Co zgłaszamy do KOBiZE — to pytanie zadaje sobie niemal każdy przedsiębiorca posiadający flotę pojazdów, kotłownię, agregat prądotwórczy lub instalację przemysłową. Odpowiedź jest konkretna: do Krajowej Bazy o Emisjach Gazów Cieplarnianych i Innych Substancji zgłaszamy dane o emisjach zanieczyszczeń do powietrza powstałych w wyniku korzystania ze środowiska — przede wszystkim ze spalania paliw, procesów technologicznych i emisji z instalacji. Obowiązek ten wynika z art. 7 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz.U. 2023 poz. 589 t.j.).
W skrócie:
- Do KOBiZE zgłaszamy emisje ze spalania paliw (pojazdy, kotły, agregaty), procesów przemysłowych i instalacji.
- Termin złożenia raportu: do 28 lutego każdego roku za rok poprzedni.
- Kara za brak raportu lub podanie nieprawdziwych danych: do 10 000 zł (art. 44 ustawy o systemie zarządzania emisjami).
- Obowiązek dotyczy również małych firm — jeśli kupujesz paliwo na fakturę i posiadasz pojazdy lub urządzenia spalające paliwa.
- Raport składa się wyłącznie elektronicznie przez portal krajowabaza.kobize.pl.
- Dane do raportu: ilości zużytych paliw, rodzaje urządzeń, moc instalacji, przebyte kilometry (flota).
- Usługa sporządzenia raportu KOBiZE dla firm: od 299 zł netto z 24h realizacją.
Co zgłaszamy do KOBiZE — zakres obowiązku w pigułce
Do KOBiZE zgłaszamy emisje wszystkich substancji wprowadzanych do powietrza w wyniku prowadzonej działalności — głównie CO₂, CO, NOₓ, SO₂, pyłów i lotnych związków organicznych (LZO) — wraz z ilościami i rodzajami paliw lub surowców, które je wygenerowały. Obowiązek obejmuje zarówno duże zakłady przemysłowe, jak i małe firmy z jednym samochodem dostawczym czy kotłem gazowym w biurze.
Raport KOBiZE (zwany też raportem do Krajowej Bazy) jest de facto zestawieniem emisji za dany rok kalendarzowy. Podmiot korzystający ze środowiska oblicza emisje na podstawie wskaźników emisji (tzw. EF — emission factors) przypisanych do konkretnych paliw i procesów. Nie trzeba posiadać analizatorów gazów — w większości przypadków wystarczą faktury za paliwo, dane o przebiegu pojazdów i moc zainstalowanych urządzeń.
Kto ma obowiązek składać raport do KOBiZE?
Obowiązek raportowania do KOBiZE dotyczy każdego podmiotu korzystającego ze środowiska w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska — czyli przedsiębiorcy, jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która emituje substancje do powietrza. W praktyce chodzi o firmy spalające jakiekolwiek paliwa: benzynę, olej napędowy, gaz ziemny, LPG, węgiel, biomasę czy oleje opałowe.
Szczególną uwagę warto zwrócić na następujące branże i kody PKD:
- PKD 49 (transport, logistyka, kurierzy) — flota pojazdów spalinowych to główne źródło emisji; zakup paliwa na fakturę = ślad w KSeF = wykrywalny brak raportu.
- PKD 41–43 (budownictwo, remonty) — maszyny budowlane, agregaty, koparki; emisje z silników spalinowych i ewentualnych kotłów na placu budowy.
- PKD 45 (warsztaty samochodowe) — oleje, paliwo do pojazdów zastępczych, ewentualne malarnie (emisje LZO).
- PKD 10–33 (produkcja, przetwórstwo) — instalacje technologiczne, kotłownie zakładowe, procesy z emisją par i pyłów.
- PKD 56 (gastronomia, catering) — kotły CO, kuchnie przemysłowe na gazie, agregaty chłodnicze.
- PKD 52 (magazynowanie, fulfillment) — wózki widłowe na LPG/diesel, ogrzewanie dużych hal.
