To zależy od sytuacji. Odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć albo do których pozbycia się jest obowiązany (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach), chyba że wyłącza je art. 2 tej ustawy. Art. 2 pkt 6 ustawy o odpadach wyłącza biomasę w postaci odchodów podlegających rozporządzeniu (WE) nr 1069/2009, wykorzystywaną w rolnictwie, leśnictwie lub do produkcji energii z takiej biomasy metodami nieszkodliwymi dla środowiska i zdrowia ludzi. Art. 2 pkt 10 ustawy o odpadach wyłącza zwłoki zwierząt, które poniosły śmierć w inny sposób niż przez ubój i są unieszkodliwiane zgodnie z tym rozporządzeniem.
Kiedy substancja jest odpadem według ustawy?
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328) definiuje odpad w art. 3 ust. 1 pkt 6. Jest nim każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć albo do których pozbycia się jest obowiązany.
Definicja nie zawiera kryterium wartości rynkowej. O tym, czy posiadacz zamierza się pozbyć materiału, rozstrzyga stan faktyczny konkretnego gospodarstwa (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach). Art. 2 ustawy o odpadach wyłącza ponadto niektóre kategorie z zakresu jej stosowania, więc spełnienie definicji z art. 3 ust. 1 pkt 6 nie przesądza jeszcze, że ustawa o odpadach ma zastosowanie.
Czy obornik i gnojowica są odpadami?
Art. 2 pkt 6 ustawy o odpadach wyłącza z jej stosowania biomasę w postaci odchodów podlegających rozporządzeniu (WE) nr 1069/2009, słomy oraz innych, niebędących niebezpiecznymi, naturalnych substancji pochodzących z produkcji rolniczej lub leśnej. Warunek jest taki, że biomasa jest wykorzystywana w rolnictwie, leśnictwie lub do produkcji energii z takiej biomasy metodami nieszkodliwymi dla środowiska i zdrowia ludzi.
Obornik i gnojowica nie są w tym przepisie wymienione z nazwy; art. 2 pkt 6 ustawy o odpadach mówi o odchodach podlegających rozporządzeniu (WE) nr 1069/2009. Czy konkretny obornik lub gnojowica mieszczą się w wyłączeniu, zależy więc od tego, czy podlegają temu rozporządzeniu i czy są wykorzystywane w sposób opisany w tym przepisie.
Jeśli któryś warunek nie jest spełniony, wyłączenie z art. 2 pkt 6 ustawy o odpadach nie ma zastosowania. Wtedy ocenę trzeba oprzeć na definicji z art. 3 ust. 1 pkt 6 tej ustawy: liczy się, czy posiadacz pozbywa się materiału, zamierza się go pozbyć albo jest do tego obowiązany.
Czy padłe zwierzęta są odpadami?
Art. 2 pkt 10 ustawy o odpadach stanowi, że nie stosuje się jej do zwłok zwierząt, które poniosły śmierć w inny sposób niż przez ubój, w tym uśmierconych w celu wyeliminowania chorób epizootycznych, i które są unieszkodliwiane zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1069/2009. Wyłączenie jest więc związane ze sposobem unieszkodliwiania zwłok.
Zwłoki zwierząt padłych, a więc niebędących zwierzętami ubitymi, mieszczą się w art. 2 pkt 10 ustawy o odpadach tylko wtedy, gdy są unieszkodliwiane zgodnie z tym rozporządzeniem. Jeśli unieszkodliwianie odbywa się inaczej, wyłączenie z tego przepisu nie obejmuje takiej sytuacji i ocenę trzeba oprzeć na definicji z art. 3 ust. 1 pkt 6 tej ustawy.
Art. 2 pkt 9 ustawy o odpadach wyłącza też produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego, w tym przetworzone, objęte rozporządzeniem (WE) nr 1069/2009. Wyjątkiem są te, które są odpadami przeznaczonymi do składowania na składowisku, do przekształcania termicznego albo do wykorzystania w biogazowni lub kompostowni zgodnie z tym rozporządzeniem.
Jak wygląda ocena dla każdego z materiałów?
| Materiał | Wyłączenie z ustawy o odpadach | Warunek |
|---|---|---|
| Biomasa w postaci odchodów podlegających rozporządzeniu (WE) nr 1069/2009, słoma, inne niebędące niebezpiecznymi naturalne substancje z produkcji rolniczej lub leśnej | art. 2 pkt 6 ustawy o odpadach | wykorzystywanie w rolnictwie, leśnictwie lub do produkcji energii z takiej biomasy metodami nieszkodliwymi dla środowiska i zdrowia ludzi |
| Zwłoki zwierząt, które poniosły śmierć w inny sposób niż przez ubój | art. 2 pkt 10 ustawy o odpadach | unieszkodliwianie zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1069/2009 |
| Produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego, w tym przetworzone | art. 2 pkt 9 ustawy o odpadach | objęcie rozporządzeniem (WE) nr 1069/2009; wyjątek dla odpadów przeznaczonych do składowania na składowisku, do przekształcania termicznego, do biogazowni lub kompostowni |
Gdy warunek z tabeli nie jest spełniony, materiał ocenia się według art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, czyli według stanu faktycznego: czy posiadacz pozbywa się materiału, zamierza się go pozbyć albo jest do tego obowiązany.
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
Według wyjątków przy definicji odpadu (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach) przedmiot lub substancja spełniające warunki produktu ubocznego z art. 10 tej ustawy nie są odpadem. Odpady poddane recyklingowi lub innemu odzyskowi mogą utracić status odpadu na warunkach art. 14 tej ustawy. Więcej o doborze kodów, gdy materiał jednak jest odpadem, przeczytasz w artykule jak dobrać kod odpadu.
Co zrobić w praktyce?
1. Ustal rodzaj materiału: odchody, zwłoki zwierząt czy inny produkt uboczny pochodzenia zwierzęcego.
2. Sprawdź, czy materiał podlega rozporządzeniu (WE) nr 1069/2009 i jak jest zagospodarowywany.
3. Dla odchodów oceń, czy są wykorzystywane w rolnictwie, leśnictwie lub do produkcji energii z biomasy metodami nieszkodliwymi dla środowiska i zdrowia ludzi (art. 2 pkt 6 ustawy o odpadach).
4. Dla zwłok zwierząt oceń, czy są unieszkodliwiane zgodnie z rozporządzeniem (art. 2 pkt 10 ustawy o odpadach).
5. Jeśli wyłączenie nie ma zastosowania, oceń materiał według art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach.
Przytoczone przepisy ustawy o odpadach nie rozstrzygają, jakie obowiązki wpisu do BDO ma konkretne gospodarstwo. Warto sprawdzić w Internetowym Systemie Aktów Prawnych aktualne brzmienie art. 2 i art. 3 ustawy o odpadach. Gdy ocena wyjdzie niejednoznaczna, pomocny bywa audyt BDO. Jeśli materiał okaże się odpadem, zobacz też, jak wygląda sprawozdanie odpadowe w BDO.
Stan prawny na: 2026-10-31
Podstawa prawna i źródła
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
