Sprawozdanie z zużycia paliwa przygotowujesz jako wykaz według rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443). Dla Tabel C i D przelicz zużycie paliwa podane w litrach lub m3 na masę według gęstości z Objaśnienia 11 do załącznika nr 1. Dla Tabel B, C i D pomnóż dane aktywności przez stawkę jednostkową, bez liczenia wielkości emisji (załącznik nr 1, Tabele B, C i D).
Od czego zacząć przygotowanie wykazu?
Podstawą jest rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443). Jego załącznik nr 1 obejmuje m.in. Tabele A, B, C i D, a źródła w poszczególnych tabelach rozlicza się w różny sposób (załącznik nr 1 do rozporządzenia, Dz.U. 2019 poz. 2443). Pierwszy krok to więc ustalenie, do której tabeli należy Twoje źródło, a dopiero potem zebranie danych o paliwie.
Według załącznika nr 1 do tego rozporządzenia (Dz.U. 2019 poz. 2443) tabele dzielą się tak:
| Tabela | Czego dotyczy | Jak liczy się opłatę |
|---|---|---|
| A | metoda ogólna | wielkość emisji (pomiar albo wskaźnik), potem opłata |
| B | przeładunek benzyn silnikowych | ilość przeładowanej benzyny razy stawka, bez osobnej wielkości emisji |
| C | kotły do 5 MW, dla których pozwolenie nie jest wymagane | zużycie paliwa razy stawka jednostkowa |
| D | silniki spalinowe w pojazdach, maszynach, agregatach, taborze i jednostkach pływających (32 kategorie) | zużycie paliwa razy stawka jednostkowa |
Tabela C dotyczy wyłącznie kotłów, dla których pozwolenie nie jest wymagane (załącznik nr 1, Tabela C, Dz.U. 2019 poz. 2443). Przepis nie potwierdza wprost, jak rozliczać kocioł wymagający pozwolenia. Prawdopodobnie robi się to w Tabeli A, dlatego warto sprawdzić w formularzu Tabeli A i u właściwego urzędu, gdzie ująć taki kocioł.
Więcej o samym obowiązku korzystania ze środowiska przeczytasz w artykule korzystanie ze środowiska.
Jak przeliczyć litry i metry sześcienne na masę paliwa?
Objaśnienie 11 do załącznika nr 1 rozporządzenia (Dz.U. 2019 poz. 2443) stanowi, że przy wypełnianiu wykazu dla silników spalinowych i kotłów (Tabele C i D) zużycie paliwa wyrażone w jednostce objętości przelicza się na masę według podanych gęstości:
| Paliwo | Gęstość według Objaśnienia 11 |
|---|---|
| benzyna silnikowa | 0,755 kg/l |
| gaz płynny propan-butan (LPG) | 0,5 kg/l |
| sprężony gaz ziemny (CNG) | 0,74 kg/m3 |
| olej napędowy | 0,84 kg/l |
| biodiesel | 0,84 kg/l |
Przelicznik dla CNG odnosi się do metra sześciennego, a nie do litra. Gęstość to nie stawka opłaty: służy wyłącznie do zamiany objętości na masę.
Wynik trzeba jeszcze odnieść do jednostki w kolumnie formularza. Według załącznika nr 1 (Dz.U. 2019 poz. 2443) kolumna zużycia paliwa w Tabeli D jest wyrażona w Mg, a w Tabeli C w Mg lub m3 (stawka odpowiednio w zł/Mg lub zł/10^6 m3). Jeśli kolumna wymaga Mg, a masę masz w kilogramach, przed wpisaniem warto przeliczyć kilogramy na megagramy. W Tabeli C warto sprawdzić w formularzu, w jakiej jednostce ma stać wartość dla Twojego paliwa.
Dlaczego w Tabelach B, C i D nie liczy się wielkości emisji?
Zgodnie z załącznikiem nr 1, Tabele B, C i D rozporządzenia (Dz.U. 2019 poz. 2443) rozliczają źródła bez osobnego kroku obliczenia wielkości emisji. Opłata to wprost dane aktywności (zużycie paliwa albo ilość przeładowanej benzyny) razy jednostkowa stawka właściwa dla danej kategorii źródła i rodzaju paliwa. Stawka ma już wbudowaną charakterystykę emisyjną tej kategorii, ustaloną na etapie tworzenia przepisu, a nie przy każdym zgłoszeniu.
