Rolnik z użytkami rolnymi poniżej 75 ha jest zwolniony z wpisu do rejestru BDO i z prowadzenia ewidencji odpadów, o ile nie ma innego tytułu do wpisu. Wynika to z art. 51 ust. 2 pkt 5 oraz art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy o odpadach. Liczy się powierzchnia użytków rolnych, na których gospodarujesz; gospodarstwo o powierzchni 75 ha lub większej z tego zwolnienia nie korzysta.
Stan prawny na: 2026-10-14
Co dokładnie oznacza próg 75 ha?
Próg 75 ha pojawia się w ustawie o odpadach w dwóch miejscach i w obu dotyczy tej samej grupy: rolników gospodarujących na użytkach rolnych. Art. 51 ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach (Dz.U. 2023 poz. 1587) stanowi, że nie podlegają wpisowi do rejestru BDO rolnicy gospodarujący na użytkach rolnych o powierzchni poniżej 75 hektarów, o ile nie podlegają wpisowi z innego tytułu. Z kolei art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c tej ustawy zwalnia z obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów wytwórców odpadów będących rolnikami gospodarującymi na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha, o ile nie podlegają wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1.
Dwie rzeczy wynikają wprost z brzmienia tych przepisów. Po pierwsze, liczy się powierzchnia użytków rolnych, na których gospodarujesz, a nie samo posiadanie nieruchomości. Po drugie, przepis mówi „poniżej 75 ha”, więc gospodarstwo o powierzchni równej 75 ha albo większej z tego zwolnienia nie korzysta. Z tego, że zwolnienie nie działa, nie wynika jeszcze automatycznie obowiązek wpisu: o tym, czy powstaje, decydują ogólne zasady z art. 50 ustawy o odpadach, oceniane dla Twojej działalności.
Jak policzyć 75 ha krok po kroku?
To jest procedura sprawdzenia, a nie wzór z przepisu. Ustawa podaje próg i zasadę, że chodzi o powierzchnię użytków rolnych, na których gospodarujesz. Resztę musisz ustalić na podstawie własnych dokumentów.
1. Spisz grunty, którymi gospodarujesz. Kryterium z przepisu to gospodarowanie na użytkach rolnych, więc zacznij od pełnej listy gruntów, którymi faktycznie gospodarujesz.
2. Zsumuj powierzchnię użytków rolnych. Przepis odnosi próg do powierzchni użytków rolnych, więc do porównania z nim potrzebujesz sumy areału użytków rolnych. Dokumenty opisujące rodzaj i areał gruntów pozwolą Ci to udokumentować.
3. Porównaj wynik z progiem. Wynik poniżej 75 ha mieści się w progu. Wynik równy 75 ha albo wyższy oznacza, że zwolnienia z art. 51 ust. 2 pkt 5 i art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c nie stosujesz.
4. Sprawdź, czy nie masz innego tytułu do wpisu. Zwolnienie jest warunkowe: dotyczy rolnika, który nie podlega wpisowi z innego tytułu. Odrębna działalność gospodarcza objęta art. 50 może więc rodzić obowiązek wpisu mimo małego gospodarstwa.
5. Zapisz datę i wynik sprawdzenia. Przy zmianie areału, na przykład po przejęciu dodatkowych gruntów, powtórz rachunek.
W sytuacjach granicznych, takich jak kilka gospodarstw w jednej rodzinie albo grunty używane na różnych podstawach, kwalifikację gruntów warto omówić ze specjalistą, zanim uznasz, że próg Cię nie dotyczy.
Jak nie pomylić trzech zwolnień?
Najczęstszy błąd polega na zlaniu w jedno trzech różnych mechanizmów. Poniższa tabela pokazuje, czym się różnią.
| Mechanizm | Kogo dotyczy | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Brak obowiązku wpisu do rejestru BDO | Rolnik gospodarujący na użytkach rolnych poniżej 75 ha, o ile nie podlega wpisowi z innego tytułu | art. 51 ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach |
| Brak obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów | Wytwórca odpadów będący rolnikiem na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha, o ile nie podlega wpisowi na podstawie art. 51 ust. 1 | art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy o odpadach |
| Brak obowiązku ewidencji ze względu na rodzaj i ilość odpadów | Wytwórca, którego kod odpadu figuruje w załączniku do rozporządzenia i którego roczna masa tego kodu mieści się w limicie; odpady niebezpieczne nie są objęte | art. 66 ust. 4 pkt 4 i ust. 5 ustawy o odpadach w zw. z rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644), § 1-3 i załącznik |
Pierwsze dwa wiersze zależą od powierzchni gospodarstwa. Trzeci wiersz od powierzchni nie zależy wcale: liczy się rodzaj odpadu i jego roczna masa. Rolnik z areałem 75 ha lub większym może więc nadal skorzystać z trzeciego mechanizmu, a rolnik z mniejszym gospodarstwem nie musi się na niego powoływać. Rozporządzenie z 5 listopada 2024 r. obowiązuje od 1 stycznia 2025 r. i zastąpiło rozporządzenie z 23 grudnia 2019 r.
