Opakowania transportowe: palety i folie w rozliczeniu BDO

Opakowania transportowe, takie jak palety i folie, wprowadzane razem z towarem są kategorią opakowań w rozumieniu ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (art. 4). Opakowaniem jest wyrób z dowolnego materiału służący m.in. ochronie i przewozowi produktów (art. 3 ust. 1). W praktyce palety i folie o takiej funkcji mieszczą się w tej definicji, więc ich masę uwzględnia się przy rozliczeniu.

Czym są opakowania transportowe według ustawy?

Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619) w art. 3 ust. 1 stanowi, że opakowaniem jest wyrób, w tym wyrób bezzwrotny, wykonany z jakiegokolwiek materiału, przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów, od surowców do towarów przetworzonych.

Art. 4 tej ustawy wyróżnia trzy kategorie opakowań: jednostkowe (służące do przekazania produktu użytkownikowi w miejscu zakupu), zbiorcze (zawierające wielokrotność opakowań jednostkowych, które można zdjąć z produktu bez naruszania jego cech) oraz transportowe. Opakowania transportowe służą do transportu produktów w opakowaniach jednostkowych lub zbiorczych w celu zapobiegania uszkodzeniom produktów, z wyłączeniem kontenerów do transportu drogowego, kolejowego, wodnego lub lotniczego.

W praktyce oznacza to, że paleta lub folia, która chroni towar w przewozie, odpowiada opisowi z art. 3 ust. 1 i art. 4 pkt 3. Kontener transportowy jest z kategorii transportowych wyłączony. Czy dana paleta jest opakowaniem, czy osobnym towarem, omawiamy w artykule paleta sprzedawana razem z towarem: opakowanie czy osobny towar.

Kto rozlicza opakowania wprowadzane razem z towarem?

Ustawa rozróżnia dwie role (art. 8 pkt 22 i 23). „Wprowadzający opakowania” wytwarza, importuje lub nabywa wewnątrzwspólnotowo puste opakowania. „Wprowadzający produkty w opakowaniach” wprowadza do obrotu produkt już zapakowany. Każda rola ma własny tytuł do wpisu do rejestru BDO, a obowiązek recyklingu z art. 17 jest przypisany do drugiej z nich. Jeden podmiot może pełnić obie role.

Wprowadzającym produkty w opakowaniach jest według art. 8 pkt 23 lit. a-c przedsiębiorca, który w szczególności: wprowadza produkty w opakowaniach pod własnym oznaczeniem (także gdy zlecił wytworzenie innemu), pakuje produkty wytworzone przez innego i wprowadza je do obrotu albo prowadzi duży sklep (ponad 500 m² jednej jednostki lub ponad 5000 m² łącznie) sprzedający produkty pakowane w tych jednostkach. Import i wewnątrzwspólnotowe nabycie na potrzeby działalności to także „wprowadzenie do obrotu” (art. 8 pkt 24).

Poniższa tabela porządkuje role i ich skutki dla palet i folii wprowadzanych z towarem.

Granica nie jest rozstrzygnięta w jednym przypadku: brak wiążącej wykładni, czy lit. c obejmuje duży sklep, który wyłącznie odsprzedaje towary zapakowane przez krajowego dostawcę. Taki podmiot powinien zasięgnąć interpretacji indywidualnej lub porady eksperta.

Jak policzyć masę opakowań i kiedy uznaje się je za wprowadzone?

Wprowadzający produkty w opakowaniach prowadzi ewidencję w postaci papierowej albo elektronicznej, obejmującą masę opakowań, w których wprowadził produkty do obrotu w danym roku (art. 22 ust. 1). Informacje z ewidencji przechowuje się 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którego dotyczą (art. 22 ust. 2). W praktyce oznacza to, że masę palet i folii wprowadzonych z towarem warto ujmować w ewidencji razem z pozostałymi opakowaniami.

O roku rozliczenia decyduje data wprowadzenia do obrotu (art. 9 ust. 1-3 w zw. z art. 8 pkt 24): dzień wydania z magazynu lub przekazania osobie trzeciej (produkcja krajowa), dzień przywozu (import) albo dzień wystawienia faktury WNT, zależnie od tego, który termin jest najwcześniejszy. Ciężar dowodu co do daty spoczywa na przedsiębiorcy.

