Wielkości emisji do raportu ustalasz z pomiarów albo z danych o zużyciu paliw i wskaźników emisji (art. 7 ust. 3 ustawy o systemie zarządzania emisjami). Przepis dopuszcza też oparcie obliczeń na wielkości produkcji i zużyciu surowców, a listę substancji objętych systemem zawiera załącznik nr 1 do tej samej ustawy.
Stan prawny na: 2026-11-03
Co ustawa mówi o ustalaniu wielkości emisji do raportu?
Podstawą jest art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. Wielkości emisji zawarte w raporcie, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu, ustala się na podstawie prowadzonych pomiarów albo na podstawie informacji o wielkości produkcji, zużyciu paliw lub surowców i odpowiadających tym wielkościom wskaźników emisji.
Z przepisu wynikają więc dwie drogi dojścia do liczb w raporcie:
- Pomiary – jeżeli prowadzisz pomiary emisji, to ich wyniki są podstawą wielkości wpisywanych do raportu.
- Obliczenia – jeżeli pomiarów nie ma, wielkość emisji wyliczasz z danych o produkcji, zużyciu paliw lub surowców oraz ze wskaźników emisji, które odpowiadają tym danym.
Słowo „odpowiadających” ma praktyczne znaczenie: wskaźnik musi pasować do rodzaju paliwa lub surowca i do wielkości, z której liczysz. Wskaźnik z innej kategorii źródła nie spełnia wymogu ustawy, nawet jeśli wygląda podobnie. To wniosek z brzmienia przepisu, a nie osobna reguła z ustawy.
Jak krok po kroku przygotować raport?
Poniższa tabela porządkuje pracę nad raportem. Kolumna „Podstawa” pokazuje, które kroki wynikają wprost z przepisu, a które są rekomendacją organizacyjną.
| Krok | Co zrobić | Podstawa |
|---|---|---|
| 1 | Spisz źródła emisji w firmie: instalacje, kotły, urządzenia zużywające paliwa lub surowce | Rekomendacja organizacyjna |
| 2 | Ustal, czy dla danego źródła masz pomiary, czy emisję trzeba obliczyć | art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. |
| 3 | Zbierz dane za rok sprawozdawczy: wyniki pomiarów albo wielkość produkcji i zużycie paliw lub surowców | art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. |
| 4 | Dobierz wskaźniki emisji odpowiadające zebranym wielkościom | art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. |
| 5 | Sprawdź w załączniku nr 1, czy emitowana substancja znajduje się na liście | załącznik nr 1 do ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. |
| 6 | Wpisz wyliczone wielkości do raportu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 | art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. |
Przed wysyłką raportu warto zweryfikować w tekście jednolitym ustawy i w rozporządzeniu wykonawczym, jaki układ raportu obowiązuje w danym roku, bo od niego zależy, w których polach wpisujesz zebrane dane.
Które substancje obejmuje system zarządzania emisjami?
Lista substancji objętych systemem zarządzania emisjami znajduje się w załączniku nr 1 do ustawy. Aktualny tekst załącznika zawiera 77 pozycji głównych: 7 gazów cieplarnianych z rozbudowanymi podpozycjami HFC i PFC oraz 70 innych substancji. Załącznik wymienia więc znacznie więcej substancji niż same gazy cieplarniane, dlatego samo hasło „gazy cieplarniane” nie wystarcza do ustalenia, co firma ma sprawdzić.
Jeżeli korzystasz ze starszego zestawienia, na przykład opartego na archiwalnym tekście ustawy z 2011 r., warto sprawdzić, czy liczba pozycji i ich nazwy zgadzają się z obecnym załącznikiem nr 1. Źródłem rozstrzygającym jest aktualny tekst ustawy, a nie cudze opracowanie.
Jak raport emisji ma się do opłaty za korzystanie ze środowiska?
Raport o emisjach i opłata środowiskowa to dwie różne sprawy, choć dotyczą tych samych źródeł. Zgodnie z art. 273 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2025 poz. 647) wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza jest jedną z ustawowych kategorii opłat za korzystanie ze środowiska. Właściwym organem w sprawach tej opłaty jest marszałek województwa.
Ważne jest zwolnienie z art. 273 ust. 4 tej ustawy. Podmiot, który rozliczył emisje gazów cieplarnianych w unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS), nie płaci opłaty w zakresie emisji pokrytych uprawnieniami. Przepis zapobiega podwójnemu obciążeniu za tę samą emisję.