Próg, od którego obowiązek formalnie powstaje, to każda emisja — ustawa nie przewiduje progu minimalnego dla obowiązku raportowania. Oznacza to, że nawet jednoosobowa działalność z jednym samochodem na benzynę powinna złożyć raport, jeśli samochód jest użytkowany w ramach działalności gospodarczej.
Szczegółowy zakres danych zgłaszanych do KOBiZE
Raport do KOBiZE obejmuje kilka kategorii danych, które należy uzupełnić w systemie informatycznym Krajowej Bazy — poniżej najważniejsze z nich z podziałem na typy działalności.
Emisje z transportu i pojazdów
Dla floty pojazdów zgłaszamy łączne zużycie paliwa (w litrach lub kilogramach) z podziałem na rodzaj paliwa (benzyna, ON, LPG, CNG, HVO) oraz liczbę przejechanych kilometrów. System KOBiZE automatycznie przelicza te dane na emisje poszczególnych substancji przy użyciu wskaźników EMEP/EEA.
Ważne: do raportu wliczamy wszystkie pojazdy użytkowane w firmie — zarówno własne, jak i leasingowane, jeśli to firma ponosi koszty paliwa. Pojazdy prywatne pracowników rozliczanych ryczałtem samochodowym co do zasady nie są wliczane, chyba że firma kupuje dla nich paliwo na fakturę firmową.
Emisje z ogrzewania i kotłów
Dla instalacji spalania (kotły, piece, grzejniki gazowe, piece na olej opałowy) zgłaszamy moc zainstalowaną (w kW lub MW), rodzaj paliwa i jego zużycie w ciągu roku. Dane o zużyciu gazu ziemnego pobieramy z faktur dystrybutora lub licznika; dla węgla i biomasy — z faktur zakupowych i dokumentów WZ.
Emisje z procesów technologicznych
Zakłady produkcyjne, malarnie, drukarnie, galwanizerie i inne podmioty prowadzące procesy generujące emisje LZO, pyłów lub gazów technologicznych zgłaszają je jako osobne źródła emisji. Dla każdego źródła podajemy: rodzaj procesu, stosowane surowce/rozpuszczalniki, ich ilość i właściwości emisyjne.
Emisje z agregatów prądotwórczych i maszyn mobilnych
Agregaty prądotwórcze na olej napędowy, maszyny budowlane (koparki, ładowarki, dźwigi), wózki widłowe spalinowe — wszystkie te urządzenia generują emisje, które muszą być ujęte w raporcie. Zgłaszamy zużycie paliwa lub przepracowane motogodziny.
Nie wiesz, co dokładnie zgłosić do KOBiZE? Nasz ekspert przeanalizuje profil Twojej firmy i przygotuje kompletny raport.
Zamów obsługę KOBiZE online →
Termin i forma złożenia raportu KOBiZE
Raport KOBiZE należy złożyć do 28 lutego roku następującego po roku sprawozdawczym — czyli raport za 2025 rok składamy do 28 lutego 2026 r. Raport składa się wyłącznie elektronicznie, przez system informatyczny dostępny pod adresem krajowabaza.kobize.pl.
Przed złożeniem raportu firma musi zarejestrować się w systemie KOBiZE jako podmiot korzystający ze środowiska. Rejestracja jest bezpłatna i odbywa się online — wymaga podania danych identyfikacyjnych (NIP, REGON, KRS/CEIDG), danych kontaktowych i informacji o rodzajach prowadzonej działalności. Po weryfikacji przez IOŚ-PIB (Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy) nadawany jest dostęp do panelu raportowego.
