Osobie fizycznej niebędącej przedsiębiorcą można przekazać tylko określone rodzaje odpadów, na jej potrzeby własne (art. 27 ust. 9 ustawy o odpadach). Odbiorca musi wykorzystać je dopuszczalnymi metodami odzysku, zgodnie z wymaganiami z przepisów wydanych na podstawie art. 27 ust. 10. Konkretny wykaz rodzajów odpadów wynika z tego rozporządzenia.
Stan prawny na: 2026-10-23
Przekazanie odpadów osobie prywatnej nie jest dowolne. Ustawa o odpadach dopuszcza je tylko na warunkach z art. 27 ust. 9. Poniżej znajdziesz warunki, granice tej reguły i wymagania dotyczące samego przewozu.
| Element | Co mówi ustawa | Podstawa |
|---|---|---|
| Odbiorca | osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna niebędąca przedsiębiorcą | art. 27 ust. 9 ustawy o odpadach |
| Rodzaje odpadów | tylko określone rodzaje, wskazane w przepisach wykonawczych | art. 27 ust. 9 i 10 ustawy o odpadach |
| Cel | wykorzystanie na potrzeby własne odbiorcy | art. 27 ust. 9 ustawy o odpadach |
| Sposób wykorzystania | dopuszczalne metody odzysku | art. 27 ust. 9 ustawy o odpadach |
| Przewóz | wymagania ochrony środowiska, zdrowia i życia ludzi oraz wskazanie miejsca przeznaczenia i posiadacza | art. 24 ust. 1-5 ustawy o odpadach |
Kiedy posiadacz odpadów może oddać je osobie fizycznej?
Zgodnie z art. 27 ust. 9 ustawy o odpadach posiadacz odpadów może przekazać osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej niebędącym przedsiębiorcami określone rodzaje odpadów. Wszystkie trzy warunki muszą być spełnione jednocześnie:
- odpad należy do rodzajów, które przepisy wykonawcze dopuszczają do takiego przekazania,
- odbiorca wykorzysta odpad na potrzeby własne,
- wykorzystanie następuje za pomocą dopuszczalnych metod odzysku, zgodnie z wymaganiami z przepisów wydanych na podstawie ust. 10 tego artykułu.
Z samego brzmienia przepisu wynika, że odbiorca nie może być przedsiębiorcą i że odpad ma posłużyć jego własnym potrzebom. Odpad przekazany z zamiarem dalszej odsprzedaży albo użycia w działalności gospodarczej nie mieści się więc w tej konstrukcji.
Skąd wziąć listę odpadów, które wolno oddać osobie prywatnej?
Ustawa nie wylicza tych odpadów w art. 27 ust. 9. Odsyła do przepisów wydanych na podstawie art. 27 ust. 10, czyli do rozporządzenia, które określa rodzaje odpadów oraz wymagania dla takiego przekazania. To ono rozstrzyga, czy konkretny odpad można oddać osobie fizycznej. Dlatego nie warto opierać się na potocznych listach typu „to można oddać sąsiadowi”.
Przed przekazaniem warto sprawdzić w aktualnym tekście rozporządzenia wydanego na podstawie art. 27 ust. 10 ustawy o odpadach, czy rodzaj Twojego odpadu i planowana metoda odzysku są na liście. Kod odpadu ustalisz według wskazówek z artykułu jak dobrać kod odpadu.
Co z przewozem odpadów do osoby fizycznej?
Przepisy o transporcie odpadów (art. 24 ust. 1-5 ustawy o odpadach) obowiązują także wtedy, gdy odpad trafia do odbiorcy prywatnego. Transport musi spełniać wymagania ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, z uwzględnieniem właściwości chemicznych i fizycznych odpadów, w tym stanu skupienia. Odpady niebezpieczne, które są towarami niebezpiecznymi w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, przewozi się z zachowaniem przepisów o transporcie towarów niebezpiecznych.
