Przygotowanie do ponownego użycia – co to znaczy w ustawie o odpadach?

Przygotowanie do ponownego użycia to odzysk odpadów polegający na sprawdzeniu, czyszczeniu lub naprawie produktów albo ich części. Tak określa to art. 3 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach: chodzi o produkty lub części produktów, które wcześniej stały się odpadami, a po tych czynnościach mogą być ponownie wykorzystywane bez jakichkolwiek innych czynności wstępnego przetwarzania.

Co dokładnie mówi definicja z ustawy o odpadach?

Ustawodawca opisuje to pojęcie wprost. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, ilekroć w ustawie jest mowa o przygotowaniu do ponownego użycia, rozumie się przez to odzysk polegający na sprawdzeniu, czyszczeniu lub naprawie, w ramach którego produkty lub części produktów, które wcześniej stały się odpadami, są przygotowywane do tego, aby mogły być ponownie wykorzystywane bez jakichkolwiek innych czynności wstępnego przetwarzania.

To jedno zdanie zawiera kilka elementów, które warto rozdzielić, bo każdy z nich zawęża znaczenie pojęcia.

Z jakich elementów składa się ta definicja?

Z brzmienia przepisu wynikają cztery elementy, które muszą wystąpić razem:

• Rodzaj działania – jest to odzysk, czyli jeden ze sposobów postępowania z odpadami, a nie samo użytkowanie produktu.
• Czynności – sprawdzenie, czyszczenie lub naprawa.
• Przedmiot – produkty lub części produktów, które wcześniej stały się odpadami.
• Skutek – po tych czynnościach produkt lub jego część może być ponownie wykorzystywany bez jakichkolwiek innych czynności wstępnego przetwarzania.

Jeśli którykolwiek z elementów odpada, mamy do czynienia z czymś innym niż przygotowanie do ponownego użycia. Sprawny towar, który nigdy nie stał się odpadem, nie jest przedmiotem tej definicji. Nie jest nim też proces, po którym materiał wymaga jeszcze dalszego przetwarzania, zanim da się go wykorzystać.

Gdzie to pojęcie stoi w hierarchii postępowania z odpadami?

Pojęcie nie funkcjonuje w oderwaniu od reszty przepisów. Art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach wprowadza hierarchię sposobów postępowania z odpadami i przygotowanie do ponownego użycia znajduje się w niej na drugim miejscu:

Ustawa wymienia przygotowanie do ponownego użycia osobno od recyklingu i od innych procesów odzysku, a w kolejności stawia je przed nimi. Przepis wprowadza więc hierarchię sposobów postępowania, a nie zbiór równorzędnych opcji.

Jak sprawdzić, czy pojęcie dotyczy Twojego procesu?

Zadaj sobie po kolei trzy pytania:

1. Czy przedmiot, którym się zajmujesz, wcześniej stał się odpadem?

2. Czy działanie polega na sprawdzeniu, czyszczeniu lub naprawie?

3. Czy po nim przedmiot nadaje się do ponownego wykorzystania bez dalszego przetwarzania?

Przykład. Firma przyjmuje zużyte urządzenie, które jego poprzedni użytkownik uznał za odpad. Urządzenie jest sprawdzane, czyszczone i naprawiane, po czym można go znów używać bez żadnych kolejnych czynności. Taki opis mieści się w definicji z art. 3 ust. 1 pkt 22. Gdy ta sama firma rozbiera urządzenie, a jego części trzeba jeszcze przetworzyć, zanim zostaną wykorzystane, opis nie spełnia już ostatniego warunku i trzeba szukać właściwego pojęcia wśród pozostałych sposobów postępowania z odpadami z hierarchii.

Następny krok. Jeżeli wyrażenie pojawiło się w Twoim sprawozdaniu lub dokumentacji, porównaj opis własnego procesu z czterema elementami definicji. Wskazówki do samego sprawozdania znajdziesz w artykule Roczne sprawozdanie odpadowe BDO. Przy niejasnych przypadkach warto skonsultować się z osobą znającą przepisy o odpadach, zanim wpiszesz proces pod określonym pojęciem.

Dokumentacja procesów odzysku może być też przedmiotem zainteresowania inspektorów. O tym, jak ta kontrola wygląda, piszemy w tekstach kontrola WIOŚ a BDO oraz jak przygotować się do kontroli WIOŚ.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.