Tabela: kluczowe terminy i kary związane z KOBiZE
| Zdarzenie / Obowiązek | Termin | Podstawa prawna | Kara za naruszenie |
|---|
| Złożenie raportu rocznego do KOBiZE | Do 28 lutego za rok poprzedni | Art. 7 ust. 1 u.s.z.e. | Do 10 000 zł (art. 44 u.s.z.e.) |
| Rejestracja podmiotu w KOBiZE | Przed pierwszym raportem | Art. 6 u.s.z.e. | Do 10 000 zł |
| Podanie nieprawdziwych danych w raporcie | — | Art. 44 ust. 2 u.s.z.e. | Do 10 000 zł + odpowiedzialność karna |
| Brak aktualizacji danych podmiotu w systemie | W terminie 14 dni od zmiany | Art. 6 ust. 4 u.s.z.e. | Do 10 000 zł |
| Opłata za korzystanie ze środowiska (emisje powyżej progu) | Do 31 marca za rok poprzedni | Art. 285 P.o.ś. | Opłata podwyższona 5× + odsetki |
Co zgłaszamy do KOBiZE a opłata za korzystanie ze środowiska — różnica
Raport KOBiZE i opłata za korzystanie ze środowiska to dwa odrębne obowiązki — choć oba dotyczą emisji do powietrza. Raport KOBiZE jest obowiązkiem informacyjnym (ewidencyjnym) i składa się zawsze, niezależnie od wielkości emisji. Opłata za korzystanie ze środowiska pojawia się natomiast dopiero po przekroczeniu rocznych progów emisji określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów.
W praktyce: większość małych i średnich firm (np. z flotą kilku samochodów osobowych lub jednym kotłem gazowym) składa raport KOBiZE, ale nie przekracza progów opłatowych i nie wnosi opłaty. Jednak obowiązek raportowania pozostaje — ignorowanie go grozi karą do 10 000 zł, nawet jeśli emisje były symboliczne.
Więcej o opłatach i ich obliczaniu dla konkretnych branż przeczytasz w naszym artykule KOBiZE i opłata za korzystanie ze środowiska dla sklepu i handlu detalicznego oraz w poradniku KOBiZE i opłata za korzystanie ze środowiska dla warsztatu samochodowego.
Jak obliczyć emisje do raportu KOBiZE — praktyczny schemat
Obliczenie emisji nie wymaga specjalistycznych pomiarów — wystarczy metoda wskaźnikowa oparta na danych eksploatacyjnych firmy i współczynnikach emisji opublikowanych przez IOŚ-PIB oraz EMEP/EEA.
Schemat postępowania jest następujący:
- Zebranie danych źródłowych: faktury za paliwo (rodzaj, ilość w litrach/kg/m³), faktury za gaz ziemny, dane przebiegów pojazdów z kart drogowych lub systemu GPS, informacje o mocy kotłów i agregatów.
- Przypisanie wskaźników emisji: dla każdego rodzaju paliwa i procesu przypisujemy odpowiedni wskaźnik EF (np. dla oleju napędowego: CO₂ = 74 100 kg/TJ, CO = 1,1 kg/GJ dla silników Diesla).
- Obliczenie emisji: Emisja [kg] = Zużycie paliwa [GJ] × Wskaźnik emisji [kg/GJ]. Zużycie w GJ obliczamy mnożąc litry przez wartość opałową paliwa.
- Wprowadzenie danych do systemu KOBiZE: portal przelicza emisje automatycznie po podaniu ilości paliwa — można też skorzystać z arkuszy kalkulacyjnych IOŚ-PIB dostępnych na stronie krajowabaza.kobize.pl.
- Weryfikacja i złożenie raportu z podpisem elektronicznym osoby uprawnionej do reprezentowania podmiotu.
Najczęstszy błąd to pominięcie któregoś ze źródeł emisji — np. agregatu awaryjnego używanego kilka razy w roku lub firmowego wózka widłowego na LPG. Każde pominięte źródło to niezgodność z raportem, którą kontroler WIOŚ może wychwycić porównując dane z rejestrów zakupów paliwa (faktur VAT w KSeF).
KOBiZE a BDO — dwa odrębne systemy, jeden podmiot
KOBiZE i BDO to dwa różne rejestry środowiskowe, które często dotyczą tych samych firm — choć każdy z nich reguluje inny obszar. BDO (Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami) dotyczy wytwarzania, transportu i ewidencji odpadów, natomiast KOBiZE skupia się wyłącznie na emisjach do powietrza.
