli tak, obowiązek z art. 7 ust. 1 powstał. Jeśli jesteś osobą fizyczną niebędącą przedsiębiorcą, sprawdź zakres z art. 7 ust. 1a.

2. Jeśli nie było żadnych emisji, w formularzu Krajowej bazy wybierz „Brak działalności powodującej emisję”.

3. Załóż konto na krajowabaza.kobize.pl i złóż raport do końca lutego.

4. Wątpliwości co do zakresu zgłoś do KOBiZE. Informacje o obowiązkach w BDO znajdziesz w artykule sprawozdanie odpadowe w BDO.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.