Zarządzanie odpadami nie wymaga jednego pozwolenia: zakres zależy od roli firmy, rodzaju odpadów i ich ilości. Znaczenie mają trzy warstwy: pozwolenie na wytwarzanie odpadów przy przekroczeniu progów z art. 180a Prawa ochrony środowiska, zezwolenia i wpis do rejestru BDO oraz przekazanie odpadów podmiotowi uprawnionemu (art. 27 ustawy o odpadach).
Stan prawny na: 2026-10-23
Trzy pytania zamiast jednej listy
Wiele firm szuka jednej listy pozwoleń, a przepisy rozdzielają trzy odrębne sprawy: czy firma sama potrzebuje pozwolenia na wytwarzanie odpadów, czy prowadzi działalność, która wymaga zezwolenia lub wpisu do rejestru BDO, oraz czy odpady trafiają do podmiotu, który ma do ich przyjęcia uprawnienia. Dla większości przedsiębiorców decyduje pierwsze i trzecie pytanie. Drugie dotyczy tych, którzy zbierają, przetwarzają lub składują odpady.
Kiedy potrzebne jest pozwolenie na wytwarzanie odpadów?
Pozwolenie na wytwarzanie odpadów jest wymagane, gdy odpady powstają w związku z eksploatacją instalacji i ich masa przekracza próg z art. 180a ustawy Prawo ochrony środowiska:
| Rodzaj odpadów | Próg, od którego potrzebne jest pozwolenie | Podstawa |
|---|---|---|
| Odpady niebezpieczne | powyżej 1 Mg rocznie | art. 180a Prawa ochrony środowiska |
| Odpady inne niż niebezpieczne | powyżej 5000 Mg rocznie | art. 180a Prawa ochrony środowiska |
Wyjątek: pozwolenie zintegrowane obejmuje wytwarzanie odpadów, więc w takim przypadku odrębne pozwolenie na wytwarzanie odpadów nie jest wydawane. Przy małych ilościach odpadów, poniżej tych progów, to pozwolenie nie jest potrzebne. Sposób ustalenia, od którego momentu przekroczono próg, omawia osobny tekst: od jakiej ilości odpadów potrzebne jest pozwolenie na ich wytwarzanie.
Jakie zezwolenia mają zbierający, przetwarzający i prowadzący składowisko?
Zezwolenie na zbieranie albo przetwarzanie odpadów to podstawowy dokument podmiotu, któremu inni przekazują odpady (art. 27 ust. 2). Ustawa o odpadach łączy je z pozwoleniem na wytwarzanie: pozwolenie na wytwarzanie odpadów, o którym mowa w art. 45 ust. 6, jest jednocześnie odpowiednio zezwoleniem na zbieranie odpadów lub zezwoleniem na przetwarzanie odpadów (art. 45 ust. 8).
Składowisko odpadów to najbardziej rozbudowana ścieżka. Zarządzający składowiskiem może rozpocząć działalność dopiero po uzyskaniu kolejno trzech dokumentów (art. 128 ustawy o odpadach):
| Kolejność | Dokument |
|---|---|
| Najpierw | pozwolenie zintegrowane albo zezwolenie na przetwarzanie odpadów |
| Następnie | pozwolenie na użytkowanie składowiska odpadów |
| Na końcu | decyzja zatwierdzająca instrukcję prowadzenia składowiska odpadów |
Czy wpis do rejestru BDO zastępuje pozwolenie?
Wpis do rejestru BDO nie zastępuje pozwolenia, ale bywa jego następstwem. Marszałek województwa dokonuje wpisu z urzędu, bez odrębnego wniosku, wobec posiadaczy odpadów, którzy uzyskali między innymi pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wytwarzanie odpadów albo zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, o ile podmiot nie uzyskał już wpisu na podstawie art. 50 ust. 2 (art. 51 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o odpadach). Wpis z urzędu nie zwalnia z obowiązku wpisu: to tylko inny tryb jego uzyskania. Jeśli firma nie ma żadnego z tych pozwoleń, a jej działalność mieści się w art. 50, składa wniosek o wpis sama. Podstawowe informacje o rejestrze znajdziesz w artykule czym jest BDO.