Brak ewidencji lub jej nierzetelność nie zwalnia z obowiązku. Masę i rodzaj opakowań ustala wtedy marszałek województwa albo wojewódzki inspektor ochrony środowiska, na podstawie dostępnych informacji, a w razie ich braku szacunkowo (art. 22 ust. 1d-1e i art. 23 ust. 2). Więcej o raportowaniu: sprawozdanie opakowaniowe w BDO.

Jakie poziomy recyklingu dotyczą wprowadzającego?

Wprowadzający produkty w opakowaniach jest obowiązany zapewniać recykling odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak opakowania, w których wprowadził produkty (art. 17 ust. 1), samodzielnie albo za pośrednictwem organizacji odzysku opakowań. Poziom to iloraz masy odpadów poddanych recyklingowi w danym roku i masy opakowań wprowadzonych w roku poprzednim (art. 20 ust. 2). Podmiot bez wprowadzeń w roku poprzednim liczy względem masy z tego samego roku (art. 20 ust. 3).

Zgodnie z art. 20 ust. 1 do 31 grudnia 2030 r. i w latach następnych poziomy wynoszą co najmniej wartości z załącznika nr 1: razem 70%, tworzywa sztuczne 55%, aluminium 60%, metale żelazne 80%, papier i tektura 85%, szkło 75%, drewno 30%. Poziomy w poszczególnych latach do 2030 r. określa rozporządzenie wydane na podstawie art. 20 ust. 6 (art. 20 ust. 1a); dla lat 2022-2029 jest to rozporządzenie ogłoszone w Dz.U. 2021 poz. 2375. Dla opakowań wielomaterialowych poziom wynika z przepisów wydanych na podstawie art. 25 ust. 4. Wprowadzający środki niebezpieczne w opakowaniach ma odrębny obowiązek z art. 18.

Czy zwolnienie dla małych ilości obejmuje palety i folie?

Wprowadzający produkty w opakowaniach, który w roku kalendarzowym wprowadził opakowania o łącznej masie nieprzekraczającej 1 Mg, nie podlega przepisom ustawy w zakresie wymaganych poziomów recyklingu, opłaty produktowej i dokumentów potwierdzających recykling (DPR/EDPR) oraz publicznych kampanii edukacyjnych (art. 6 ust. 3 pkt 1-2). W praktyce do tej masy wlicza się cała masa opakowań z ewidencji, także transportowych. Szczegóły opłaty opisujemy w artykule opłata produktowa za opakowania.

Zwolnienie działa pod warunkiem, że do 15 marca każdego roku przedsiębiorca złoży marszałkowi województwa, przez BDO, zaświadczenia lub oświadczenie o pomocy de minimis oraz wymagane informacje i spełni unijne warunki dopuszczalności tej pomocy (art. 7 ust. 1 i 4). Zwolnienie nie obejmuje wpisu do rejestru BDO (art. 10), a roczne sprawozdanie (art. 45 w zw. z art. 73 ustawy o odpadach) obowiązuje poza częścią o środkach na kampanie edukacyjne.

Czy unijne przepisy o pustej przestrzeni zmienią zasady dla opakowań transportowych?

To odrębna sprawa niż rozliczenie masy. Art. 24 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2025/40 ustala, że opakowania zbiorcze, transportowe i e-commerce mogą mieć najwyżej 50% pustej przestrzeni; limit obowiązuje od 1 stycznia 2030 r. albo po 3 latach od wejścia w życie odpowiedniego aktu wykonawczego, jeśli ta data jest późniejsza. Metodologia obliczania wskaźnika ma zostać ustalona w akcie wykonawczym Komisji do 12 lutego 2028 r., więc do tego czasu nie ma jednolitej, wiążącej metody kalkulacji.

Co zrobić teraz?

1. Ustal rolę firmy: wprowadzający opakowania czy produkty w opakowaniach (art. 8 pkt 22 i 23), także przy imporcie zapakowanego towaru: kto jest wprowadzającym przy imporcie.

2. Zważ palety, folie i pozostałe opakowania wprowadzone w roku i zapisz masę w ewidencji (art. 22 ust. 1).

3. Porównaj łączną masę z progiem 1 Mg (art. 6 ust. 3) i, jeśli korzystasz ze zwolnienia, złóż dokumenty do 15 marca przez BDO (art. 7 ust. 1 i 4).

4. W razie wątpliwości co do klasyfikacji konkretnego opakowania lub roli firmy skontaktuj się z RejestracjaBDO.pl.

Jak porównać terminy i progi?

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.