Wygląd znaku kaucji wyznacza załącznik nr 4 do ustawy, a znak musi wskazywać objęcie opakowania systemem kaucyjnym i wysokość kaucji. Umieszczać go na opakowaniach muszą wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje oraz wprowadzający bezpośrednio takie produkty (art. 40l ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi); wzór oznakowania określa art. 40l ust. 2 tej ustawy.
Stan prawny na: 2026-10-26
Co musi wskazywać znak kaucji?
Znak kaucji to oznakowanie, które pozwala rozpoznać opakowanie objęte systemem kaucyjnym. Przepis mówi o dwóch rzeczach, które to oznakowanie musi przekazywać: że opakowanie jest objęte systemem kaucyjnym oraz ile wynosi kaucja. Obowiązek ma charakter ustawowy, a jego adresatem jest podmiot wprowadzający napoje na rynek, nie sprzedawca, który tylko przyjmuje zwroty.
| Element | Co wynika z przepisu | Podstawa |
|---|---|---|
| Kto umieszcza znak | wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje oraz wprowadzający bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje | art. 40l ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi |
| Co znak wskazuje | objęcie opakowania systemem kaucyjnym oraz wysokość kaucji | art. 40l ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi |
| Gdzie jest wzór | załącznik nr 4 do ustawy | art. 40l ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi |
| Od kiedy obowiązuje przepis | od 13 października 2023 r. | art. 40l ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi |
Jak wygląda wzór i gdzie go znaleźć?
Wzór znaku nie jest opisany w samym artykule 40l. Przepis odsyła do załącznika nr 4, więc to ten załącznik, a nie projekt etykiety, zdjęcie z internetu ani wzór spisany przez producenta, rozstrzyga o tym, jak znak ma wyglądać. Kształt, kolory i napisy znaku są częścią tego wzoru graficznego. Ponieważ wzór ma postać rysunku, najpewniejszym sposobem jest otwarcie oficjalnego tekstu ustawy i obejrzenie załącznika nr 4 (odnośnik znajdziesz w sekcji „Podstawa prawna i źródła” na końcu strony).
Dla konsumenta z tego wynika prosta wskazówka: znak na butelce lub puszce ma być jednolity, bo wzór jest jeden i pochodzi z ustawy. Jeśli na opakowaniu widać oznakowanie, które nie przypomina wzoru z załącznika, to sygnał, że warto sprawdzić, czy producent oznaczył opakowanie prawidłowo. Jest to wniosek praktyczny, a nie odrębny przepis.
Jakiej kaucji dotyczy znak?
Znak ma wskazywać wysokość kaucji, więc przydaje się wiedza, jakie stawki obowiązują. Wysokość kaucji określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 lipca 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1046), wydane na podstawie delegacji z art. 40m ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi; stawki z § 1 rozporządzenia obowiązują od 31 lipca 2024 r.
| Rodzaj opakowania | Kaucja |
|---|---|
| jednorazowa butelka plastikowa na napoje do 3 l | 0,50 zł |
| puszka metalowa do 1 l | 0,50 zł |
| butelka szklana zwrotna do 1,5 l | 1,00 zł |
Stawki te są wyłącznie tłem dla tematu oznakowania; szczegółowo omawiamy je w osobnym tekście: Ile wynosi kaucja za butelkę i za puszkę. Kwota podana na znaku ma odpowiadać stawce właściwej dla danego rodzaju opakowania.
Jak producent napoju w butelkach plastikowych ma przygotować oznakowanie?
Firma rozlewająca napój do jednorazowych butelek plastikowych wprowadza produkt w opakowaniu na napoje, więc podlega art. 40l ust. 1. Zanim zamówi etykiety lub nadruk, powinna wykonać trzy kroki:
1. Otworzyć oficjalny tekst ustawy i odnaleźć załącznik nr 4 z wzorem oznakowania.
2. Przygotować projekt etykiety tak, aby znak odpowiadał wzorowi z załącznika, a nie jego przybliżeniu.
3. Sprawdzić, czy na opakowaniu znalazła się informacja o objęciu systemem kaucyjnym oraz o wysokości kaucji właściwej dla tego rodzaju opakowania (według tabeli powyżej).
Przed zleceniem druku warto sprawdzić w załączniku nr 4 do ustawy, jak dokładnie wygląda znak i jakie elementy zawiera, bo to ten załącznik jest punktem odniesienia dla oznakowania.
Kto odpowiada za oznakowanie: producent czy sprzedawca?
Przepis wskazuje dwie grupy zobowiązane do oznakowania: wprowadzających produkty w opakowaniach na napoje oraz wprowadzających bezpośrednio takie produkty. Sprzedawca detaliczny, który jedynie sprzedaje napoje, nie jest w tym przepisie wymieniony jako adresat obowiązku oznakowania. Zasady przyjmowania opakowań w sklepach to osobny temat, opisany w tekście od jakiej powierzchni sklep musi przyjmować opakowania w systemie kaucyjnym.
Jeśli prowadzisz firmę, która wprowadza opakowania na rynek, obowiązek oznakowania to tylko jedna z kilku spraw. O rejestrze, który porządkuje obowiązki firm związane z produktami, opakowaniami i odpadami, piszemy w tekście czym jest BDO. Podobne pytanie o samo oznakowanie na butelce omawia też artykuł Jak wygląda znak systemu kaucyjnego na butelce i co musi zawierać?.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi – tekst jednolity w systemie ELI: art. 40l ust. 1 i 2 oraz załącznik nr 4.
- Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 lipca 2024 r. w sprawie wysokości kaucji dla poszczególnych rodzajów opakowań objętych systemem kaucyjnym (Dz.U. 2024 poz. 1046).
Jak możemy pomóc
Jeśli wprowadzasz napoje w opakowaniach i nie masz pewności, czy Twoje obowiązki wobec systemu kaucyjnego i BDO są kompletne, skontaktuj się z nami – ustalimy, które z nich dotyczą Twojej firmy.
Najczęściej zadawane pytania
Kto musi umieszczać znak kaucji na opakowaniu?
Obowiązek spoczywa na wprowadzających produkty w opakowaniach na napoje oraz na wprowadzających bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje (art. 40l ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Mają oni umieścić na opakowaniu oznakowanie wskazujące na objęcie systemem kaucyjnym i określające wysokość kaucji.
Gdzie znajdę wzór znaku kaucji?
Wzór oznakowania określa załącznik nr 4 do ustawy (art. 40l ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Załącznik jest częścią oficjalnego tekstu ustawy, do którego odnośnik podajemy poniżej.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