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
Zwolnienie z wpisu nie jest bezwarunkowe. Art. 51 ust. 2 ustawy o odpadach wymienia pięć kategorii podmiotów, które nie podlegają wpisowi do rejestru; rolnicy gospodarujący na użytkach rolnych poniżej 75 ha to jedna z nich (pkt 5), i to tylko o ile nie podlegają wpisowi z innego tytułu. Zwolniony jest ten zakres działalności, który mieści się w jednej z tych kategorii. Inna, równoległa działalność tego samego podmiotu może samodzielnie rodzić obowiązek wpisu.
W praktyce oznacza to cztery sytuacje, które trzeba odróżnić:
| Sytuacja | Skutek | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Rolnik z użytkami poniżej 75 ha, bez innej działalności rodzącej obowiązek wpisu | Brak obowiązku wpisu i ewidencji | art. 51 ust. 2 pkt 5; art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c |
| Rolnik z użytkami poniżej 75 ha, który prowadzi odrębną działalność gospodarczą objętą art. 50 | Obowiązek wpisu nadal istnieje z tego innego tytułu | art. 51 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 50 |
| Gospodarstwo o powierzchni 75 ha lub większej | Zwolnienie z powierzchni nie działa; obowiązki ocenia się według ogólnych zasad | art. 51 ust. 2 pkt 5; art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c |
| Odpady niebezpieczne w gospodarstwie poniżej 75 ha | Rozporządzenie nie obejmuje odpadów niebezpiecznych, ale rolnik poniżej progu jest zwolniony z ewidencji na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c, o ile nie podlega wpisowi z art. 51 ust. 1 | art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c; rozporządzenie z 5 listopada 2024 r. |
Dwa dodatkowe zastrzeżenia. Po pierwsze, zwolnienie z wpisu samo w sobie nie jest zwolnieniem z innych obowiązków w BDO, takich jak ewidencja czy sprawozdawczość; to jedno z częstszych błędnych uproszczeń. U rolnika poniżej 75 ha ewidencję wyłącza osobny przepis, art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy o odpadach, o ile rolnik nie podlega wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1; każdy pozostały obowiązek trzeba sprawdzić osobno. Po drugie, ustawa o odpadach to ogólny reżim odpadowy. Obowiązki rejestracyjne dotyczące opakowań, sprzętu elektrycznego i elektronicznego, baterii czy pojazdów mają odrębne podstawy, więc podmiot zwolniony z ogólnej rejestracji może podlegać osobnej rejestracji z innego tytułu. Jeżeli prowadzisz równolegle taką działalność, na przykład import towarów, sprawdź osobno obowiązki BDO dla importera.
Uproszczona ewidencja z art. 71 ustawy o odpadach nie jest zwolnieniem, tylko formą prowadzenia ewidencji: opiera się wyłącznie na kartach przekazania odpadów (KPO). Nie myl jej z żadnym z trzech zwolnień z tabeli powyżej.
Co zrobić teraz?
Jeżeli po przeliczeniu mieścisz się poniżej 75 ha i nie masz odrębnej działalności gospodarczej, możesz oprzeć się na zwolnieniu, ale zachowaj dokumenty, z których wynika Twój areał. Jeżeli areał wynosi 75 ha lub więcej albo prowadzisz działalność objętą art. 50, ustal, czy powstał obowiązek wpisu. Pomoże w tym formularz sprawdzenia obowiązku BDO.
Gdy wpis okaże się potrzebny i konto w BDO będzie już założone, przyda się artykuł o tym, jak dodać użytkownika do konta BDO. Działalność prowadzona bez wymaganego wpisu ma swoje konsekwencje; opisuje je artykuł brak BDO przy produkcji i jego skutki.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328): art. 51 ust. 2 pkt 5 (brak obowiązku wpisu rolników poniżej 75 ha), art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c (brak obowiązku ewidencji), art. 66 ust. 4 pkt 4 i ust. 5 (zwolnienie ze względu na rodzaj i ilość odpadów).
- Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 5 listopada 2024 r. w sprawie rodzajów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów (Dz.U. 2024 poz. 1644).
Najczęściej zadawane pytania
Czy rolnik z mniej niż 75 ha musi prowadzić ewidencję odpadów?
Nie, jeśli jest wytwórcą odpadów i gospodaruje na użytkach rolnych poniżej 75 ha, a jednocześnie nie podlega wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1. Tak stanowi art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy o odpadach. Gdy rolnik podlega wpisowi, zwolnienie z ewidencji go nie obejmuje.
Od jakiej ilości odpadów nie trzeba prowadzić ewidencji?
To osobne zwolnienie, niezależne od areału. Od 1 stycznia 2025 r. rodzaje i ilości odpadów zwolnionych z ewidencji określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644), na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 4 i ust. 5 ustawy o odpadach. Załącznik podaje limity w Mg na rok osobno dla każdego kodu odpadu, a odpadów niebezpiecznych nie obejmuje wcale.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
