Firma wprowadzająca produkty w opakowaniach musi prowadzić ewidencję opakowań i zapewnić recykling odpadów opakowaniowych na wymaganym poziomie. Wynika to z art. 17, art. 20, art. 22 i art. 23 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Wytwórca opakowań ma od 12 sierpnia 2026 r. dodatkowe obowiązki z art. 15 rozporządzenia (UE) 2025/40.
Stan prawny na: 2026-10-23
Odzysk czy recykling – co ustawa nakłada na firmę?
W rozmowach o opakowaniach mówi się potocznie o „odzysku”, ale ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi nakłada na wprowadzającego produkty w opakowaniach obowiązek zapewnienia recyklingu odpadów opakowaniowych (art. 17 ust. 1), a nie ogólnego „odzysku i recyklingu”. Do tego dochodzą obowiązki dokumentacyjne i – w przypadku wytwórców opakowań – wymogi unijnego rozporządzenia o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (PPWR). Poniższa tabela zbiera je w jednym miejscu.
| Obowiązek | Co trzeba zrobić | Podstawa |
|---|---|---|
| Ewidencja opakowań | prowadzić ewidencję masy opakowań wprowadzonych w roku, papierową albo elektroniczną, i przechowywać ją 5 lat | art. 22 ust. 1-2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi |
| Recykling | zapewnić recykling odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak opakowania, w których wprowadzono produkty | art. 17 ust. 1 i art. 20 tej ustawy |
| Dokumenty recyklingu | ustalać masę poddanych recyklingowi odpadów na podstawie dokumentu DPR, a przy eksporcie lub wewnątrzwspólnotowej dostawie – dokumentu EDPR | art. 23 ust. 3 i art. 24 ust. 1 tej ustawy |
| Zgodność opakowań (wytwórca) | przed wprowadzeniem do obrotu przeprowadzić ocenę zgodności, sporządzić dokumentację techniczną i deklarację zgodności UE | art. 15, art. 38 i art. 39 rozporządzenia (UE) 2025/40 |
Jak prowadzić ewidencję opakowań?
Wprowadzający produkty w opakowaniach prowadzi ewidencję masy opakowań, w których wprowadził produkty do obrotu w danym roku, i przechowuje zawarte w niej informacje przez 5 lat od końca roku kalendarzowego, którego dotyczą (art. 22 ust. 1-2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Ewidencja może być papierowa albo elektroniczna. To od niej zależy wyliczenie poziomu recyklingu, a jej brak nie zwalnia z obowiązków – o tym w sekcji z pytaniami niżej.
Jak zapewnić recykling i jaki poziom trzeba osiągnąć?
Obowiązek recyklingu z art. 17 ust. 1 ustawy można wykonać na dwa sposoby: samodzielnie albo za pośrednictwem organizacji odzysku opakowań. Samodzielnie oznacza recykling odpadów wytworzonych przez firmę lub zebranych od innych posiadaczy, tego samego rodzaju i w tej samej masie co opakowania, w których wprowadzono produkty. Obowiązek dotyczy podmiotu, który faktycznie jest wprowadzającym produkty w opakowaniach, a roczna masa wprowadzonych opakowań przekracza 1 Mg. Pojęcie wprowadzającego tłumaczy strona o BDO dla importera, jeśli opakowania pochodzą z importu.
Poziom recyklingu to stosunek masy odpadów opakowaniowych poddanych recyklingowi w danym roku do masy opakowań wprowadzonych w roku poprzednim (art. 20 ust. 2 ustawy). Poziomy recyklingu za poszczególne lata do 2030 r. określa rozporządzenie wydane na podstawie art. 20 ust. 6 ustawy (art. 20 ust. 1a; Dz.U. 2021 poz. 2375), a nie załącznik nr 1. Docelowe poziomy z załącznika nr 1 do ustawy (art. 20 ust. 1; kolumna 2030) wynoszą co najmniej:
| Rodzaj opakowań | Minimalny poziom recyklingu |
|---|---|
| Razem | 70% |
| Tworzywa sztuczne | 55% |
| Aluminium | 60% |
| Metale żelazne | 80% |
| Papier i tektura | 85% |
| Szkło | 75% |
| Drewno | 30% |
Jeśli firma korzysta z organizacji odzysku opakowań, to organizacja sporządza i składa sprawozdanie za zobowiązanego przedsiębiorcę, a nie on sam (art. 73 ust. 1 i art. 74a ustawy o odpadach). O samym dokumencie piszemy na stronie o sprawozdaniu opakowaniowym w BDO, a o rozliczeniu finansowym – na stronie o opłacie produktowej za opakowania.
Co zmienia rozporządzenie PPWR?
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) nakłada obowiązki na wytwórcę opakowań. Od 12 sierpnia 2026 r. wytwórca może wprowadzać do obrotu wyłącznie opakowania zgodne z wymogami art. 5-12 rozporządzenia, a przed wprowadzeniem do obrotu musi przeprowadzić procedurę oceny zgodności (art. 38), sporządzić dokumentację techniczną (załącznik VII) i deklarację zgodności UE (art. 39). Dokumenty przechowuje się 5 lat dla opakowań jednorazowych i 10 lat dla opakowań wielokrotnego użytku. Opakowanie musi być identyfikowalne (numer typu, partii lub serii) i opatrzone nazwą oraz adresem pocztowym wytwórcy – na opakowaniu, w kodzie QR lub innym nośniku danych albo w dokumencie towarzyszącym (art. 15).
