Jak są naliczane opłaty środowiskowe w Dolnośląskim?

Podmiot korzystający ze środowiska sam oblicza opłatę i wnosi ją do 31 marca następnego roku (art. 284 i art. 285 Prawa ochrony środowiska). Opłatę za dany rok kalendarzowy płaci się na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego, bez decyzji i bez wezwania organu, według stawek obowiązujących w okresie, w którym firma faktycznie korzystała ze środowiska (art. 285 ust. 1-2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, t.j. Dz.U. 2025 poz. 647). Zasady naliczania są w całym kraju takie same, więc firma z Dolnego Śląska liczy opłatę tak jak każda inna; województwo wyznacza urząd marszałkowski, do którego trafia wykaz i wpłata; jedyny regionalny wpływ na rozliczenie opisujemy niżej (art. 289 ust. 2).

Stan prawny na: 2026-10-26

Kto i za co płaci opłatę za korzystanie ze środowiska?

Opłatę nalicza się za korzystanie ze środowiska w rodzajach wymienionych w art. 273 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Jednym z nich jest wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza (art. 273 ust. 1 pkt 1). To właśnie ten rodzaj dotyczy większości firm produkcyjnych i usługowych, które mają kotłownię, agregat prądotwórczy, lakiernię czy inne źródło emisji. Jeśli prowadzisz instalację, o której nie wiesz, czy podlega opłacie, zacznij od usługi sprawozdań i opłat za korzystanie ze środowiska albo od przykładu opisanego w artykule o agregacie prądotwórczym w firmie.

Wyjątek dotyczy emisji gazów cieplarnianych rozliczonych w unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS). Podmiot, który je rozliczył, nie płaci opłaty w zakresie emisji pokrytych uprawnieniami (art. 273 ust. 4 Prawa ochrony środowiska) — ustawa chroni go w ten sposób przed podwójnym obciążeniem za tę samą emisję. Zwolnienie obejmuje wyłącznie zakres emisji faktycznie rozliczony w EU ETS, a nie całą działalność firmy. Emisje z innych źródeł nadal podlegają opłacie.

Jak policzyć opłatę krok po kroku?

Ustawa nie przewiduje decyzji urzędu, która określałaby wysokość opłaty. Art. 284 ust. 1 stanowi, że podmiot korzystający ze środowiska ustala wysokość należnej opłaty we własnym zakresie i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego. W praktyce wygląda to tak:

1. Ustal, które rodzaje korzystania ze środowiska z art. 273 ust. 1 dotyczą Twojej firmy (np. emisje do powietrza).

2. Zbierz dane o rzeczywistym korzystaniu ze środowiska w danym roku kalendarzowym — opłata dotyczy faktycznie wykonanego korzystania, a nie planowanego.

3. Zastosuj stawki obowiązujące w okresie, w którym korzystałeś ze środowiska (art. 285 ust. 1). Stawki rosną co roku od 1 stycznia o średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych (art. 291 ust. 1 Prawa ochrony środowiska), a stawki na rok następny ogłasza w obwieszczeniu minister właściwy do spraw klimatu (art. 291 ust. 2), więc aktualne kwoty bierz z tego obwieszczenia.

4. Osobno dla każdego rodzaju korzystania sprawdź, czy roczna opłata nie przekracza progów z art. 289 ust. 1 (opisanych niżej).

5. Wpłać opłatę na rachunek urzędu marszałkowskiego i złóż wykaz do 31 marca roku następnego.

Przed pierwszym rozliczeniem warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim właściwym dla miejsca prowadzenia działalności, na jaki numer rachunku i w jakiej formie należy złożyć wykaz.

Jakie są terminy i progi opłaty?

Termin 31 marca dotyczy zarówno zapłaty, jak i wykazu, więc nie trzeba pilnować dwóch różnych dat. Nie myl go z terminem sprawozdania rocznego w BDO, które składa się do 15 marca — to osobny obowiązek. Więcej o samym systemie przeczytasz w artykule czym jest BDO, a o obowiązkach ewidencyjnych wytwórców odpadów w tekście BDO dla wytwórców odpadów.

Jak liczyć progi kwotowe przy wykazie?

Jeżeli roczna opłata z tytułu któregokolwiek z rodzajów korzystania wymienionych w art. 273 ust. 1 nie przekracza 100 zł, nie składasz wykazu za ten rodzaj korzystania (art. 289 ust. 1 zdanie drugie). Próg liczy się osobno dla każdej kategorii opłaty, a nie łącznie. Jeśli więc za emisje do powietrza opłata jest niższa niż 100 zł, a za inny rodzaj korzystania ze środowiska przekracza 100 zł, wykaz za ten drugi rodzaj nadal musisz złożyć — nawet gdy suma obu kwot jest niewielka. Próg 100 zł jest odrębny i niższy od progu 800 zł z tego samego ustępu, który dotyczy samej zapłaty.

