Firmę bez wpisu do BDO można zgłosić do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (WIOŚ), ale najpierw trzeba ustalić, czy obowiązek wpisu jej dotyczy. Przepisy nie rozstrzygają jednak wprost, w jakiej formie złożyć takie zawiadomienie ani czy obowiązek obejmuje akurat firmę sprzedającą za granicę, dlatego warto to zweryfikować w WIOŚ (kontrola: art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, Dz.U. 2024 poz. 425).
Stan prawny na: 2026-11-03
Zanim ktokolwiek złoży zawiadomienie, warto rozdzielić dwie sprawy: czy firma w ogóle musi mieć wpis w rejestrze BDO oraz do kogo trafia zgłoszenie. Od odpowiedzi na pierwsze pytanie zależy, czy zawiadomienie ma sens, a od drugiego – czy trafi do organu, który może coś z nim zrobić.
Czy obowiązek wpisu dotyczy tej firmy?
Wniosek o wpis do rejestru BDO muszą złożyć podmioty wymienione w art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach (Dz.U. 2026 poz. 1328). Są to między innymi wytwórcy odpadów obowiązani do prowadzenia ewidencji, firmy transportujące odpady w ramach działalności zawodowej, sprzedawcy i pośrednicy w obrocie odpadami, podmioty przetwarzające odpady bez pozwolenia (poza art. 45) oraz podmioty wprowadzające do obrotu produkty, opakowania, pojazdy, sprzęt elektryczny i baterie objęte odrębnymi ustawami. Lista jest wieloraka i zależy od rodzaju prowadzonej działalności – nie ma jednego wspólnego progu.
Wniosek składa się przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu, a jeśli firma już działa bez wpisu – niezwłocznie (art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach). Dwie grupy nie składają zwykłego wniosku: podmioty wpisywane z urzędu (art. 51 ust. 1) oraz te, które art. 51 ust. 2 ustawowo zwalnia z obowiązku.
Czy sprzedaż za granicę oznacza obowiązek wpisu?
Sam fakt, że firma sprzedaje towary za granicę, nie przesądza o obowiązku wpisu ani o jego braku. Przepisy, na których opiera się ten tekst, nie rozstrzygają wprost tej sytuacji, dlatego trzeba ocenić, co firma faktycznie robi. Przykłady z przepisów o opakowaniach:
- wprowadzający produkty w opakowaniach to przedsiębiorca, który wprowadza je do obrotu pod własnym oznaczeniem (także gdy wytworzenie zlecił innemu przedsiębiorcy) albo pakuje produkty wytworzone przez inną firmę i wprowadza je do obrotu;
- import oraz nabycie wewnątrzwspólnotowe opakowań lub produktów w opakowaniach na potrzeby działalności gospodarczej są „wprowadzeniem do obrotu”, więc obejmują także importera (art. 8 pkt 23 i 24 ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, Dz.U. 2026 poz. 619; obowiązek wpisu z tego tytułu wynika z art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach).
Lista wprowadzających jest otwarta, więc przykłady nie wyczerpują sprawy. Przy sprzęcie elektrycznym i elektronicznym wprowadzający może część obowiązków przekazać organizacji odzysku, ale wpisu do rejestru BDO przekazać nie może i wykonuje go sam (art. 11 ust. 1 ustawy z 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym). Więcej o sprzedaży na platformach napisaliśmy w tekście Allegro i BDO – czy sprzedawca musi się rejestrować, a o rozdzieleniu masy opakowań przy sprzedaży krajowej i wywozie – w tekście część towaru sprzedałem w kraju, część wywiozłem.
Gdzie wniosek składa firma z zagranicy?
Przedsiębiorca zagraniczny wykonujący działalność z art. 50 ust. 1 składa wniosek do rejestru według art. 53 ust. 3 ustawy o odpadach. Jeśli zgłoszenie dotyczy firmy z innego kraju, to właśnie ten przepis wskazuje, gdzie powinna złożyć wniosek o wpis.
| Sytuacja firmy zagranicznej | Do kogo składa wniosek | Podstawa |
|---|---|---|
| Ustanowiła oddział w Polsce | Do marszałka województwa właściwego ze względu na siedzibę oddziału, za pośrednictwem osoby upoważnionej do reprezentowania | art. 53 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach w zw. z art. 16 ustawy z 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych w obrocie gospodarczym w Polsce |
| Nie ustanowiła oddziału w Polsce | Bezpośrednio do Marszałka Województwa Mazowieckiego | art. 53 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach |
Kto kontroluje, a kto prowadzi rejestr?
Rejestr prowadzi marszałek województwa – wpisuje, zmienia i wykreśla. Kontrolą przestrzegania ustawy o odpadach zajmują się natomiast organy Inspekcji Ochrony Środowiska: Główny Inspektor Ochrony Środowiska i wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska (art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, Dz.U. 2024 poz. 425). Kontrola nie jest ograniczona do samego BDO – obejmuje całą ustawę o odpadach. Organy Inspekcji mają też dostęp do systemu BDO w zakresie związanym z ich kompetencjami (art. 83 ust. 1 pkt 16 ustawy o odpadach). To one są naturalnym adresatem informacji o firmie bez wpisu, a nie urząd marszałkowski.