Te same obowiązki obciążają importera lub dystrybutora, który wprowadza opakowania do obrotu pod własną nazwą albo je modyfikuje (art. 21). Szczegóły dla firm sprowadzających opakowania opisuje strona o PPWR w sprawozdaniu opakowaniowym. Wymogi materialne z art. 5-12 mają własne daty stosowania, więc samo rozporządzenie nie rozstrzyga, który z nich obowiązuje już dziś.
| Data | Co się zmienia | Podstawa |
|---|---|---|
| 1 stycznia 2022 r. | nie ma dokumentów DPO i EDPO; recykling potwierdza DPR, a przy eksporcie EDPR | art. 23 ust. 3 i art. 24 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi |
| 11 lutego 2025 r. | opakowań wielokrotnego użytku wprowadzonych do obrotu przed tą datą nie dotyczy obowiązek doprowadzenia do zgodności, wycofania z obrotu lub odzyskania | art. 15 ust. 9 rozporządzenia (UE) 2025/40 |
| 12 sierpnia 2026 r. | wytwórca wprowadza do obrotu tylko opakowania zgodne z art. 5-12 po ocenie zgodności | art. 15 rozporządzenia (UE) 2025/40 |
Wpis i sprawozdanie w BDO
Przedsiębiorca wprowadzający do obrotu produkty w opakowaniach podlega wpisowi do rejestru BDO. Wniosek o wpis trzeba złożyć przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu, a jeśli działalność jest już prowadzona bez wpisu – niezwłocznie (art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach). Czym jest sam rejestr, wyjaśnia strona czym jest BDO. Wprowadzający opakowania i produkty w opakowaniach składają też roczne sprawozdanie o produktach, opakowaniach i gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi (art. 73 ust. 1 ustawy o odpadach).
Co zrobić po kolei?
1. Ustal, czy firma wprowadza produkty w opakowaniach, i policz masę opakowań z podziałem na rodzaje: papier i tektura, tworzywa sztuczne, szkło, metale i drewno.
2. Załóż ewidencję tych mas i przechowuj ją przez 5 lat od końca roku, którego dotyczy.
3. Wybierz sposób wykonania recyklingu: samodzielnie albo przez organizację odzysku opakowań.
4. Zbieraj dokumenty DPR, a przy eksporcie lub dostawie wewnątrzwspólnotowej – EDPR.
5. Jeżeli sama produkujesz lub pod własną nazwą wprowadzasz opakowania, przygotuj dokumentację techniczną i deklarację zgodności UE.
6. Przed pierwszym obiegiem opakowań w nowym roku warto sprawdzić w swoim koncie w rejestrze BDO, czy wpis obejmuje opakowania i czy dane zgadzają się z ewidencją.
Przykład: sklep internetowy pakuje towar w kartony i folię, a własne produkty sprzedaje pod swoją marką. Najpierw rozdziela masę kartonów, folii i innych materiałów, potem zapewnia recykling odpadów tego samego rodzaju (samodzielnie lub przez organizację odzysku), a w ewidencji zapisuje masę opakowań z danego roku.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619) – art. 17-25,
- Rozporządzenie (UE) 2025/40 – art. 15 oraz art. 21, 38 i 39.
Jak możemy pomóc
Jeśli nie masz pewności, czy Twoja firma w ogóle podlega wpisowi do rejestru BDO i obowiązkom opakowaniowym, możesz to ustalić przy pomocy sprawdzenia, czy firma ma obowiązek rejestracji w BDO.
Najczęściej zadawane pytania
Kto musi prowadzić ewidencję opakowań i co, jeśli jej nie ma?
Ewidencję prowadzi wprowadzający produkty w opakowaniach: ujmuje w niej masę opakowań wprowadzonych do obrotu w danym roku i przechowuje ją przez 5 lat od końca roku, którego dotyczy (art. 22 ust. 1-2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Gdy ewidencji brakuje albo jest nierzetelna, obowiązek nie znika: masę i rodzaj opakowań ustala marszałek województwa albo wojewódzki inspektor ochrony środowiska, w razie braku danych szacunkowo (art. 22 ust. 1d-1e i art. 23 ust. 2). Takie ustalenie zwykle jest niekorzystne dla przedsiębiorcy, dlatego opłaca się prowadzić własną ewidencję. Brak ewidencji nie zwalnia też z obowiązku recyklingu ani z opłaty produktowej.
Kiedy zasady recyklingu wyglądają inaczej niż w tabeli?
Są cztery odstępstwa od ogólnego schematu (art. 17-20 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Wprowadzający środki niebezpieczne w opakowaniach ma odrębny obowiązek z art. 18: system zbierania i recykling odpadów po tych środkach. Dla opakowań wielomateriałowych poziom wynika z przepisów wydanych na podstawie art. 25 ust. 4, a nie z kolumny załącznika nr 1. Roczne poziomy na lata 2022-2029 określa rozporządzenie wydane na podstawie art. 20 ust. 6 (Dz.U. 2021 poz. 2375), a nie załącznik nr 1. Wreszcie obowiązek recyklingu dotyczy firmy, której roczna masa wprowadzonych opakowań przekracza 1 Mg – poniżej tego progu obowiązuje zwolnienie.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