W Tabeli D (załącznik nr 1, Dz.U. 2019 poz. 2443) kategorie wyznacza typ źródła, norma emisji i rodzaj paliwa. Dla pojazdów osobowych i lekkich są to normy EURO 1–5. Silniki w pojazdach wolnobieżnych, maszynach i urządzeniach, do których należą też agregaty prądotwórcze, rozróżnia się według norm Etap I, II i IIIA. Osobne kategorie mają tabor szynowy i jednostki pływające żeglugi śródlądowej. Paliwa to benzyna silnikowa, LPG, olej napędowy, biodiesel oraz CNG/biometan. Tabela B obejmuje 7 stałych typów operacji przeładunku benzyn.
Dla pojazdu czy agregatu nie szukaj więc wskaźnika emisji, tylko wybierz właściwy wiersz tabeli i odczytaj z niego stawkę. Opisane tu przepisy nie podają wartości stawek, więc warto sprawdzić stawkę właściwą dla danego roku w obowiązujących stawkach opłat za korzystanie ze środowiska.
Jak liczyć emisję w Tabeli A?
Tabela A (metoda ogólna) działa inaczej. Objaśnienia 7 i 9 do załącznika nr 1 (Dz.U. 2019 poz. 2443) przewidują dwie równoważne, wymienne metody ustalenia wielkości emisji w kilogramach: pomiar bezpośredni (przy pomiarach ciągłych podaje się emisje średnie dobowe) albo metodę wskaźnikową według wzoru:
`wielkość_emisji = wskaźnik_emisji × dane_aktywności`
Przepis nie preferuje pomiaru nad wskaźnikiem. Jedyny dodatkowy wymóg wynika z Objaśnienia 7: przy wskaźniku trzeba opisać sposób jego wyznaczenia lub źródło, a przy pomiarach – warunki eksploatacyjne w trakcie pomiaru. Dla źródeł spalania paliw dane aktywności to w praktyce iloczyn zużycia paliwa i jego wartości opałowej, bo formularz Tabeli A zawiera w części o charakterystyce paliw kolumnę wartości opałowej.
Rozporządzenie nie podaje wartości wskaźników emisji dla poszczególnych paliw. Wartości te pochodzą z publikacji technicznych, np. KOBiZE, i warto je zweryfikować w aktualnym opracowaniu przed wpisaniem do formularza.
Do jakiego urzędu marszałkowskiego złożyć dokumenty?
W opisanym wyżej zakresie rozporządzenie (Dz.U. 2019 poz. 2443) określa treść wykazu i sposób liczenia opłaty, ale nie wskazuje adresu ani formy złożenia. Warto sprawdzić w BIP urzędu marszałkowskiego województwa, w którym znajduje się źródło, jaki jest wymagany sposób i adres przekazania wykazu.
Nie myl tego ze sprawozdaniami w BDO. Art. 76 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o odpadach (Dz.U. 2026 poz. 1328) wskazuje właściwego marszałka dla sprawozdań BDO: o produktach i opakowaniach decyduje siedziba lub miejsce zamieszkania przedsiębiorcy, a o wytwarzanych odpadach – miejsce wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów. Szczegóły tych obowiązków opisano w artykułach o sprawozdaniu odpadowym BDO i sprawozdaniu opakowaniowym BDO.
Co konkretnie zrobić teraz?
1. Zbierz dane o zużyciu każdego rodzaju paliwa w okresie objętym wykazem.
2. Przypisz każde źródło do tabeli (A, B, C albo D) i do konkretnego wiersza kategorii (załącznik nr 1, Dz.U. 2019 poz. 2443).
3. Dla Tabel C i D przelicz objętość na masę według Objaśnienia 11 (Dz.U. 2019 poz. 2443), a potem na jednostkę z kolumny formularza.
4. Dla Tabel B, C i D pomnóż dane aktywności (zużycie paliwa albo ilość przeładowanej benzyny) przez jednostkową stawkę z wiersza, w którym ujęto źródło (załącznik nr 1, Dz.U. 2019 poz. 2443).
5. Dla Tabeli A wybierz pomiar albo wskaźnik i zapisz, skąd pochodzi wskaźnik lub jakie były warunki pomiaru (Objaśnienie 7, Dz.U. 2019 poz. 2443).
6. Sprawdź w BIP właściwego urzędu marszałkowskiego, w jakiej formie i na jaki adres złożyć wykaz.
Przy wątpliwościach co do kategorii źródła lub tabeli skontaktuj się z ekspertem środowiskowym albo urzędem marszałkowskim.
Pełny tekst rozporządzenia znajdziesz w serwisie ELI: Dz.U. 2019 poz. 2443.
Stan prawny na: 2026-10-29
Podstawa prawna i źródła
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
