Opublikowano: · Ostatnia weryfikacja: · Podstawa prawna: Projekt ustawy o opakowaniach (UC100)
Nowy ROP 2026 to projekt ustawy o opakowaniach (UC100), który zakłada likwidację dotychczasowych organizacji DPR i EDPR oraz wprowadzenie nowych zasad rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Zmiany dotkną każdą firmę, która wprowadza na rynek ponad 1 tonę opakowań rocznie. Uwaga: to nadal projekt w toku — data wejścia w życie nie jest pewna (planowane 2026/2027), ale warto przygotować się już teraz.
Uwaga legislacyjna: Ustawa UC100 jest na etapie projektu rządowego. Opisane poniżej zmiany mogą ulec modyfikacji przed uchwaleniem. Śledź postęp prac na stronie Rządowego Centrum Legislacji (legislacja.gov.pl).
Co to jest ROP i dlaczego zmienia się w 2026 roku?
ROP, czyli Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta (z ang. Extended Producer Responsibility — EPR), to system prawny, w którym firmy wprowadzające opakowania na rynek ponoszą odpowiedzialność finansową za ich zbiórkę, sortowanie i recykling po zakończeniu użytkowania. To nie jest polska specyfika — EPR to wymóg unijny wynikający z dyrektywy opakowaniowej.
W Polsce system ROP działa od ponad 20 lat, ale jest głęboko wadliwy. Organizacje odzysku opakowań (DPR) i organizacje odzysku sprzętu elektrycznego (EDPR) działają w modelu, który — zdaniem Ministerstwa Klimatu i Środowiska — nie zapewnia realnego finansowania recyclingu. Poziomy odzysku na papierze są spełniane, ale faktyczna zbiórka i recykling są znacznie poniżej deklarowanych wartości.
Projekt ustawy o opakowaniach (UC100) ma zreformować ten system od podstaw. Likwidacja DPR i EDPR, nowy podmiot zarządzający, realne finansowanie zbiórki selektywnej i pełna cyfryzacja raportowania — to główne filary reformy.
Jak te zmiany wpłyną na rejestrację w BDO? Więcej kontekstu znajdziesz w artykule o zmianach BDO 2026 dla przedsiębiorców.
Na czym polega likwidacja DPR i EDPR?
Dotychczas firma, która wprowadzała opakowania na rynek, miała dwa wyjścia: samodzielnie zorganizować zbiórkę i recykling (co jest praktycznie niemożliwe dla MŚP) albo podpisać umowę z organizacją odzysku opakowań — czyli DPR (Domem Polskim Recyclingu lub innym podmiotem z licencją). DPR pobierał opłatę i formalnie brał na siebie obowiązek osiągnięcia poziomów odzysku.
Problem polegał na tym, że DPR-y działały jako pośrednicy, a pieniądze rzadko trafiały bezpośrednio do realnej infrastruktury recyklingu. Projekt UC100 zakłada, że zamiast wielu komercyjnych DPR-ów powstanie jeden lub kilka podmiotów ROP o statusie non-profit lub quasi-publicznym, z bezpośrednim nadzorem ministra ds. środowiska.
PORÓWNANIE — stary vs nowy system
| Cecha | Stary system (DPR) | Nowy ROP (UC100) |
|---|---|---|
| Podmiot obsługujący | Komercyjne DPR/EDPR | Nowy podmiot ROP (non-profit/quasi-pub.) |
| Nadzór | GIOŚ (ograniczony) | Minister + GIOŚ (wzmocniony) |
| Raportowanie masy | Roczne w BDO | Cyfrowe, bieżące + roczne w BDO |
| Stawki opłat | Rynkowe (negocjowane) | Ustawowe (do ustalenia) |
| Prób odzysku | Deklaratywne | Weryfikowalne, oparte na danych kg |
Kogo dotyczy nowy ROP i od jakiej skali?
Projekt UC100 wskazuje, że nowe obowiązki dotyczą firm wprowadzających opakowania o masie powyżej 1 tony rocznie. Oznacza to, że mikroprzedsiębiorcy z bardzo małą skalą wprowadzanych opakowań mogą być objęci uproszczonymi zasadami lub zwolnieniami — ale szczegółowe progi będą określone w rozporządzeniach wykonawczych, które jeszcze nie zostały opublikowane.
W praktyce nowy ROP dotyczy:
- Producentów towarów pakowanych (żywność, kosmetyki, chemia gospodarcza, AGD, elektronika)
- Importerów towarów spakowanych z zagranicy — w tym z Chin, Niemiec, Turcji i innych krajów
- Dystrybutorów wprowadzających towary w opakowaniach zbiorczych lub transportowych
- Sklepów e-commerce sprzedających towary we własnych opakowaniach wysyłkowych
- Marketplace — sprzedawców na Allegro i Amazon, którzy samodzielnie pakują zamówienia
Jeśli prowadzisz sprzedaż online i korzystasz z własnych pudeł, folii bąbelkowej lub wypełniaczy — prawdopodobnie jesteś „wprowadzającym opakowania” w rozumieniu prawa. Szczegóły obowiązków e-commerce w BDO opisaliśmy w artykule: BDO sklep internetowy — obowiązki e-commerce 2026.
