Opłata SUP przy dostawie jedzenia z aplikacji i platform

Opłatę SUP przy dostawie jedzenia zamawianego przez aplikacje i platformy pobiera od użytkownika końcowego przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczną, który oferuje kubki albo pojemniki na żywność z załącznika nr 6. Musi też zaoferować opakowanie niejednorazowe (art. 3b ust. 1 i 3 ustawy z 11 maja 2001 r., tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 433).

Kto musi pobrać opłatę SUP przy zamówieniu przez aplikację?

Ustawa z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433) wskazuje krąg podmiotów w art. 3b ust. 1. Obowiązek pobrania opłaty od użytkownika końcowego ma przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczną. Warunek jest jeden: w tej jednostce oferuje on produkty z załącznika nr 6 jako opakowanie albo żywność lub napoje w nich zapakowane.

Art. 3b ust. 2 obejmuje tym samym obowiązkiem przedsiębiorców oferujących takie produkty przez automaty, także te ustawione poza jednostkami z ust. 1.

W praktyce oznacza to, że o obowiązku decyduje to, kto prowadzi jednostkę i oferuje produkt w opakowaniu z załącznika nr 6. Z art. 3b ust. 1 wynika, że punktem odniesienia jest jednostka i oferowany w niej produkt; jak ten przepis przekłada się na zamówienie złożone w aplikacji, trzeba ustalić na podstawie umowy z platformą. Podział ról między restauracją a platformą dostaw wynika z tego, kto faktycznie prowadzi jednostkę i oferuje klientowi produkt. Warto sprawdzić w umowie z platformą, kto wystawia klientowi rachunek za zamówienie i kto wskazuje opakowanie, a wątpliwości omówić z doradcą BDO.

Jakich opakowań dotyczy opłata przy dostawie jedzenia?

Ustawa zawiera trzy odrębne mechanizmy produktowe (art. 3i, art. 3b/3c i art. 3k w zw. z załącznikami nr 7, 6 i 9; tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 433). Tylko jeden z nich oznacza opłatę doliczaną klientowi w punkcie sprzedaży.

W praktyce oznacza to, że przy dostawie jedzenia kluczowe jest rozpoznanie, czy pojemnik lub kubek, w którym wydajesz zamówienie, należy do załącznika nr 6. Wtedy opłatę pobierasz od klienta.

Czy lekka torba z zamówieniem też jest objęta opłatą od klienta?

Lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego należą do załącznika nr 9, a nie do załącznika nr 6 (art. 3k ustawy, Dz.U. 2024 poz. 433). Podlegają więc rocznej opłacie producenta lub importera, której nie pobiera się od konsumenta. Nie jest to ta sama opłata co opłata recyklingowa od toreb z ustawy o opakowaniach z 2013 r. To osobny obowiązek, płacony przez innego podmiotu, na podstawie innej ustawy.

Przed zamówieniem opakowań warto zweryfikować u dostawcy, do którego załącznika (nr 6 czy nr 9) zalicza on konkretny produkt. Od tego zależy, czy dopisujesz opłatę do rachunku klienta.

Jak zaoferować alternatywę dla opakowania jednorazowego?

Art. 3b ust. 3 ustawy (Dz.U. 2024 poz. 433) nakłada obowiązek zapewnienia dostępności opakowań alternatywnych: z materiałów innych niż tworzywa sztuczne, w tym innych niż biodegradowalne, albo opakowań wielokrotnego użytku. Przepis ten wszedł w życie 1 lipca 2024 r. (art. 22 pkt 2 ustawy nowelizującej, Dz.U. 2023 poz. 877).

Obowiązek pobierania opłaty z art. 3b ust. 1 i 2 ustawy stosuje się od 1 stycznia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 433). Daty te się różnią, dlatego nie traktuj obu obowiązków jako wchodzących w życie jednocześnie.

W praktyce oznacza to, że w aplikacji lub w procesie zamówienia klient powinien móc wybrać wariant w opakowaniu alternatywnym. Jak dokładnie wdrożyć taki wybór w konkretnej aplikacji, ustalisz z operatorem platformy.

Kto kontroluje pobieranie opłaty i ewidencję?

Nadzór nad przestrzeganiem art. 3b ust. 1-3 ustawy sprawuje Inspekcja Handlowa (art. 3b ust. 4, Dz.U. 2024 poz. 433).