Firma budowlana, warsztat samochodowy czy zakład produkcyjny często mają oba obowiązki jednocześnie — muszą być wpisani do BDO (ze względu na wytwarzane odpady) i corocznie raportować do KOBiZE (ze względu na flotę i kotłownię). Pominięcie któregokolwiek z tych obowiązków naraża na kary: brak wpisu do BDO to kara do 1 000 000 zł (art. 194 ustawy o odpadach), brak raportu KOBiZE — do 10 000 zł.
Jeśli Twoja firma jeszcze nie jest zarejestrowana w BDO, sprawdź naszą usługę rejestracji firmy w BDO online w 24h. W razie wątpliwości, czy Twoja firma potrzebuje jednego czy obu wpisów, warto skorzystać z kompleksowej obsługi BDO dla firm, w ramach której weryfikujemy również obowiązki KOBiZE.
Więcej o powiązaniach między obydwoma systemami przeczytasz w naszym case study: Pomogliśmy firmie budowlanej uporządkować obowiązki BDO i KOBiZE.
Najczęstsze błędy przy raportowaniu do KOBiZE
Ponad 30% raportów składanych samodzielnie zawiera błędy, które mogą skutkować wezwaniem do korekty lub karą administracyjną. Oto najczęstsze z nich:
- Brak rejestracji w systemie przed złożeniem raportu — raport złożony przez podmiot niezarejestrowany jest nieważny.
- Pominięcie pojazdów leasingowanych — jeśli firma płaci za paliwo, pojazd leasingowany wliczamy do raportu tak samo jak własny.
- Błędne przeliczenie jednostek paliwa — szczególnie przy gazie ziemnym (m³ vs. GJ vs. kWh) i biomasie.
- Nieuwzględnienie agregatów awaryjnych i maszyn budowlanych — urządzenia używane sporadycznie też generują emisje objęte obowiązkiem raportowania.
- Złożenie raportu po terminie (po 28 lutego) — nawet jednodniowe opóźnienie może skutkować wszczęciem postępowania administracyjnego.
- Brak aktualizacji danych podmiotu — zmiana adresu, NIP po przekształceniu spółki czy zmiana osoby uprawnionej musi być zaktualizowana w systemie w ciągu 14 dni.
Warto też wiedzieć, że dane z systemu KSeF (Krajowy System e-Faktur) umożliwiają organom kontrolnym krzyżowe sprawdzenie zakupów paliwa z danymi z raportu KOBiZE. Firma, która kupuje co miesiąc 500 litrów oleju napędowego na fakturę, a nie składa raportu, jest łatwa do zidentyfikowania podczas kontroli.
Ile kosztuje sporządzenie raportu KOBiZE z pomocą eksperta?
Koszt profesjonalnego sporządzenia raportu KOBiZE dla małej lub średniej firmy wynosi od 299 zł netto, a realizacja zajmuje 24 godziny od przekazania dokumentów źródłowych. To mniej niż potencjalna kara (do 10 000 zł) i znacznie mniej niż czas, który przedsiębiorca musiałby poświęcić na samodzielną naukę systemu i obliczenia.
| Wariant | Koszt | Czas realizacji | Ryzyko błędu |
|---|
| Samodzielne złożenie raportu | 0 zł (opłata systemowa) | 4–12 godz. (nauka + wypełnienie) | Wysokie (~30% raportów z błędami) |
| Usługa eksperta (rejestracjabdo.pl) | Od 299 zł netto | 24h od przekazania danych | Minimalne (weryfikacja ekspercka) |
| Kara za brak/błędny raport | Do 10 000 zł | — | — |
Potrzebujesz raportu KOBiZE lub kompleksowej obsługi środowiskowej? Działamy szybko — 24h od otrzymania dokumentów.
Zamów raport KOBiZE →
KOBiZE a ISO 14001 i certyfikacja środowiskowa
Firmy posiadające certyfikat ISO 14001 lub wdrażające system zarządzania środowiskowego według tej normy powinny wiedzieć, że raport KOBiZE jest jednym z wymaganych elementów dokumentowania aspektów środowiskowych. Audytorzy ISO coraz częściej sprawdzają, czy firma terminowo złożyła raport do Krajowej Bazy i czy dane w nim zawarte są spójne z wewnętrzną ewidencją zużycia energii i paliw.