Co muszą zrobić firmy teraz — przed wejściem nowego ROP?
Choć ustawa UC100 jeszcze nie obowiązuje, firmy mogą i powinny podjąć kilka konkretnych kroków już teraz. Reforma nie zmienia faktu, że obowiązek rejestracji w BDO jako wprowadzający opakowania już istnieje na podstawie obecnych przepisów (ustawa o odpadach Dz.U. 2023 poz. 1587).
PRZYPADEK MODELOWY — firma e-commerce z Poznania
EkoSklep24 Sp. z o.o., Poznań — sprzedaż online art. spożywczych i ekologicznych środków czystości. Firma wysyła miesięcznie ok. 800 paczek, każda w tekturowym pudełku z wypełniaczem papierowym i taśmą papierową. Rocznie wprowadza ok. 2,8 tony opakowań (kartony, papier, folia stretch na paletach zbiorczych).
Sytuacja przed nowym ROP: Firma powinna być już zarejestrowana w BDO jako wprowadzający opakowania i mieć podpisaną umowę z DPR. Brak rejestracji grozi karą do 1 mln zł z art. 194 ustawy o odpadach.
Co powinna zrobić przed wejściem UC100:
- Zweryfikować wpis w BDO (czy dział „opakowania” jest aktywny)
- Zinwentaryzować masę i rodzaje opakowań (papier/tektura, plastik, metal, drewno, wielomateriałowe)
- Sprawdzić, czy umowa z DPR obejmuje wszystkie kategorie materiałowe
- Złożyć sprawozdanie roczne za 2025 rok w BDO (termin: 15 marca 2026)
- Śledzić informacje o nowym podmiocie ROP, by na czas podpisać nową umowę
Reforma UC100 nie zwalnia z obecnych obowiązków — zmienia tylko podmiot, z którym firma podpisuje umowę.
Jak nowy ROP zmienia raportowanie masy opakowań?
Jedną z kluczowych zmian UC100 jest przejście z systemu deklaratywnego na system oparty na rzeczywistych danych wagowych (kg-based). Dotychczas firmy deklarowały masę wprowadzonych opakowań w rocznym sprawozdaniu BDO, a DPR „pokrywał” wymagane poziomy odzysku bez szczegółowej weryfikacji przepływów materiałów.
Nowy system zakłada bieżące raportowanie i cyfrową weryfikację danych. Oznacza to, że firmy będą musiały prowadzić dokładniejszą ewidencję rodzajów i mas opakowań. Poniższa tabela pokazuje typowe kategorie materiałowe, które trzeba będzie raportować:
| Rodzaj opakowania | Przykłady | Obecny poziom recyklingu |
|---|---|---|
| Papier i tektura | Kartony, torebki papierowe, wypełniacze | 85% masy |
| Tworzywa sztuczne | Folia stretch, worki, pojemniki PET/HDPE | 50% masy |
| Szkło | Słoiki, butelki szklane | 75% masy |
| Metal (aluminium, stal) | Puszki, wieczka metalowe, taśmy | 70% masy |
| Drewno | Palety, skrzynki drewniane | 30% masy |
| Wielomateriałowe | Kartony do płynów (Tetra Pak), laminaty | 55% masy |
Ucyfrowienie raportowania oznacza, że firmy, które dotychczas działały „na oko” przy szacowaniu masy opakowań, będą musiały wdrożyć dokładniejsze procedury. Dobrą praktyką jest już teraz prowadzenie prostego arkusza z miesięcznym zapisem ilości i masy stosowanych opakowań.
Co zmienia się dla firm na Allegro i w e-commerce?
Platformy marketplace już od 2023 roku weryfikują numery BDO sprzedawców w wybranych kategoriach. Reforma ROP wzmocni tę tendencję — nowy podmiot ROP będzie miał szersze uprawnienia do weryfikacji bazy danych wprowadzających opakowań, co może przełożyć się na bardziej rygorystyczne wymagania ze strony platform.
Dla sprzedawców na Allegro i Amazon sytuacja jest prosta: jeśli samodzielnie pakujesz zamówienia we własne opakowania, jesteś wprowadzającym opakowania i masz obowiązek rejestracji w BDO — niezależnie od tego, czy reforma UC100 już obowiązuje. Więcej na ten temat: Allegro BDO — czy sprzedawca musi się rejestrować?.