Jeśli przewóz wykonuje się jako usługę, zlecający musi wskazać transportującemu miejsce przeznaczenia odpadów oraz posiadacza, któremu odpady należy dostarczyć. Transportujący dostarcza odpady do tego miejsca, przekazuje je wskazanemu posiadaczowi i umieszcza swój numer rejestrowy BDO na dokumentach związanych z usługą. Gdy przewóz odbywa się bez wymaganych dokumentów wskazujących przekazującego i odbierającego posiadacza, za posiadacza odpadów uznaje się transportującego.
Wyjątki i granice tej reguły
- Obowiązki zlecającego i transportującego z ust. 3-5 dotyczą przewozu wykonywanego jako usługa. Gdy posiadacz sam wiezie odpad do odbiorcy, wchodzą w grę ogólne wymagania transportu z art. 24 ust. 1.
- Szczegółowe wymagania techniczne dla pojazdów i ich oznakowanie wynikają z dalszych przepisów art. 24 i z rozporządzenia, a nie z ust. 1-5.
- Ten tekst nie rozstrzyga, czy w konkretnym przypadku potrzebna jest karta przekazania odpadów albo inne dokumenty ewidencyjne. Zasady ich prowadzenia opisujemy w artykule karta przekazania odpadów w BDO.
- Przepis dotyczy wyłącznie odbiorcy niebędącego przedsiębiorcą. Przekazanie odpadów firmie nie mieści się w art. 27 ust. 9; ogólne obowiązki wytwórców odpadów omawiamy na stronie BDO dla wytwórców odpadów.
Jak postąpić krok po kroku?
1. Ustal, czy odbiorca jest osobą fizyczną albo jednostką organizacyjną niebędącą przedsiębiorcą.
2. Ustal kod i rodzaj odpadu, który chcesz przekazać.
3. Sprawdź w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 27 ust. 10, czy ten rodzaj odpadu oraz metoda odzysku są dopuszczone.
4. Upewnij się, że odbiorca wykorzysta odpad na własne potrzeby, a nie przeznaczy go do obrotu ani do działalności gospodarczej.
5. Jeśli odpad ma być przewieziony, zadbaj o spełnienie wymagań z art. 24 ust. 1-5 i o dokumenty wskazujące przekazującego oraz odbierającego posiadacza.
Przykład: firma ma odpad i chce go oddać znajomemu na jego własny użytek. Najpierw sprawdza, czy rodzaj tego odpadu jest na liście z rozporządzenia, potem czy znajomy nie jest przedsiębiorcą i nie zamierza odpadu sprzedać. Jeżeli któryś z warunków nie jest spełniony, odpadu nie można przekazać na podstawie art. 27 ust. 9 ustawy o odpadach. Ogólne zasady poznasz w artykule czym jest BDO.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach – tekst jednolity (art. 24 ust. 1-5 oraz art. 27 ust. 9)
Jak możemy pomóc
Jeśli odpady powstają w Twojej firmie i chcesz mieć pewność, że obowiązki odpadowe są rozliczone na bieżąco, pomagamy w tym przy sprawozdaniach. Zobacz usługę Sprawozdanie odpadowe.
Najczęściej zadawane pytania
Jak sprawdzić, czy mogę oddać odpad osobie prywatnej?
Sprawdź trzy rzeczy: czy odbiorca nie jest przedsiębiorcą, czy odpad ma posłużyć jego własnym potrzebom i czy rodzaj odpadu oraz metoda odzysku są dopuszczone w przepisach wydanych na podstawie art. 27 ust. 10 ustawy o odpadach. Podstawą jest art. 27 ust. 9 tej ustawy. Jeżeli choć jeden warunek nie jest spełniony, odpadu nie wolno oddać w ten sposób.
Kto odpowiada za odpady podczas przewozu do odbiorcy?
Przy przewozie wykonywanym jako usługa zlecający wskazuje transportującemu miejsce przeznaczenia odpadów i posiadacza, któremu należy je dostarczyć, a transportujący dostarcza je tam i umieszcza swój numer BDO na dokumentach usługi (art. 24 ust. 3-5 ustawy o odpadach). Jeżeli przewóz odbywa się bez wymaganych dokumentów wskazujących przekazującego i odbierającego posiadacza, posiadaczem odpadów jest transportujący.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
