Kontrolę tego, czy sprzedawca pobiera opłatę SUP, sprawuje Inspekcja Handlowa (art. 3b ust. 4 ustawy z 11 maja 2001 r., Dz.U. 2024 poz. 433). Sprzedawca musi pobrać opłatę od użytkownika końcowego (art. 3b ust. 1–2) i zaoferować opakowanie niejednorazowe (art. 3b ust. 3, od 2024-07-01). Za naruszenie wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej wymierza karę 500–20 000 zł (art. 40a pkt 1–3 w zw. z art. 40b).
Jaki obowiązek podlega kontroli Inspekcji Handlowej?
Podmiot oferujący produkty SUP objęte opłatą musi pobrać opłatę od użytkownika końcowego. Dotyczy to jednostek handlu detalicznego, hurtowego i gastronomicznych (art. 3b ust. 1) oraz sprzedaży przez automaty (art. 3b ust. 2). Musi też zaoferować klientowi alternatywę w postaci opakowania niejednorazowego (art. 3b ust. 3). Podstawą jest ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej, w brzmieniu z tekstu jednolitego Dz.U. 2024 poz. 433.
Nadzór nad przestrzeganiem art. 3b ust. 1–3 sprawuje Inspekcja Handlowa (art. 3b ust. 4).
Kogo dotyczy obowiązek pobierania opłaty?
Obowiązek spoczywa na przedsiębiorcy, który prowadzi jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczną. Musi ona oferować produkty z załącznika nr 6 do ustawy: opakowania albo żywność i napoje w nich zapakowane (art. 3b ust. 1). Obowiązek dotyczy także przedsiębiorców sprzedających takie produkty przez automaty (art. 3b ust. 2). Więcej o kręgu podmiotów przeczytasz w artykule kogo dotyczy opłata SUP.
Jaka kara grozi za brak opłaty i kto ją nakłada?
Niepobranie opłaty SUP od klienta (art. 3b ust. 1 – jednostki stacjonarne, ust. 2 – automaty) lub niezaoferowanie alternatywy niejednorazowej (ust. 3) podlega karze od 500 do 20 000 zł. Podstawą są art. 40a pkt 1–3 w zw. z art. 40b. Administracyjną karę pieniężną wymierza w drodze decyzji właściwy wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej.
| Naruszenie | Podstawa obowiązku | Kara i organ | Stosowanie od |
|---|---|---|---|
| Niepobranie opłaty w jednostce stacjonarnej | art. 3b ust. 1 | 500–20 000 zł, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej (art. 40a pkt 1–2, art. 40b) | 2024-01-01 |
| Niepobranie opłaty w automacie | art. 3b ust. 2 | 500–20 000 zł, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej (art. 40a pkt 1–2, art. 40b) | 2024-01-01 |
| Niezaoferowanie alternatywy niejednorazowej | art. 3b ust. 3 | 500–20 000 zł, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej (art. 40a pkt 3, art. 40b) | 2024-07-01 |
Obowiązki z ust. 1–2 stosuje się od 2024-01-01, a ust. 3 wchodzi w życie dopiero 2024-07-01 (art. 22 pkt 2 ustawy nowelizującej, Dz.U. 2023 poz. 877).
Czy kontroluje to również Inspekcja Ochrony Środowiska?
W przypadku opłaty SUP nadzór należy do Inspekcji Handlowej (art. 3b ust. 4). Inspekcja Ochrony Środowiska (GIOŚ i wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska, art. 3 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska) kontroluje natomiast przestrzeganie ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska. Ta kompetencja obejmuje całą ustawę o odpadach, a nie opłatę SUP z art. 3b.
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
Lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego nie podlegają opłacie punktu sprzedaży z art. 3b i 3c. Producenta lub importera dotyczy odrębna opłata roczna z art. 3k i załącznika nr 9 (sekcja I). Opłata recyklingowa za reklamówki (art. 40a ustawy o opakowaniach z 2013 r.), opisana w artykule kto kontroluje opłatę recyklingową za reklamówki, to mechanizm odrębny. Obie opłaty są niezależne i kumulatywne, płacą je różne podmioty (producent lub importer oraz sprzedawca) na podstawie różnych ustaw.
Co zrobić teraz?
W praktyce oznacza to, że sprzedawca powinien uporządkować dwie sprawy:
1. Sprawdzić, czy jego punkt sprzedaży oferuje produkty z załącznika nr 6 i podlega art. 3b ust. 1 lub 2.
2. Pobierać opłatę od użytkownika końcowego i zapewnić klientowi opakowania alternatywne zgodnie z ust. 3. Wskazówki znajdziesz w poradniku jak uniknąć opłaty SUP.
Szczegóły postępowania kontrolnego i zgłaszania nieprawidłowości warto potwierdzić w wojewódzkim inspektoracie Inspekcji Handlowej. Przed wdrożeniem zmian sprawdź też aktualne brzmienie art. 3b i art. 40a w Dz.U. 2024 poz. 433.
Stan prawny na: 2026-10-13
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433)
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328)
Najczęściej zadawane pytania
Czy ten sam organ karze za brak ewidencji SUP?
Nie. Brak ewidencji to odrębne naruszenie. Kara jest w tej samej kwocie 500–20 000 zł, ale wymierza ją wojewódzki inspektor ochrony środowiska, a nie Inspekcja Handlowa (art. 40a pkt 4–6 w zw. z art. 40b ustawy z 11 maja 2001 r.).
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