Brak raportu KOBiZE może skutkować niezgodnością podczas audytu certyfikacyjnego lub recertyfikacyjnego. Więcej o powiązaniach między ISO i KOBiZE przeczytasz w artykule Certyfikat ISO Wymogi KOBiZE: Kluczowe Aspekty.
| Autor: Piotr Chudeusz — Ekspert ds. BDO, KOBiZE i rozliczeń środowiskowych.
Najczęściej zadawane pytania o co zgłaszamy do KOBiZE
Co zgłaszamy do KOBiZE jako mała firma z jednym samochodem?
Do KOBiZE zgłaszamy ilość i rodzaj paliwa spalonego przez pojazd służbowy w ciągu roku — wystarczą faktury za benzynę lub olej napędowy. System KOBiZE automatycznie przelicza zużycie paliwa na emisje CO₂, CO, NOₓ i innych substancji. Obowiązek raportowania dotyczy każdego przedsiębiorcy korzystającego ze środowiska, bez progu minimalnego.
Do kiedy należy złożyć raport do KOBiZE?
Raport KOBiZE za poprzedni rok kalendarzowy należy złożyć do 28 lutego — np. raport za 2025 r. składamy do 28 lutego 2026 r. Złożenie po terminie grozi karą administracyjną do 10 000 zł na podstawie art. 44 ustawy o systemie zarządzania emisjami. Raport składa się wyłącznie elektronicznie przez portal krajowabaza.kobize.pl.
Czy firma bez kotłowni i floty musi składać raport do KOBiZE?
Jeśli firma nie emituje żadnych substancji do powietrza (np. biuro obsługiwane przez wynajmującego, brak własnych pojazdów, brak urządzeń spalających paliwa), obowiązek raportowania faktycznie nie powstaje. W praktyce jednak większość firm posiada choć jeden pojazd firmowy lub kupuje paliwo na fakturę — i wtedy obowiązek istnieje. Wątpliwości warto skonsultować z ekspertem ds. środowiska.
Jaka jest kara za niezłożenie raportu do KOBiZE?
Kara za niezłożenie raportu do KOBiZE lub podanie w nim nieprawdziwych danych wynosi do 10 000 zł i jest nakładana w drodze decyzji administracyjnej przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (art. 44 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami). Dobrowolne złożenie zaległego raportu przed wszczęciem postępowania jest traktowane jako okoliczność łagodząca.
Co zgłaszamy do KOBiZE w przypadku firmy budowlanej?
Firma budowlana zgłasza do KOBiZE emisje ze wszystkich eksploatowanych źródeł: pojazdów (ciężarówki, busy, samochody osobowe), maszyn budowlanych (koparki, ładowarki, dźwigi na olej napędowy), agregatów prądotwórczych oraz ewentualnych kotłów na placach budowy. Dane bazowe to zużycie paliwa z faktur i kart maszyn. Firma budowlana często ma też obowiązek wpisu do BDO ze względu na wytwarzane odpady budowlane i rozbiórkowe.
Czy raport KOBiZE i opłata za korzystanie ze środowiska to to samo?
Nie — to dwa odrębne obowiązki. Raport KOBiZE jest obowiązkiem informacyjnym składanym zawsze (do 28 lutego), niezależnie od wielkości emisji. Opłata za korzystanie ze środowiska pojawia się dopiero po przekroczeniu rocznych progów emisji określonych w rozporządzeniu i jest wnoszona do urzędu marszałkowskiego do 31 marca. Większość małych firm składa raport, ale nie płaci opłaty.
Jakie dokumenty są potrzebne do sporządzenia raportu KOBiZE?
Do sporządzenia raportu KOBiZE potrzebujesz: faktur za paliwo (z podziałem na rodzaj i ilość), danych o przebiegu pojazdów (km) z kart drogowych lub GPS, faktur za gaz ziemny i inne nośniki energii, informacji o mocy zainstalowanych kotłów i urządzeń oraz danych o stosowanych surowcach i materiałach procesowych (dla zakładów produkcyjnych). Ekspert ds. KOBiZE przygotuje raport na podstawie przesłanego skanu faktur lub pliku CSV z systemu księgowego.
