Jakie są różnice między systemem kaucyjnym a BDO?

System kaucyjny i BDO to dwa odrębne mechanizmy: kaucja dotyczy zwrotu opakowań, a BDO to rejestr z krajowym numerem. Prowadzenie systemu kaucyjnego wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw klimatu (art. 40j ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi), a numer rejestrowy BDO nadaje marszałek województwa na podstawie art. 54 ustawy o odpadach.

Czym system kaucyjny różni się od BDO?

System kaucyjny jest prowadzony przez podmiot reprezentujący, który posiada zezwolenie ministra właściwego do spraw klimatu (art. 40g ust. 2 pkt 5 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Zezwolenie wydaje się w drodze decyzji, na wniosek tego podmiotu (art. 40j ust. 2 tej ustawy). Przepisy o systemie kaucyjnym wprowadziła do ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1852) jako rozdział 6b. Sklep, który pobiera i zwraca kaucję, nie występuje więc o zezwolenie ministra – robi to podmiot reprezentujący.

Numer BDO ma inny charakter: to krajowy numer rejestrowy, który nadaje marszałek województwa na podstawie art. 54 ustawy o odpadach.

Gdzie oba systemy się stykają?

Jedno miejsce styku wskazuje art. 24 ust. 2b ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Dla odpadów opakowaniowych pochodzących wyłącznie z systemu kaucyjnego dokument, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu, sporządza przedsiębiorca eksportujący te odpady albo dokonujący ich wewnątrzwspólnotowej dostawy. Robi to na wniosek podmiotu reprezentującego, złożony za pośrednictwem indywidualnego konta w BDO.

Przykład: podmiot reprezentujący zleca przedsiębiorcy wywóz zebranych opakowań za granicę. Wniosek o sporządzenie dokumentu trafia do tego przedsiębiorcy przez jego konto w BDO. System kaucyjny wyznacza więc, kto prowadzi obieg opakowań, a BDO jest kanałem, którym przechodzi część dokumentacji.

Czy numer BDO to to samo co „numer EPR”?

Numer BDO bywa mylony z „numerem EPR”, bo platformy sprzedażowe używają tego drugiego określenia. Polski numer BDO nadany na podstawie art. 54 ustawy o odpadach jest ważny w Polsce. „Numer EPR” nie jest jednym identyfikatorem ustanowionym jednym przepisem UE – to potoczna nazwa różnych krajowych numerów rozszerzonej odpowiedzialności producenta, na przykład niemieckiego numeru LUCID dla opakowań, i żaden z nich nie zastępuje polskiego numeru BDO. Dodatkowo Allegro w panelu Sales Center umieszcza pole numeru BDO pod etykietą „numery EPR”; to decyzja interfejsu platformy, a nie nazwa prawna. Sprzedawca wysyłający towary do innego kraju UE może potrzebować odrębnego numeru tego kraju obok numeru BDO – posiadanie jednego nie zwalnia z drugiego. Przed rejestracją na platformie warto sprawdzić w jej regulaminie i w przepisach kraju sprzedaży, jakiego numeru rejestrowego wymaga ten kraj.

Jaki jest zakres systemu kaucyjnego i jakie są wyjątki?

Sam system kaucyjny działa od 1 października 2025 r. (art. 40g ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 23 grudnia 2024 r., Dz.U. 2024 poz. 1911). Wysokość kaucji określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 lipca 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1046), wydane na podstawie art. 40m ust. 2 ustawy: 0,50 zł za jednorazową butelkę plastikową na napoje do 3 l, 0,50 zł za puszkę metalową do 1 l i 1,00 zł za butelkę szklaną zwrotną do 1,5 l.

Udział w scentralizowanym systemie dla szklanych opakowań wielokrotnego użytku jest dobrowolny do 31 grudnia 2028 r. (art. 40h ust. 2a, Dz.U. 2026 poz. 174). Rezygnacja nie zwalnia z obowiązku – podmiot kieruje się wtedy do alternatywnej ścieżki własnej zbiórki (art. 34 ust. 2d). Wyjątek nie obejmuje plastikowych butelek ani puszek metalowych: tu udział pozostaje obowiązkowy. Obowiązki sklepu zależą od powierzchni sprzedaży (art. 44 ustawy) – omawiamy je w artykule o tym, od jakiej powierzchni sklep musi przyjmować opakowania w systemie kaucyjnym.

Co zrobić teraz?

1. Ustal, w jakiej roli jesteś: sklepem pobierającym kaucję, producentem lub importerem napojów, czy przedsiębiorcą zajmującym się odpadami opakowaniowymi.

2. Obowiązki wobec BDO oceniaj osobno od udziału w systemie kaucyjnym – uczestnictwo w kaucji nie jest ich oceną. Podstawy znajdziesz w tekście czym jest BDO oraz w omówieniu BDO a system kaucyjny.

3. Jeśli sprzedajesz za granicę, sprawdź różnicę opisaną w artykule czy EPR to BDO.

4. Jeśli masz sporządzać dokument z art. 24 ust. 2b dla opakowań z systemu kaucyjnego, sprawdź swoje konto w BDO pod kątem wniosków. Jak dobrać kod odpadu przy takiej dokumentacji, wyjaśnia tekst jak dobrać kod odpadu.

Stan prawny na: 2026-10-26

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619) – art. 24 ust. 2b, art. 40g, art. 40j
• Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328) – art. 54

Najczęściej zadawane pytania

Kto składa wniosek o zezwolenie na prowadzenie systemu kaucyjnego?

Wniosek składa podmiot reprezentujący (art. 40j ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi), a zezwolenie wydaje w drodze decyzji minister właściwy do spraw klimatu. Sklep ani konsument nie występują o to zezwolenie.

Kto sporządza dokument dla odpadów opakowaniowych z systemu kaucyjnego i jak jest w to zaangażowane BDO?

Dokument sporządza przedsiębiorca eksportujący odpady opakowaniowe albo dokonujący ich wewnątrzwspólnotowej dostawy (art. 24 ust. 2b ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Dotyczy to odpadów pochodzących wyłącznie z systemu kaucyjnego, a wniosek podmiotu reprezentującego trafia do przedsiębiorcy przez indywidualne konto w BDO.