Rolnik z gospodarstwem poniżej 75 ha – czy musi prowadzić ewidencję odpadów?

Rolnik z użytkami rolnymi poniżej 75 ha nie musi prowadzić ewidencji odpadów (art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy o odpadach). Zwolnienie dotyczy wytwórców odpadów i nie obejmuje rolnika, który podlega wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1 tej ustawy (Dz.U. 2026 poz. 1328).

Stan prawny na: 2026-10-17

Od czego zależy zwolnienie rolnika z ewidencji odpadów?

Zasadą jest, że ewidencję odpadów prowadzi posiadacz odpadów (art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach). Od tej zasady ustawa przewiduje katalog zwolnień (art. 66 ust. 4 ustawy o odpadach). Jedno z nich dotyczy rolników. Obowiązek prowadzenia ewidencji nie dotyczy wytwórców odpadów, którzy:

• są rolnikami,
• gospodarują na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha,
• nie podlegają wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy o odpadach.

Wszystkie trzy warunki muszą być spełnione jednocześnie (art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy o odpadach). Sama powierzchnia poniżej 75 ha nie rozstrzyga sprawy: jeśli rolnik podlega wpisowi do rejestru z art. 51 ust. 1, zwolnienie z tego przepisu go nie obejmuje.

Czym zwolnienie różni się od ewidencji uproszczonej i pełnej?

Zwolnienie z ewidencji to co innego niż ewidencja uproszczona. Ewidencja uproszczona z art. 71 ustawy o odpadach nie zwalnia z ewidencji, tylko upraszcza jej formę do samej karty przekazania odpadów (KPO), bez karty ewidencji odpadów.

Tabela zestawia rolnicze zwolnienie z ewidencji z uproszczoną i pełną ewidencją odpadów według art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c, art. 66 ust. 1, art. 67 ust. 1 i art. 71 ustawy o odpadach (Dz.U. 2026 poz. 1328).

Kiedy zwolnienie rolnika nie działa?

Zwolnienie rolnicze nie obejmuje rolnika, który podlega wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy o odpadach. To wpis z urzędu: marszałek województwa wpisuje do rejestru, bez wniosku, posiadacza odpadów, który uzyskał pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wytwarzanie odpadów, zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi lub zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych albo koncesję na podziemne składowanie odpadów, o ile podmiot nie uzyskał już wpisu na podstawie art. 50 ust. 2 (art. 51 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o odpadach). O wpisie z urzędu decyduje więc posiadanie jednej z tych decyzji, a nie sama powierzchnia gospodarstwa.

Rolnik, który nie mieści się w zwolnieniu, nie traci automatycznie możliwości prowadzenia uproszczonej ewidencji. Art. 71 ustawy o odpadach wskazuje podmioty wytwarzające odpady niebezpieczne w ilości do 100 kg rocznie oraz podmioty wytwarzające odpady inne niż niebezpieczne, niebędące odpadami komunalnymi, w ilości do 5 ton rocznie. Takie podmioty prowadzą ewidencję tylko w formie KPO. Uproszczona ewidencja nie zwalnia z rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach (art. 75 ust. 1 ustawy o odpadach) – o sprawozdaniu piszemy w osobnym tekście: sprawozdanie roczne a ewidencja odpadów.

Co grozi za brak ewidencji odpadów?

Nieprowadzenie ewidencji odpadów albo prowadzenie jej nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega administracyjnej karze pieniężnej od 1000 zł do 1 000 000 zł (art. 194 ust. 1 pkt 5b w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach). Karę wymierza w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska. Kara dotyczy podmiotu obowiązanego do prowadzenia ewidencji, który nie jest zwolniony na podstawie art. 66 ust. 4 ustawy o odpadach. Rolnik objęty zwolnieniem z art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c nie jest więc obowiązany do ewidencji, której brak byłby podstawą tej kary.

Przykład: jak sprawdzić swoją sytuację

Rolnik gospodaruje na użytkach rolnych poniżej progu 75 ha i wytwarza odpady w gospodarstwie. Najpierw ustala, czy podlega wpisowi do rejestru z urzędu na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy o odpadach, czyli czy uzyskał np. pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wytwarzanie odpadów albo zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów. Jeśli nie, zwolnienie z art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c go obejmuje i ewidencji odpadów prowadzić nie musi. Jeśli podlega, sprawdza, czy mieści się w ilościach z art. 71 (do 100 kg odpadów niebezpiecznych albo do 5 ton innych odpadów niekomunalnych rocznie). Wtedy wystarczą mu same karty przekazania odpadów. Gdy się nie mieści, prowadzi ewidencję pełną: KPO i kartę ewidencji odpadów.

Co zrobić teraz, żeby ustalić obowiązek?

Zrób trzy rzeczy, w tej kolejności:

1. Sprawdź, czy Twoje gospodarstwo to użytki rolne poniżej 75 ha i czy jesteś wytwórcą odpadów.

2. Ustal, czy podlegasz wpisowi do rejestru z urzędu na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy o odpadach – dotyczy on m.in. posiadaczy pozwolenia zintegrowanego, pozwolenia na wytwarzanie odpadów albo zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów.

3. Jeśli zwolnienie Cię nie obejmuje, zestaw rodzaje i roczne ilości swoich odpadów z progami z art. 71. Pomoże jak dobrać kod odpadu.

Więcej o obowiązkach wytwórców odpadów znajdziesz w tekście BDO dla wytwórców odpadów. Jak prowadzi się dokumenty w praktyce, opisujemy w artykułach karta przekazania odpadów w BDO i ewidencja odpadów w BDO krok po kroku.

Jak możemy pomóc

Jeśli nie masz pewności, czy podlegasz wpisowi do rejestru i czy zwolnienie rolnicze Cię obejmuje, pomagamy ustalić obowiązki gospodarstwa i prowadzić je na bieżąco w ramach usługi Stała obsługa BDO.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. Przepis może ulec zmianie, dlatego przed podjęciem decyzji warto sprawdzić jego aktualne brzmienie.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328) – art. 51 ust. 1, art. 66 ust. 1 i ust. 4 pkt 1 lit. c, art. 67 ust. 1, art. 71, art. 75 ust. 1, art. 194 ust. 1 pkt 5b i ust. 3.