Rolnik nie jest wpisywany do BDO z urzędu tylko dlatego, że prowadzi gospodarstwo. Z urzędu wpisuje marszałek województwa posiadaczy odpadów z decyzjami wymienionymi w art. 51 ust. 1 ustawy o odpadach, a rolnicy na użytkach rolnych poniżej 75 hektarów nie podlegają wpisowi (art. 51 ust. 2 pkt 5), o ile nie wynika on z innego tytułu.
Stan prawny na: 2026-10-14
Podstawą jest ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2023 poz. 1587). Pytanie o wpis „z urzędu” miesza dwie różne sprawy: sposób uzyskania wpisu oraz to, czy w ogóle trzeba go mieć. Ustawa rozdziela je trzema przepisami: art. 50 (kto ma obowiązek złożyć wniosek), art. 51 ust. 1 (kogo marszałek wpisuje sam) i art. 51 ust. 2 (kto wpisowi nie podlega).
Jakie są trzy ścieżki w ustawie o odpadach?
| Przepis | Co przewiduje | Czy rolnik musi coś składać? |
|---|---|---|
| art. 50 ust. 1 i ust. 2 | obowiązek złożenia wniosku o wpis, zależny od rodzaju prowadzonej działalności | tak, jeżeli prowadzi taką działalność |
| art. 51 ust. 1 pkt 1-5 | wpis z urzędu, bez odrębnego wniosku, dla posiadaczy odpadów z określonymi decyzjami | nie składa wniosku, ale musi mieć jedną z tych decyzji |
| art. 51 ust. 2 pkt 1-5 | brak obowiązku wpisu, w tym dla rolników na użytkach rolnych poniżej 75 ha | nie, o ile nie podlega wpisowi z innego tytułu |
Kiedy marszałek wpisuje z urzędu?
Marszałek województwa dokonuje wpisu do rejestru BDO bez wniosku podmiotu wobec posiadacza odpadów, który uzyskał jedną z pięciu rzeczy: pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wytwarzanie odpadów, zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi albo zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, albo koncesję na podziemne składowanie odpadów na podstawie Prawa geologicznego i górniczego (art. 51 ust. 1 pkt 1-5). Wpis z urzędu nie następuje, jeżeli podmiot ma już wpis uzyskany na wniosek na podstawie art. 50 ust. 2.
Wpis z urzędu to więc tylko inny sposób dojścia do wpisu, a nie zwolnienie z niego. Zwolnienie reguluje osobny przepis.
Kiedy rolnik w ogóle nie podlega wpisowi?
Art. 51 ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach wyłącza z obowiązku wpisu rolników gospodarujących na użytkach rolnych o powierzchni poniżej 75 hektarów, o ile nie podlegają wpisowi z innego tytułu. To zastrzeżenie ma znaczenie praktyczne. Gospodarstwo poniżej progu nie daje wpisu ani obowiązku wpisu samo z siebie, ale jeżeli ten sam rolnik prowadzi odrębną działalność objętą art. 50, dla tej działalności obowiązek powstaje na zwykłych zasadach. Zwolnienie obejmuje tylko zakres mieszczący się w ustawowych kategoriach, a nie cały podmiot.
Skąd rolnik ma wiedzieć, jaka jest jego sytuacja?
Odpowiedź wynika z tego, jakie decyzje i jaką działalność rolnik faktycznie ma. Poniższa kolejność pytań pomaga to ustalić:
1. Czy mam pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wytwarzanie odpadów albo zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów? Jeśli tak, marszałek wpisuje mnie z urzędu (art. 51 ust. 1), chyba że wpis mam już na wniosek.
2. Jeśli takich decyzji nie mam: czy prowadzę działalność wymienioną w art. 50 ust. 1, na przykład zawodowo transportuję odpady, handluję nimi albo wprowadzam do obrotu produkty lub opakowania objęte odrębnymi ustawami? Jeśli tak, wniosek składam sam.
3. Jeśli żadne z powyższych nie dotyczy mojej działalności, a gospodaruję na użytkach rolnych poniżej 75 ha, wpisowi nie podlegam (art. 51 ust. 2 pkt 5).
To jest wniosek z przepisów, a nie komunikat urzędu. W razie wątpliwości co do własnego statusu warto zapytać urząd marszałkowski swojego województwa, bo to marszałek prowadzi wpisy.
