Gdzie firma z flotą składa wykaz opłat środowiskowych?

Opłatę za emisje z pojazdów firma wnosi na rachunek urzędu marszałkowskiego właściwego według miejsca rejestracji podmiotu (art. 277 ust. 2 Prawa ochrony środowiska), więc jeden marszałek obsługuje całą flotę jeżdżącą po Polsce. Wykaz z art. 286 ust. 1 trafia w praktyce urzędowej do tego samego marszałka.

Który marszałek jest właściwy dla floty pojazdów?

Pojazdy to niestacjonarne urządzenia techniczne, w tym środki transportu (art. 3 pkt 42 Prawa ochrony środowiska, dalej POŚ). Opłatę za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z ich eksploatacji wnosi się na rachunek urzędu marszałkowskiego właściwego według miejsca rejestracji podmiotu (art. 277 ust. 2 POŚ). W praktyce oznacza to jednego marszałka dla całej floty, niezależnie od tego, w których województwach auta faktycznie jeżdżą. Podstawa prawna tej opłaty to art. 273 ust. 1 pkt 1 POŚ, który wymienia wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza wśród opłat za korzystanie ze środowiska.

Dla pozostałych opłat, w tym z instalacji stacjonarnych, właściwy jest marszałek według miejsca korzystania ze środowiska (art. 277 ust. 1 POŚ). Pełny tekst ustawy znajdziesz w Prawie ochrony środowiska na portalu ELI.

Gdzie składa się sam wykaz?

Podmiot korzystający ze środowiska przedkłada wykaz „marszałkowi województwa” (art. 286 ust. 1 POŚ). Przepis nie wskazuje dla wykazu odrębnej właściwości terytorialnej. Według praktyki urzędowej, opisanej na portalu biznes.gov.pl, wykaz kieruje się do tego samego marszałka, który jest adresatem opłaty. To jest więc wniosek z praktyki urzędów, a nie dosłowne brzmienie przepisu. Przed złożeniem warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim województwa rejestracji firmy, czy przyjmuje wykaz w formie, którą planujesz (papierowej czy elektronicznej).

Co zawiera wykaz i jakie ma skutki?

Wykaz ma dwie części (art. 286 ust. 1 POŚ). Pierwsza to informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat. Druga to zbiorcze zestawienie tych informacji, z zastrzeżeniem art. 289 ust. 1 POŚ. Informacje o wysokości opłat z wykazów stanowią podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 286 ust. 4 POŚ). Wynika z tego, że niezapłacona opłata ze złożonego wykazu może być egzekwowana bez dodatkowej decyzji wymierzającej opłatę.

Sposób, formę i wzory wykazów określa rozporządzenie wydane na podstawie art. 286 ust. 6 POŚ. Jest to rozporządzenie Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443). Zbiorcze zestawienie to wzór z jego załącznika nr 4.

Wykaz za emisje do powietrza sporządza się na podstawie raportu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji, czyli raportu składanego do Krajowej bazy KOBiZE (art. 286 ust. 3 pkt 1 POŚ). Raport KOBiZE i wykaz to jednak dwa odrębne obowiązki, adresowane do różnych organów.

Jaki jest termin i które progi mają znaczenie?

Opłatę za dany rok kalendarzowy wnosi się do 31 marca następnego roku, według stawek obowiązujących w okresie faktycznego korzystania ze środowiska (art. 285 ust. 1–2 POŚ). Wykaz składa się w tym samym terminie (art. 286 ust. 1 POŚ w zw. z art. 285 ust. 2). Jest to inny termin niż 15 marca dla rocznego sprawozdania BDO.

Dwa progi z art. 289 ust. 1 POŚ dotyczą dwóch różnych czynności i liczy się je osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska z art. 273 ust. 1:

• Opłata: nie wnosi się opłaty za rodzaj korzystania, którego roczna wysokość wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego nie przekracza 800 zł. Opłata równa dokładnie 800 zł również nie jest wnoszona (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze POŚ).
• Wykaz: gdy roczna opłata z tytułu danego rodzaju korzystania nie przekracza 100 zł, nie przedkłada się także wykazów z art. 286 ust. 1 (art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ).

W praktyce oznacza to, że przy rocznej opłacie z tytułu danego rodzaju korzystania powyżej 100 zł i nie wyższej niż 800 zł wykaz trzeba złożyć, ale opłaty się nie wnosi (art. 289 ust. 1 POŚ, zdanie pierwsze i drugie). Szczegóły omawia artykuł kiedy nie trzeba składać wykazu opłat za korzystanie ze środowiska.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

Jeśli firma ma także instalacje stacjonarne, opłaty z nich rozlicza się według miejsca korzystania ze środowiska (art. 277 ust. 1 POŚ). Wniosek praktyczny: przy instalacjach w kilku województwach firma prawdopodobnie składa wykazy do kilku różnych marszałków, a flotę rozlicza u marszałka miejsca rejestracji. Art. 277 POŚ nie rozstrzyga, czy kilka instalacji w jednym województwie wymaga jednego wykazu, czy osobnego dla każdej. Tę kwestię warto wyjaśnić w urzędzie marszałkowskim właściwym dla danej instalacji.

Osobna jest właściwość dla sprawozdań BDO. Sprawozdanie o wytwarzanych odpadach składa się do marszałka według miejsca wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, a nie według siedziby firmy (art. 76 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach, tekst jednolity na portalu ELI). Sprawozdanie o produktach i opakowaniach składa się według siedziby przedsiębiorcy (art. 76 ust. 1 pkt 1). Więcej o tym drugim w artykule sprawozdanie opakowaniowe w BDO.

Co zrobić teraz?

1. Ustal, w którym województwie jest zarejestrowany podmiot. To tam wnosisz opłatę za emisje z pojazdów (art. 277 ust. 2 POŚ).

2. Policz opłatę osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska i porównaj ją z progami z art. 289 ust. 1 POŚ. Stawek na dany rok szukaj w obwieszczeniu stawek oraz w rozporządzeniu wykonawczym, bo ustawa nie podaje konkretnych stawek dla pojazdów.

3. Przygotuj dwuczęściowy wykaz (art. 286 ust. 1 POŚ) na podstawie raportu KOBiZE (art. 286 ust. 3 pkt 1 POŚ).

4. Złóż wykaz i wpłać opłatę do 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 POŚ).

Ogólne omówienie tych opłat znajdziesz na stronie o korzystaniu ze środowiska.

Jak załatwić to szybko i bez ryzyka?

Sprawę da się załatwić szybko i niedrogo z pomocą specjalistów. Koszt takiej pomocy jest mniej więcej tak niewielki jak miesięczny abonament za firmowy internet, a w zamian zyskujesz spokój, że wykaz trafił do właściwego marszałka i w terminie. Wybieraj firmę z gotowymi, sprawdzonymi rozwiązaniami, która specjalizuje się w tej tematyce od lat, a nie kogoś, kto robi to „na kolanie”. Od 2010 r. zajmujemy się wyłącznie obowiązkami środowiskowymi firm. Zapraszamy do wypełnienia formularza zgłoszenia. Zobacz też, czy warto zlecić przygotowanie wykazu opłat.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.