Przedsiębiorca prowadzi też ewidencję: art. 3h ust. 1 ustawy wymaga jej prowadzenia, ust. 2 osobnej ewidencji dla każdej jednostki handlowej (gdy jest ich więcej niż jedna), a ust. 4 jej przechowywania przez 5 lat. Zasady rozliczeń opisujemy w artykule Sprawozdanie SUP.

Jakie kary grożą za naruszenie obowiązków SUP?

Ustawa przewiduje trzy poziomy kar administracyjnych (art. 40a w zw. z art. 40b, Dz.U. 2024 poz. 433):

Ta sama kwota przy dwóch pierwszych wierszach nie oznacza tego samego organu. Kara za niepobranie opłaty i za brak alternatywy jest wymierzana przez Inspekcję Handlową, a za braki w ewidencji przez WIOS.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

Po pierwsze, załącznik nr 6 obejmuje wyłącznie kubki i pojemniki na żywność. Lekkie torby, filtry tytoniowe czy owijki znajdują się w załączniku nr 9 i dotyczą opłaty rocznej producenta lub importera (art. 3k ustawy, Dz.U. 2024 poz. 433).

Po drugie, produkty z załącznika nr 7 (art. 3i) nie podlegają opłacie od klienta, bo ustawa zakazuje wprowadzania ich do obrotu. Warto sprawdzić w specyfikacji pojemników od dostawcy, czy nie są wykonane z EPS lub tworzyw oksydegradowalnych.

Po trzecie, art. 3b ust. 1 mówi o opłacie pobieranej od użytkownika końcowego. Rozróżnienie odsprzedaży hurtowej między przedsiębiorcami od sprzedaży konsumentom nie wynika wprost z tego przepisu. W takim przypadku warto zapytać doradcę BDO lub wojewódzki inspektorat Inspekcji Handlowej.

Co oznacza opłata SUP dla klienta zamawiającego jedzenie?

Klient zamawiający jedzenie jest użytkownikiem końcowym, od którego przedsiębiorca pobiera opłatę (art. 3b ust. 1 ustawy, Dz.U. 2024 poz. 433). Dotyczy to zamówień w kubkach i pojemnikach na żywność z załącznika nr 6. Przedsiębiorca ma przy tym zaoferować opakowanie alternatywne, czyli z materiału innego niż tworzywa sztuczne albo wielokrotnego użytku (art. 3b ust. 3).

Ta sama zasada obejmuje sprzedaż przez automaty, także te ustawione poza jednostkami handlu i gastronomii (art. 3b ust. 2). W praktyce oznacza to, że przy ocenie obowiązku liczy się rodzaj opakowania z załącznika nr 6 oraz to, kto oferuje produkt (art. 3b ust. 1).

Stawki opłaty za konkretny kubek lub pojemnik nie wyznacza przepis cytowany w tym artykule. Warto sprawdzić ją u sprzedawcy, w potwierdzeniu zamówienia w aplikacji oraz w tekście jednolitym ustawy.

Co zrobić teraz krok po kroku?

1. Ustal, w jakich opakowaniach wydajesz zamówienia z aplikacji i czy są to kubki lub pojemniki na żywność z załącznika nr 6 (art. 3b ust. 1 ustawy).

2. Sprawdź w umowie z platformą, kto prowadzi jednostkę, kto oferuje produkt klientowi i jak platforma pokazuje opłatę na rachunku.

3. Przygotuj opakowanie alternatywne: z materiału innego niż tworzywo sztuczne lub wielokrotnego użytku (art. 3b ust. 3).

4. Załóż ewidencję dla każdej jednostki i przechowuj ją 5 lat (art. 3h ust. 1, 2 i 4). Pomocny będzie też wpis Porcja na wynos pakowana przy kliencie: kto pobiera opłatę i od czego.

Jeśli zastanawiasz się, jak ograniczyć obowiązki legalnie, zajrzyj do artykułu Jak uniknąć opłaty SUP.

Jak załatwić to szybko i bez ryzyka?

Sprawę opłaty SUP da się uporządkować szybko i niedrogo z pomocą specjalistów. Koszt takiej pomocy to mniej więcej tyle, co miesięczny abonament za firmowy internet, a w zamian zyskujesz spokój i pewność, że opakowania, opłata i ewidencja są ustawione prawidłowo.

Wybieraj firmę z gotowymi, sprawdzonymi rozwiązaniami, która specjalizuje się w tej tematyce od lat, a nie kogoś, kto robi to „na kolanie”. Od 2010 r. zajmujemy się wyłącznie obowiązkami środowiskowymi firm. Zgłoś sprawę przez formularz zgłoszenia, a przeanalizujemy Twoją sytuację.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.