Komu wolno przekazać wytworzone odpady?
Trzecia warstwa dotyczy firm, które wytwarzają odpady, także tych bez własnego pozwolenia. Wytwórca jest obowiązany gospodarować wytworzonymi przez siebie odpadami. Może zlecić to tylko podmiotom, które mają jedno z następujących uprawnień (art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach):
- zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów,
- koncesję na podziemne składowanie odpadów, pozwolenie zintegrowane, decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi, zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych albo wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych,
- wpis do rejestru BDO w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5.
Wyjątek: ten katalog nie ma zastosowania, gdy działalność odbiorcy nie wymaga decyzji ani wpisu do rejestru.
Przykład: mały warsztat
Warsztat wytwarza niewielkie ilości odpadów niebezpiecznych, na przykład zużyte oleje, i znacznie poniżej 1 Mg rocznie. Własnego pozwolenia na wytwarzanie odpadów nie potrzebuje, bo próg z art. 180a nie został przekroczony. Odpady musi jednak oddać podmiotowi z uprawnieniem z art. 27, więc przed podpisaniem umowy warto sprawdzić u odbiorcy, jaką decyzję lub jaki wpis do rejestru BDO ma i czy obejmują one te rodzaje odpadów. Jeśli odpady niebezpieczne powstają w związku z eksploatacją instalacji, a ich masa przekroczy próg 1 Mg rocznie, pojawia się dodatkowo obowiązek uzyskania pozwolenia na wytwarzanie odpadów.
Co zrobić po kolei?
- Ustal, czy odpady powstają w związku z eksploatacją instalacji i jaka jest ich roczna masa, osobno dla odpadów niebezpiecznych i innych.
- Porównaj ją z progami: powyżej 1 Mg rocznie dla odpadów niebezpiecznych, powyżej 5000 Mg rocznie dla pozostałych.
- Sprawdź, czy prowadzisz działalność w zakresie zbierania, przetwarzania lub składowania, bo wtedy trzeba osobno ustalić, jakich zezwoleń i decyzji wymaga ta działalność.
- Wybierz odbiorcę odpadów z uprawnieniem z art. 27 i zachowaj dokument potwierdzający jego decyzję lub wpis.
- Dobierz właściwe kody odpadów, korzystając z poradnika jak dobrać kod odpadu, a obowiązki wytwórcy omawia tekst BDO dla wytwórców odpadów.
W sprawie konkretnych zezwoleń na zbieranie lub przetwarzanie odpadów warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim właściwym dla miejsca prowadzenia działalności, jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku.
Jak możemy pomóc
Gdy masz już wpis do BDO i ewidencję odpadów, przygotowanie sprawozdania odpadowego możemy wziąć na siebie, aby formalności nie odciągały Cię od pracy: Sprawozdanie odpadowe.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328)
- Ustawa – Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647)
Najczęściej zadawane pytania
Komu mogę przekazać odpady, które wytwarzam?
Tylko podmiotowi, który ma zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów albo inne uprawnienie z art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach, na przykład wpis do rejestru BDO w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5. Przed przekazaniem odpadów warto sprawdzić u odbiorcy, jaką decyzję lub jaki wpis posiada.
Czy pozwolenie na wytwarzanie odpadów jest też zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie?
Tak, odpowiednio. Pozwolenie na wytwarzanie odpadów, o którym mowa w art. 45 ust. 6, jest jednocześnie zezwoleniem na zbieranie odpadów lub zezwoleniem na przetwarzanie odpadów (art. 45 ust. 8 ustawy o odpadach).
Kiedy odbiorca odpadów nie musi mieć zezwolenia ani wpisu?
Gdy jego działalność nie wymaga decyzji ani wpisu do rejestru. Wtedy katalog uprawnień z art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach nie ma zastosowania.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