To zwolnienie ma wyraźną granicę. Dotyczy wyłącznie zakresu emisji faktycznie rozliczonego w systemie EU ETS, a nie całej działalności podmiotu. Jeżeli część emisji firmy nie jest objęta uprawnieniami, ta część pozostaje poza zwolnieniem. Stawek opłat nie znajdziesz w samej ustawie: wskazuje je rozporządzenie ministra klimatu i środowiska z 11 grudnia 2019 r. (załącznik nr 1) oraz coroczne obwieszczenie stawek. Przed wyliczeniem opłaty warto sprawdzić w obwieszczeniu, jakie stawki obowiązują za rok, którego dotyczy rozliczenie.
Przykład: firma z kotłownią i instalacją objętą EU ETS
Wyobraź sobie zakład, który zużywa w ciągu roku paliwo w kotłowni i prowadzi osobną instalację rozliczaną w EU ETS. Dla kotłowni nie ma pomiarów, więc księgowa lub specjalista ds. środowiska bierze z ewidencji zużycie paliwa za rok i dobiera wskaźnik emisji odpowiadający temu paliwu. Tak zgodnie z art. 7 ust. 3 powstaje wielkość emisji do raportu. Dla instalacji, w której prowadzone są pomiary, do raportu trafiają wyniki tych pomiarów.
Przy opłacie sytuacja jest inna. Emisje pokryte uprawnieniami w EU ETS nie podlegają opłacie (art. 273 ust. 4 Prawa ochrony środowiska), ale emisje z kotłowni poza tym systemem pozostają w zakresie art. 273 ust. 1 pkt 1. Zakład nie może więc przyjąć, że rozliczenie EU ETS zamyka sprawę opłaty za całą działalność.
Jakie są wyjątki i przypadki graniczne?
- Mieszany sposób ustalania. Przepis wymienia pomiary oraz dane o produkcji, paliwach i surowcach jako podstawy ustalenia wielkości emisji. Dla różnych źródeł w jednej firmie możesz więc mieć różne podstawy, pod warunkiem że każda wielkość wynika z jednej z nich.
- Zwolnienie z opłaty a raport. Zwolnienie z art. 273 ust. 4 dotyczy opłaty, a nie sporządzania raportu. Samo rozliczenie w EU ETS nie odpowiada na pytanie, jak ustalić wielkości emisji do raportu z art. 7 ust. 1.
- Stawki poza ustawą. Kwot opłat nie wyliczysz z samej ustawy. Potrzebne jest rozporządzenie i obwieszczenie stawek.
- Brak danych o paliwach lub produkcji. Jeżeli ewidencja zużycia paliw lub surowców jest niepełna, nie ma podstawy do obliczenia z art. 7 ust. 3. Wtedy trzeba najpierw uzupełnić dane, a nie szacować wielkości bez podstawy w przepisie.
Co zrobić teraz?
1. Zrób listę źródeł emisji i przypisz do każdego sposób ustalenia wielkości: pomiar albo obliczenie.
2. Zbierz za rok sprawozdawczy dane o produkcji, zużyciu paliw i surowców lub wyniki pomiarów.
3. Dobierz wskaźniki emisji odpowiadające tym danym i sprawdź substancje w załączniku nr 1.
4. Sprawdź, czy część emisji jest rozliczana w EU ETS, bo od tego zależy zakres opłaty.
5. Jeśli nie wiesz, czy obowiązek raportowania dotyczy Twojej działalności albo jak wypełnić raport, skorzystaj z pomocy.
Szersze omówienie obowiązków znajdziesz na stronie o raporcie KOBiZE. Różnicę między systemami opisujemy w artykule BDO a KOBiZE – różnice i obowiązki raportowe. Jeśli myślisz o pojazdach firmowych, zobacz tekst KOBiZE dla samochodów służbowych. Nie myl raportu emisji ze sprawozdaniem w BDO, o którym piszemy w poradniku jak przygotować raport zerowy BDO oraz na stronie o sprawozdaniu odpadowym. Zgłoszenie do KOBiZE ułatwia formularz KOBiZE.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 526)
- Ustawa – Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647)
Jak możemy pomóc
Jeżeli nie masz pewności, jakie dane zebrać i jak policzyć emisje do raportu, opisz swoją sytuację w formularzu kontaktowym.
Najczęściej zadawane pytania
Z jakich danych policzyć emisje, jeśli nie mam pomiarów?
Z informacji o wielkości produkcji, zużyciu paliw lub surowców oraz z odpowiadających im wskaźników emisji (art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji). Wskaźnik musi odpowiadać rodzajowi paliwa lub surowca, z którego liczysz.
Czy rozliczenie w EU ETS zwalnia z opłaty za emisje do powietrza?
Tak, ale tylko w zakresie emisji pokrytych uprawnieniami. Podmiot, który rozliczył emisje gazów cieplarnianych w EU ETS, nie płaci opłaty za tę część (art. 273 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska). Zwolnienie nie obejmuje całej działalności, a wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza pozostaje kategorią opłaty z art. 273 ust. 1 pkt 1.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