Warto też pamiętać, że rozporządzenie PPWR (opakowaniowe rozporządzenie UE), które wchodzi w życie 12 sierpnia 2026 roku, nakłada dodatkowe obowiązki związane z recyklowalności opakowań i zakazem stosowania PFAS w opakowaniach do żywności. PPWR i UC100 to dwie osobne regulacje, które razem tworzą nowe środowisko compliance dla firm sprzedających towary w opakowaniach.
Jakie kary grożą za naruszenie przepisów o opakowaniach?
Obecne przepisy (ustawa o odpadach Dz.U. 2023 poz. 1587, art. 194) przewidują kary administracyjne od 1 000 do 1 000 000 zł za brak rejestracji w BDO lub brak wymaganej umowy z organizacją odzysku. Projekt UC100 prawdopodobnie utrzyma te progi lub je podwyższy — szczegóły będą znane po uchwaleniu ustawy.
Kluczowe naruszenia i ich konsekwencje w obecnym stanie prawnym:
| Naruszenie | Kara | Organ kontrolujący |
|---|---|---|
| Brak rejestracji w BDO jako wprowadzający opakowania | 1 000 – 1 000 000 zł | GIOŚ / WIOŚ |
| Brak umowy z organizacją odzysku | 5 000 – 500 000 zł | GIOŚ / Urząd marszałkowski |
| Brak sprawozdania rocznego o masie opakowań | 5 000 – 500 000 zł | GIOŚ |
| Nieosiągnięcie poziomów odzysku bez zapłaty opłaty produktowej | Opłata produktowa + sankcja | Urząd marszałkowski |
Najczęstsze pytania o nowy ROP 2026
Co to jest nowy ROP 2026?
ROP (Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta) to system prawny, w którym producenci i importerzy opakowań ponoszą odpowiedzialność finansową za zbiórkę i recykling swoich opakowań. Projekt ustawy UC100 zakłada gruntowną reformę tego systemu w Polsce, likwidując stare organizacje DPR i EDPR na rzecz nowego podmiotu z większymi uprawnieniami kontrolnymi i systemem raportowania opartym na danych wagowych.
Kiedy nowe przepisy ROP wejdą w życie?
Projekt ustawy o opakowaniach (UC100) jest na etapie prac legislacyjnych. Planowane wejście w życie to 2026 lub 2027 rok — data nie jest jeszcze ostateczna. Przedsiębiorcy powinni śledzić postęp prac na stronie Rządowego Centrum Legislacji i już teraz przygotować inwentaryzację opakowań oraz upewnić się, że są zarejestrowani w BDO.
Kogo dotyczy reforma ROP?
Reforma ROP dotyczy przede wszystkim firm wprowadzających opakowania na rynek polski — producentów, importerów i dystrybutorów, którzy rocznie wprowadzają ponad 1 tonę opakowań. Zmiany dotyczą też firm sprzedających przez e-commerce, marketplace (Allegro, Amazon) i sklepy stacjonarne, które pakują zamówienia we własne opakowania.
Co zmienia się dla firm po likwidacji DPR?
Dotychczasowe organizacje odzysku opakowań (DPR) i organizacje odzysku sprzętu elektrycznego (EDPR) zostaną zastąpione nowym podmiotem z szerszymi uprawnieniami. Firmy będą musiały podpisać nowe umowy, prawdopodobnie zmienią się stawki opłat produktowych i zasady raportowania masy opakowań. Ważne: zmiana podmiotu nie zwalnia z obecnych obowiązków rejestracyjnych w BDO.
Czy moja firma musi być zarejestrowana w BDO z tytułu opakowań?
Tak, jeśli wprowadzasz na rynek opakowania lub produkty w opakowaniach, masz obowiązek rejestracji w BDO jako wprowadzający opakowania. Obowiązek dotyczy każdej masy opakowań — nie ma progu minimalnego dla samej rejestracji. Brak rejestracji grozi karą administracyjną od 1 000 do 1 000 000 zł na podstawie art. 194 ustawy o odpadach (Dz.U. 2023 poz. 1587).
Jak przygotować firmę na nowy ROP?
Pierwszym krokiem jest sprawdzenie, czy firma jest zarejestrowana w BDO jako wprowadzający opakowania. Następnie należy zinwentaryzować rodzaje i masy opakowań (papier/tektura, plastik, szkło, metal, drewno, wielomateriałowe). Warto też śledzić postęp prac nad UC100 i skontaktować się z doradcą BDO, by nie przegapić obowiązku zawarcia nowej umowy z podmiotem ROP po wejściu ustawy w życie.
Agnieszka Wolna · Specjalistka ds. rejestracji i obsługi BDO
Doradca BDO dla małych i średnich firm · Ostatnia weryfikacja: sierpień 2026 r.
Najważniejsze informacje
- Array
Status aktualności
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