Co grozi firmie bez wymaganego wpisu?
Kto prowadzi działalność objętą art. 50 ust. 1 bez wymaganego wpisu, podlega administracyjnej karze pieniężnej. Wymierza ją w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art. 196 ustawy o odpadach).
| Element | Treść | Podstawa |
|---|---|---|
| Wysokość kary | od 1 000 do 1 000 000 zł | art. 194 ust. 1 pkt 5 w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach (Dz.U. 2026 poz. 1328) |
| Kto wymierza | wojewódzki inspektor ochrony środowiska, w drodze decyzji | art. 196 ustawy o odpadach |
| Kiedy | brak wpisu dla zakresu działalności, także gdy firma ma wpis, ale faktycznie wykonywana działalność wykroczyła poza jego zakres | art. 194 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach |
Jak to zgłosić krok po kroku?
1. Ustal, co firma faktycznie robi. Sprawdź, czy wytwarza odpady objęte ewidencją, transportuje je zawodowo, obraca nimi albo wprowadza do obrotu opakowania, sprzęt, baterie lub pojazdy. To wskazuje, czy art. 50 ust. 1 ją dotyczy.
2. Sprawdź, czy wpis istnieje. Brak wpisu nie dowodzi jeszcze naruszenia, bo część podmiotów jest wpisywana z urzędu lub ustawowo zwolniona (art. 51 ustawy o odpadach).
3. Zbierz fakty. Nazwa firmy, kraj siedziby, opis działalności w Polsce, dokumenty handlowe lub ogłoszenia, z których wynika wprowadzanie towarów do obrotu.
4. Skieruj zawiadomienie do właściwego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Przepisy nie opisują osobnej formy zawiadomienia składanego przez osobę trzecią, więc przed wysłaniem warto zweryfikować w WIOŚ, jak je złożyć i który inspektorat jest właściwy dla firmy.
5. Pozostaw ocenę organowi. Karę wymierza wojewódzki inspektor w drodze decyzji (art. 196 ustawy o odpadach); zgłaszający przekazuje fakty i nie rozstrzyga o winie firmy.
Przykład
Sklep internetowy z siedzibą w innym kraju wysyła do klientów w Polsce towary w opakowaniach i nie ma numeru BDO. Zgłaszający zbiera nazwę firmy, adres i dowody dostaw, a następnie opisuje sprawę w piśmie do WIOŚ. To, czy firma jest wprowadzającym i czy musi mieć wpis, ustala potem organ; jeśli obowiązek istnieje, wniosek należy złożyć według art. 53 ust. 3 – do Marszałka Województwa Mazowieckiego, gdy firma nie ma oddziału w Polsce.
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
- Nieaktualny wpis to inna sprawa niż brak wpisu. Niezłożenie wniosku o zmianę wpisu przy niezmienionym zakresie działalności (na przykład po zmianie adresu) nie podlega art. 194 ust. 1 pkt 5, tylko art. 179 ustawy o odpadach (kara aresztu albo grzywny).
- Sprawozdawczość to inny temat. Ten tekst dotyczy braku wpisu, a nie obowiązków firmy już wpisanej. Zasady sprawozdawczości opisujemy w tekście sprawozdanie opakowaniowe BDO.
- Wpis z urzędu lub ustawowe zwolnienie. Podmioty z art. 51 ust. 1 nie składają odrębnego wniosku, a podmioty z art. 51 ust. 2 są z obowiązku zwolnione, więc brak ich wniosku nie jest naruszeniem.
Najczęściej zadawane pytania
Czy zawiadomienie trafia do marszałka, czy do inspektoratu ochrony środowiska?
Marszałek województwa prowadzi rejestr BDO, ale kontrolę przestrzegania ustawy o odpadach sprawują organy Inspekcji Ochrony Środowiska (art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, Dz.U. 2024 poz. 425), a karę za brak wymaganego wpisu wymierza wojewódzki inspektor (art. 196 ustawy o odpadach). Dlatego informacja o firmie bez wpisu trafia do inspektoratu.
Czy brak aktualizacji danych w BDO to to samo co brak rejestracji?
Nie. Nieaktualny wpis przy niezmienionym zakresie działalności podlega art. 179 ustawy o odpadach, a nie karze z art. 194 ust. 1 pkt 5. Kara za brak wpisu dotyczy działalności, dla której wymaganego wpisu w ogóle nie ma.
Jak możemy pomóc
Jeśli to Twoja firma nie wie, czy musi być wpisana do BDO – albo sprzedajesz za granicę i chcesz upewnić się, że obowiązki wprowadzającego są spełnione – opisz sytuację w formularzu na stronie kontakt. Pomożemy ustalić, czy wpis jest potrzebny, i przygotować wniosek.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach – tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 1328): art. 50, art. 51, art. 53 ust. 3, art. 83, art. 179, art. 194, art. 196.
- Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym – tekst jednolity (Dz.U. 2024 poz. 573): art. 11 ust. 1.
- Ustawa z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. 2024 poz. 425): art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
