Dane do śladu węglowego weźmiesz z faktur, liczników i ewidencji paliw, a raport do Krajowej bazy KOBiZE to osobny obowiązek ustawowy. Wynika on z art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji.
Ślad węglowy to rachunek, który firma robi dla siebie, klienta lub partnera handlowego. Raport do Krajowej bazy to obowiązek ustawowy, który powstaje, gdy podmiot korzystający ze środowiska prowadzi działalność powodującą emisje. Oba dokumenty opierają się na podobnych danych (paliwo, energia, flota), ale służą do czegoś innego. Przytoczone przepisy dotyczą raportu, a nie samego liczenia śladu węglowego, więc wskazówki o źródłach danych poniżej to praktyka, nie wymóg ustawy. Jeśli nie masz pewności, czy Twoja działalność podlega raportowi, potwierdź to w KOBiZE.
Stan prawny na: 2026-10-18
Czym ślad węglowy różni się od raportu KOBiZE?
Firmy często mylą te pojęcia, bo oba dotyczą emisji. Różnice widać w zestawieniu:
| Cecha | Ślad węglowy firmy | Raport do Krajowej bazy (KOBiZE) |
|---|---|---|
| Charakter | rachunek na własne potrzeby lub na prośbę kontrahenta | roczny raport ustawowy |
| Podstawa | umowa, wymóg odbiorcy lub decyzja firmy | art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji |
| Kto go sporządza | firma, która chce lub musi pokazać swój ślad | podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje |
| Termin | ustala odbiorca rachunku | do końca lutego, za rok poprzedni |
| Gdzie się go składa | arkusz, narzędzie lub doradca | portal Krajowej bazy, krajowabaza.kobize.pl |
Krajową bazę prowadzi KOBiZE, czyli Krajowy ośrodek bilansowania i zarządzania emisjami. To instytucja utworzona ustawą z 17 lipca 2009 r., której zadania wykonuje Instytut Ochrony Środowiska w Warszawie (art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1). Samo złożenie raportu jest czynnością w systemie tej instytucji, a nie osobną „rejestracją w KOBiZE”.
Skąd wziąć dane o własnej działalności?
Zacznij od jednego roku kalendarzowego i zbierz dokumenty, które firma i tak ma. Poniższe zestawienie to propozycja robocza, a nie lista z przepisów:
| Obszar | Gdzie szukać danych | Co zapisać |
|---|---|---|
| Samochody i inne pojazdy | faktury ze stacji, karty paliwowe, ewidencja przebiegu | rodzaj paliwa i ilość spalona w roku |
| Ogrzewanie i procesy technologiczne | faktury za gaz, olej opałowy, węgiel, pellet; odczyty liczników | rodzaj paliwa i ilość zużyta w roku |
| Energia elektryczna | faktury od sprzedawcy, odczyty licznika | zużycie za rok |
| Odpady | ewidencja odpadów w systemie BDO | rodzaje i masa odpadów |
| Zakupy i usługi | faktury kosztowe, w tym z KSeF | kategorie wydatków, jeśli rachunek ma obejmować łańcuch dostaw |
Dobra kolejność pracy wygląda tak:
1. Wybierz rok kalendarzowy, którego dotyczy rachunek.
2. Zbierz faktury i odczyty za cały ten rok, osobno dla każdego rodzaju paliwa i energii.
3. Rozdziel pojazdy i urządzenia niestacjonarne od stacjonarnych źródeł spalania, bo w raporcie do Krajowej bazy są to osobne części.
4. Zapisz, kto w firmie jest właścicielem każdego źródła danych, żeby w kolejnym roku zebrać je szybciej.
5. Sprawdź, czy działalność powoduje emisje w rozumieniu ustawy, czyli czy ciąży na Tobie raport.
Przykład: mała firma usługowa ma kilka samochodów służbowych i ogrzewanie gazowe biura. Do rachunku śladu węglowego weźmie faktury za paliwo i gaz oraz odczyty energii. Do oceny obowiązku raportowego zada osobne pytanie, czy eksploatacja tych samochodów i kotła powoduje emisje.
Czy firma musi złożyć raport do Krajowej bazy?
Roczny raport sporządza i wprowadza do Krajowej bazy podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje. Termin to koniec lutego, za rok poprzedni (art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r.).
Obowiązek powstaje dla każdego roku kalendarzowego, w którym podmiot prowadził taką działalność (art. 7 ust. 1 i 2c). Wyzwala go sam fakt emitowania, a w art. 1-7 ustawy nie ma osobnego progu rejestracyjnego. Czy rozporządzenia wykonawcze przewidują próg wielkości emisji dla Twojej instalacji, potwierdź w KOBiZE. Jeżeli w trakcie roku działalność przejmuje inny podmiot, obowiązek za ten rok co do zasady przechodzi na następcę (art. 7 ust. 2a). Gdy nie ma następstwa prawnego, każdy podmiot rozlicza własny okres prowadzenia działalności (art. 7 ust. 2b).
