Wykaz i opłata za korzystanie ze środowiska – floty aut

Firma z samochodami wysyła wykaz do urzędu marszałkowskiego, gdy roczna opłata za dany rodzaj korzystania ze środowiska przekracza 100 zł (art. 289 ust. 1 zdanie drugie Prawa ochrony środowiska). Opłatę płaci dopiero wtedy, gdy ta roczna kwota przekracza 800 zł. Przy dokładnie 800 zł nie płaci (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze).

Jak działają progi 100 zł i 800 zł?

Obowiązki wynikają z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (POŚ), tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1453. Art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze POŚ stanowi, że nie wnosi się opłat z tytułu tych rodzajów korzystania ze środowiska spośród wymienionych w art. 273 ust. 1, których roczna wysokość wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego nie przekracza 800 zł. Opłata równa dokładnie 800 zł również nie jest więc wnoszona.

Zdanie drugie tego samego ustępu mówi, że gdy roczna opłata z tytułu każdego z rodzajów korzystania ze środowiska z art. 273 ust. 1 nie przekracza 100 zł, nie przedkłada się także wykazów z art. 286 ust. 1. Próg 100 zł dotyczy złożenia wykazu, a próg 800 zł zapłaty opłaty. Oba liczy się osobno dla każdego rodzaju korzystania, nie łącznie.

W praktyce oznacza to, że ocenę trzeba zrobić osobno dla każdej kategorii opłaty z art. 273 ust. 1 POŚ. Jedna kategoria może zwalniać z wykazu, a inna go wymagać (art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ).

Czy próg może być inny w moim województwie?

Art. 289 ust. 2 POŚ brzmi: „Sejmik województwa może, w drodze aktu prawa miejscowego, uchwalić podwyższenie kwoty, o której mowa w ust. 1, jednak nie więcej niż do 50%”. W praktyce oznacza to, jako wniosek z brzmienia przepisu, że próg 800 zł może być w danym województwie wyższy. Przed rozliczeniem warto sprawdzić w BIP urzędu marszałkowskiego lub sejmiku, czy uchwała o podwyższeniu obowiązuje w województwie, do którego należy się rozliczać.

Co zawiera wykaz i co grozi za niezapłaconą opłatę?

Zgodnie z art. 286 ust. 1 POŚ podmiot korzystający ze środowiska przedkłada marszałkowi województwa wykaz w dwóch częściach: szczegółowe dane o zakresie korzystania ze środowiska i wysokości opłat oraz zbiorcze zestawienie tych danych. Wykaz obowiązuje z zastrzeżeniem art. 289 ust. 1, czyli progu 100 zł.

Art. 286 ust. 4 POŚ stanowi, że informacje o wysokości należnych opłat zawarte w wykazach są podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego. Niezapłacona opłata wynikająca ze złożonego wykazu może więc zostać dochodzona bez dodatkowej decyzji. Wzór, formę i sposób przedkładania wykazów określa rozporządzenie wydane na podstawie art. 286 ust. 6 POŚ.

Wykaz dla emisji do powietrza sporządza się na podstawie rocznego raportu z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (art. 286 ust. 3 pkt 1 POŚ). Dane z raportu do Krajowej bazy KOBiZE są więc podstawą wykazu. Więcej o tych obowiązkach znajdziesz na stronie korzystanie ze środowiska.

Do którego marszałka i do kiedy?

Opłatę za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z eksploatacji niestacjonarnych urządzeń technicznych, w tym środków transportu, wnosi się na rachunek urzędu marszałkowskiego właściwego według miejsca rejestracji podmiotu (art. 277 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 42 POŚ). Dla całej floty jest to więc jeden marszałek. Dla pozostałych opłat, w tym z instalacji stacjonarnych, właściwy jest marszałek według miejsca korzystania ze środowiska (art. 277 ust. 1 POŚ).

Art. 286 ust. 1 POŚ nakazuje przedłożyć wykaz „marszałkowi województwa” i nie wskazuje odrębnej właściwości terytorialnej. Według praktyki urzędowej, opisanej na portalu biznes.gov.pl, wykaz trafia do tego samego marszałka co opłata. To praktyka, nie dosłowne brzmienie przepisu. Numer rachunku warto sprawdzić na stronie właściwego urzędu marszałkowskiego. Nie myl tej opłaty z opłatą rejestrową i roczną BDO z art. 57 ustawy o odpadach: art. 58 ust. 1 ustawy o odpadach stanowi, że wnosi się je na odrębny rachunek bankowy właściwego urzędu marszałkowskiego. Numeru tego rachunku ustawa nie podaje, publikuje go właściwy urząd marszałkowski.

Termin jest wspólny. Podmiot wnosi opłatę za dany rok kalendarzowy do dnia 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 POŚ). W tym samym terminie przedkłada wykaz (art. 286 ust. 1 POŚ). Opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce (art. 285 ust. 1 POŚ).

Jak sprawdzić swoją sytuację krok po kroku?

1. Ustal rodzaje korzystania ze środowiska z art. 273 ust. 1 POŚ, które dotyczą Twojej firmy. Dla aut jest to wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza (art. 273 ust. 1 pkt 1 POŚ).

2. Dla każdego rodzaju osobno porównaj roczną opłatę z progiem 100 zł (art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ). Jeśli go przekracza, przygotuj wykaz dla tego rodzaju.

3. Porównaj tę samą roczną opłatę z progiem 800 zł (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze POŚ). Jeśli go przekracza, wpłać opłatę na rachunek urzędu marszałkowskiego właściwego według miejsca rejestracji firmy (art. 277 ust. 2 POŚ).

4. Złóż wykaz marszałkowi województwa i wpłać opłatę do 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 i art. 286 ust. 1 POŚ).

Przy paliwie zużywanym we flocie pomocny bywa też artykuł o tym, jak przygotować sprawozdanie z zużycia paliwa do urzędu marszałkowskiego.

Jak załatwić to szybko i bez ryzyka?

Sprawę da się załatwić szybko i niedrogo z pomocą specjalistów. Koszt takiej pomocy to mniej więcej tyle, co kawa dla zespołu w ciągu miesiąca, a w zamian masz spokój, że progi, termin i adresat wykazu zostały ocenione prawidłowo. Wybieraj firmę z gotowymi, sprawdzonymi rozwiązaniami, która zajmuje się tą tematyką od lat, a nie kogoś, kto robi to „na kolanie”. Od 2010 r. zajmujemy się wyłącznie obowiązkami środowiskowymi firm. Zobacz, czy warto zlecić przygotowanie wykazu opłat za korzystanie ze środowiska, albo wypełnij formularz zgłoszenia.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.