Co z regionem? Art. 289 ust. 2 stanowi dosłownie: „Sejmik województwa może, w drodze aktu prawa miejscowego, uchwalić podwyższenie kwoty, o której mowa w ust. 1, jednak nie więcej niż do 50%.” To jedyne miejsce, w którym ustawa daje województwu wpływ na rozliczenie. Przepis mówi o „kwocie” w liczbie pojedynczej, dlatego jest rozumiany jako dotyczący progu 800 zł, a nie progu 100 zł (to wykładnia, nie dosłowne brzmienie przepisu). Przed rozliczeniem warto sprawdzić w Dzienniku Urzędowym województwa dolnośląskiego albo w urzędzie marszałkowskim, czy sejmik podjął taką uchwałę, bo od tego zależy, czy Twój próg zapłaty jest wyższy.

Jak to wygląda na przykładzie firmy z Dolnego Śląska?

Producent z Wrocławia przez cały rok kalendarzowy eksploatował kotłownię emitującą pyły i gazy do powietrza. Do 31 marca następnego roku:

• sam policzył opłatę według stawek obowiązujących w roku, w którym emitował (art. 284 ust. 1 i art. 285 ust. 1),
• wpłacił ją na rachunek urzędu marszałkowskiego,
• złożył wykaz, ponieważ roczna opłata za emisje do powietrza przekroczyła 100 zł (art. 289 ust. 1 zdanie drugie).

Gdyby ta sama firma wyliczyła za emisje do powietrza opłatę niższą niż 100 zł, nie składałaby wykazu za ten rodzaj korzystania (art. 289 ust. 1 zdanie drugie). Taki przykład ilustruje zasadę progu, a nie realne stawki — konkretne kwoty trzeba wyliczyć z aktualnego obwieszczenia.

Jakich pomyłek unikać?

• Czekanie na decyzję lub wezwanie z urzędu. Opłata jest samonaliczana, więc termin biegnie bez żadnego pisma.
• Liczenie progu 100 zł łącznie dla wszystkich rodzajów korzystania zamiast osobno dla każdego.
• Stosowanie stawek z innego roku niż rok faktycznego korzystania ze środowiska.
• Uznanie, że uczestnictwo w EU ETS zwalnia z opłaty całą firmę, choć dotyczy tylko emisji rozliczonych w systemie uprawnień.
• Mylenie terminu wykazu i opłaty (31 marca) z terminem sprawozdania BDO (15 marca). Jeśli prowadzisz firmę, która używa samochodu służbowego, sprawdź też artykuł auto firmowe a BDO.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa – Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647) — art. 273, art. 284, art. 285, art. 286 i art. 289.

Jak możemy pomóc

Jeśli nie masz pewności, które rodzaje korzystania ze środowiska dotyczą Twojej firmy albo czy musisz złożyć wykaz, możemy przygotować obliczenie opłaty i wykaz za Ciebie. Opisaliśmy to na stronie sprawozdania i opłaty za korzystanie ze środowiska, a pytanie możesz zadać przez formularz kontaktowy.

Najczęściej zadawane pytania

Czy urząd marszałkowski sam wyliczy mi opłatę środowiskową?

Nie. Podmiot korzystający ze środowiska sam ustala wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego (art. 284 ust. 1 Prawa ochrony środowiska). Nie czeka się na decyzję ani wezwanie — termin biegnie z mocy ustawy. Przed pierwszą wpłatą warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim, na jaki rachunek ją przekazać.

Do kiedy trzeba zapłacić opłatę środowiskową?

Opłatę za dany rok kalendarzowy wnosi się do 31 marca roku następnego (art. 285 ust. 2 Prawa ochrony środowiska), według stawek obowiązujących w okresie faktycznego korzystania ze środowiska (art. 285 ust. 1). Do tej samej daty składa się wykaz (art. 286 ust. 1). Sprawozdanie BDO ma osobny termin — 15 marca.

Od jakiej kwoty trzeba składać wykaz o korzystaniu ze środowiska?

Wykazu nie składa się za ten rodzaj korzystania, w którym roczna opłata nie przekracza 100 zł (art. 289 ust. 1 zdanie drugie Prawa ochrony środowiska). Próg liczy się osobno dla każdego rodzaju z art. 273 ust. 1. Jest odrębny od progu 800 zł z tego samego ustępu, który dotyczy zapłaty.

Czy każda firma z emisjami do powietrza płaci opłatę?

Wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza jest jednym z rodzajów korzystania objętych opłatą (art. 273 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska). Nie płaci jej podmiot w zakresie emisji gazów cieplarnianych rozliczonych w unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji (art. 273 ust. 4), przy czym zwolnienie obejmuje tylko emisje pokryte uprawnieniami, a nie całą działalność firmy.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe przy naliczaniu opłaty?

Trzy najważniejsze: próg 100 zł liczy się osobno dla każdego rodzaju korzystania (art. 289 ust. 1), więc niska suma łączna nie zwalnia z wykazu za rodzaj, który próg przekracza; emisje rozliczone w EU ETS są wyłączone z opłaty tylko w swoim zakresie (art. 273 ust. 4); a wysokość stawek zmienia się co roku i wynika z obwieszczenia ministra właściwego do spraw klimatu (art. 291 ust. 2). Przed złożeniem wykazu warto sprawdzić w obwieszczeniu stawek, jaka kwota obowiązuje za dany rok.