Obowiązek dotyczy także przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą i nie ogranicza się do posiadaczy instalacji. Pojazdy to w Prawie ochrony środowiska „urządzenia”, a spalanie paliwa w ich silnikach jest emisją. Rozporządzenie z 26 października 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 2217) ma osobną część raportu o urządzeniach, których eksploatacja powoduje emisje, bez progu ilościowego. Poradnik KOBiZE potwierdza, że eksploatacja środków transportu, na przykład samochodów, kwalifikuje podmiot do uproszczonej wersji raportu, bez minimalnej liczby pojazdów. Ograniczenie z art. 7 ust. 1a, tylko do instalacji wymagającej pozwolenia lub źródła spalania paliw (art. 152 ust. 2b Prawa ochrony środowiska), dotyczy osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą.
Ustawa nie rozstrzyga wprost każdej sytuacji, więc przy nietypowym stanie faktycznym zapytaj KOBiZE, zanim uznasz, że raport Cię nie dotyczy.
Jak wygląda złożenie raportu do Krajowej bazy?
Raport składa się elektronicznie przez portal krajowabaza.kobize.pl, na koncie podmiotu (§ 3-4 rozporządzenia, Dz.U. 2022 poz. 2217). Konto zakłada się formularzem rejestracyjnym po uwierzytelnieniu przez login.gov.pl, profilem zaufanym lub e-dowodem. Raport wypełnia się etapami, a przed wysłaniem zatwierdza się wszystkie sprawozdania cząstkowe i klika „Wyślij”. System odrzuca wysyłkę, gdy wykryje błędy.
Do poprawienia wysłanego raportu służy przycisk „Pobierz do korekty”. Poradnik KOBiZE opisuje go jako funkcję systemu, a nie odrębne uprawnienie z ustawy. Inaczej jest z korektą na żądanie Krajowego ośrodka lub WIOŚ, która jest uregulowana w art. 8 ustawy.
Więcej o samym obowiązku znajdziesz na stronie raport KOBiZE. Jeśli prowadzisz jednoosobową firmę, zobacz też BDO dla JDG.
Czy BDO ma związek ze śladem węglowym?
BDO to baza o odpadach, a nie narzędzie do liczenia śladu węglowego. Różnice opisuje artykuł BDO a KOBiZE: różnice i obowiązki raportowe, a podstawy systemu znajdziesz w tekście czym jest BDO. Dane z ewidencji odpadów mogą jednak posłużyć jako jedno ze źródeł do rachunku śladu.
Jeżeli firma składa w BDO sprawozdanie, a marszałek województwa stwierdzi w weryfikacji do 30 września następnego roku niezgodność ze stanem faktycznym, wezwie do korekty przez konto BDO. Termin korekty jest nie dłuższy niż 14 dni od otrzymania wezwania i marszałek może wyznaczyć krótszy (art. 77 ustawy o odpadach). Niedokonanie korekty w terminie traktuje się tak, jak niezłożenie sprawozdania, co otwiera drogę do sankcji z art. 180a tej ustawy. Dobrowolna korekta z własnej inicjatywy jest funkcją systemu BDO, a nie osobnym przepisem art. 77.
Co zrobić teraz?
1. Zbierz za ostatni rok faktury za paliwa, gaz, energię i odczyty liczników.
2. Zapisz, jakie pojazdy i urządzenia firma eksploatuje.
3. Sprawdź w KOBiZE lub na portalu Krajowej bazy, czy Twoja działalność mieści się w obowiązku raportowym.
4. Jeśli tak, załóż konto w Krajowej bazie, zanim zbliży się koniec lutego.
Zobacz też
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 526)
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328)
Najczęściej zadawane pytania
Kogo dotyczy obowiązek raportu do Krajowej bazy KOBiZE?
Podmiotu korzystającego ze środowiska, którego działalność w danym roku kalendarzowym powoduje emisje (art. 2 pkt 5 i pkt 20 w zw. z art. 7 ust. 1 i 2c ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji). Obowiązek wyzwala sam fakt emitowania, a w art. 1-7 ustawy nie ma osobnego progu rejestracyjnego. Gdy działalność przejmuje inny podmiot, obowiązek za ten rok co do zasady przechodzi na następcę (art. 7 ust. 2a), a bez następstwa prawnego każdy rozlicza własny okres (art. 7 ust. 2b).
Czy firma z samochodami służbowymi też składa raport do KOBiZE?
Tak, przedsiębiorca użytkujący pojazdy spalinowe w działalności mieści się w zakresie obowiązku z art. 7 ust. 1 ustawy, w związku z art. 3 pkt 4, 6, 20 i 42 oraz art. 277 ust. 2 Prawa ochrony środowiska i rozporządzeniem Dz.U. 2022 poz. 2217. Rozporządzenie nie wprowadza progu dla pojazdów. Inaczej wygląda sytuacja osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą, bo jej obowiązek z art. 7 ust. 1a ogranicza się do instalacji wymagającej pozwolenia lub źródła spalania paliw. W nietypowej sytuacji warto potwierdzić zakres obowiązku w KOBiZE.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