Jak to wygląda na dwóch przykładach?
Rolnik uprawia 40 hektarów, sprzedaje płody rolne i nie prowadzi żadnej innej działalności związanej z odpadami. Mieści się w art. 51 ust. 2 pkt 5, więc nie ma obowiązku wpisu i nikt go nie wpisze z urzędu.
Rolnik ma te same 40 hektarów, ale dodatkowo uzyskał zezwolenie na zbieranie odpadów. Poziom powierzchni nie ma tu znaczenia. Posiada decyzję z art. 51 ust. 1, więc marszałek wpisuje go z urzędu, bez wniosku.
Jakie są terminy i co zrobić najpierw?
Jeżeli okaże się, że działalność wymaga wpisu na wniosek, wniosek składa się przed rozpoczęciem tej działalności. Gdy działalność już trwa bez wpisu, wniosek należy złożyć niezwłocznie (art. 50 ust. 2). Najbliższy krok to przejrzenie własnych decyzji i rodzajów działalności według listy powyżej. O rolniku, który prowadzi sklep bezpośredni, piszemy w tekście Case study: Rolnik prowadzący sklep bezpośredni — kiedy RHD wyzwala BDO. To, co urzędnik widzi w rejestrze, opisuje tekst Co widzi urzędnik w BDO przed kontrolą WIOŚ, a 10 rzeczy, które z doświadczenia przyciągają uwagę urzędników BDO wskazuje najczęstsze potknięcia.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328): art. 50 ust. 1 i ust. 2, art. 51 ust. 1 pkt 1-5 oraz art. 51 ust. 2 pkt 1-5.
Najczęściej zadawane pytania
Kto jeszcze, poza rolnikami, nie podlega wpisowi do BDO?
Art. 51 ust. 2 ustawy o odpadach (Dz.U. 2023 poz. 1587) wymienia pięć kategorii: osoby fizyczne i jednostki niebędące przedsiębiorcami, które wykorzystują odpady na potrzeby własne zgodnie z art. 27 ust. 8; podmioty stosujące komunalne osady ściekowe na powierzchni ziemi w zakresie z art. 96 ust. 1 pkt 1-3; podmioty prowadzące nieprofesjonalną zbiórkę odpadów opakowaniowych i artykułów konsumpcyjnych, na przykład przeterminowanych leków, w ramach akcji zbiórki, a nie jako działalność gospodarczą; podmioty transportujące wyłącznie odpady wytworzone przez siebie; oraz rolników na użytkach rolnych poniżej 75 hektarów. Każde z tych zwolnień obejmuje tylko zakres działalności mieszczący się w danej kategorii.
Czy mam składać wniosek, jeśli mam zezwolenie na przetwarzanie odpadów?
Co do zasady nie. Posiadacza odpadów z zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, pozwoleniem zintegrowanym albo pozwoleniem na wytwarzanie odpadów marszałek województwa wpisuje do rejestru BDO z urzędu (art. 51 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o odpadach). Nie dotyczy to podmiotu, który już uzyskał wpis na wniosek na podstawie art. 50 ust. 2.
Kogo dotyczy obowiązek złożenia wniosku o wpis do BDO?
Obowiązek wynika z art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach i zależy od rodzaju działalności, a nie od jednego wspólnego progu. Dotyczy między innymi wytwórców odpadów obowiązanych do prowadzenia ewidencji, podmiotów transportujących odpady zawodowo, sprzedawców i pośredników w obrocie odpadami, prowadzących przetwarzanie odpadów zwolnione z obowiązku posiadania pozwolenia (poza art. 45) oraz podmiotów wprowadzających do obrotu produkty, opakowania, pojazdy, sprzęt elektryczny i baterie objęte odrębnymi ustawami.
Czy brak obowiązku wpisu zwalnia też z pozostałych obowiązków związanych z BDO?
Nie wynika to z art. 51 ust. 2. Zwolnienie dotyczy wpisu do rejestru, a nie ewidencji czy sprawozdawczości. Odrębne zwolnienie z ewidencji odpadów poniżej progu ilościowego wynika z rozporządzenia wykonawczego i działa niezależnie od katalogu z art. 51 ust. 2. Podmiot zwolniony z wpisu odpadowego może też podlegać odrębnej rejestracji z tytułu ustaw o opakowaniach, sprzęcie elektrycznym, bateriach czy pojazdach.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
