Auto w firmie: obowiązki w KOBiZE i opłata środowiskowa

Jeśli masz auto w firmie i tankujesz na fakturę, zacznij od raportu do Krajowej bazy KOBiZE: art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami obejmuje każdego przedsiębiorcę, którego działalność powoduje emisje, także z pojazdów. Dopiero potem sprawdź wykaz i opłatę za korzystanie ze środowiska, składane marszałkowi województwa (art. 289 ust. 1 Prawa ochrony środowiska).

Czy firma z samochodem musi raportować do KOBiZE?

Obowiązek rocznego raportu do Krajowej bazy wynika z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz.U. 2026 poz. 526). Dotyczy on podmiotu korzystającego ze środowiska, którego działalność powoduje emisje. Nie jest ograniczony do właścicieli instalacji.

Przedsiębiorca, także prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, jest takim podmiotem (art. 3 pkt 20 lit. a Prawa ochrony środowiska). Pojazd to według art. 3 pkt 42 tej ustawy „urządzenie”, czyli niestacjonarne urządzenie techniczne, w tym środek transportu. „Instalacja” z art. 3 pkt 6 jest z definicji stacjonarna. Spaliny z silnika mieszczą się w definicji emisji z art. 3 pkt 4.

Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 26 października 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 2217, wydane na podstawie art. 7 ust. 7) ma osobną część raportu o urządzeniach powodujących emisje: rodzaj urządzenia, rodzaj silnika oraz rodzaj i ilość spalonego paliwa. Oficjalny poradnik KOBiZE wymienia wprost „środki transportu (np. samochody)”. Nie podaje minimalnej liczby pojazdów.

W praktyce oznacza to, że o obowiązku decyduje używanie pojazdów w działalności, a nie sposób zapłaty za paliwo. Faktury za tankowanie mogą natomiast pomóc ustalić ilość spalonego paliwa. To wniosek, nie przepis.

Kto nie musi składać raportu KOBiZE?

Art. 7 ust. 1 nie przewiduje progu emisji, przychodu ani skali działalności zwalniającego przedsiębiorcę z raportu. Potwierdzone przypadki braku obowiązku to:

• Brak emisji w roku. Podmiot, który w danym roku kalendarzowym nie prowadził działalności powodującej emisje, nie ma czego raportować. W formularzu KOBiZE służy do tego opcja „Brak działalności powodującej emisję”.
• Osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą. Według art. 7 ust. 1a raportuje tylko eksploatację instalacji wymagającej pozwolenia lub źródła spalania paliw (art. 152 ust. 2b POŚ). Prywatny samochód jest „urządzeniem”, więc takiej osoby nie obejmuje.
• Upływ czasu. Obowiązek sporządzenia raportu za dany rok wygasa po 5 latach od zakończenia roku, w którym powstał (art. 7 ust. 2c). To limit czasowy, a nie zwolnienie z raportu za bieżący rok.

Węższy zakres z art. 7 ust. 1a dotyczy wyłącznie osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą. Przedsiębiorcy nie obejmuje.

Jak raport KOBiZE łączy się z opłatą i wykazem?

To dwa odrębne obowiązki. Raport składasz do Krajowej bazy KOBiZE. Wykaz i opłatę kierujesz do marszałka województwa na podstawie Prawa ochrony środowiska (tekst jednolity ustawy).

Wykaz za emisje do powietrza sporządza się na podstawie raportu z art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r. (art. 286 ust. 3 pkt 1 POŚ). Wniosek: raport KOBiZE trzeba mieć gotowy, zanim przygotujesz wykaz.

Wykaz ma dwie części: szczegółowe dane o korzystaniu ze środowiska i wysokości opłat oraz zbiorcze zestawienie (art. 286 ust. 1 POŚ). Zbiorcze zestawienie, potocznie „załącznik nr 4”, to wzór z rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443). Składa się je marszałkowi, a nie do KOBiZE.

Opłatę za emisje z urządzeń wnosi się na rachunek urzędu marszałkowskiego właściwego ze względu na miejsce rejestracji podmiotu (art. 277 ust. 2 POŚ). Termin zapłaty i złożenia wykazu to 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 i art. 286 ust. 1 POŚ). Opłatę nalicza się według stawek z okresu korzystania ze środowiska (art. 285 ust. 1). Jeśli wykaz został złożony, a opłata niezapłacona, jego dane stanowią podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 286 ust. 4).

Więcej o rozróżnieniu obu systemów znajdziesz w tekście BDO a KOBiZE: różnice i obowiązki raportowe.

Jakie progi 100 zł i 800 zł obowiązują przy opłacie?

Oba progi stoją w art. 289 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. Liczy się je osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska z art. 273 ust. 1, a nie łącznie.

W praktyce oznacza to trzy sytuacje (art. 289 ust. 1 POŚ). Przy opłacie do 100 zł nie składasz wykazu za dany rodzaj korzystania. Przy opłacie powyżej 100 zł wykaz jest potrzebny, a do 800 zł nie wnosisz samej opłaty. Przy opłacie powyżej 800 zł potrzebne są wykaz i zapłata.

Próg 100 zł dotyczy wyłącznie wykazu opłatowego. Nie zwalnia z raportu do Krajowej bazy, który wynika z odrębnej ustawy (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.). Wysokość stawki za dany rok warto sprawdzić w obwieszczeniu ministra właściwego do spraw klimatu obowiązującym w tym roku.

Od czego zacząć krok po kroku?

1. Ustal, czy w minionym roku firma używała pojazdów w działalności powodującej emisje (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.). Jeśli nie, w formularzu KOBiZE wybierasz opcję „Brak działalności powodującej emisję”.

2. Zbierz dane do części o urządzeniach: rodzaj urządzenia, rodzaj silnika, rodzaj i ilość spalonego paliwa (rozporządzenie, Dz.U. 2022 poz. 2217).

3. Złóż raport w Krajowej bazie KOBiZE (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.).

4. Na podstawie raportu przygotuj wykaz i oblicz opłatę osobno dla każdego rodzaju korzystania (art. 286 ust. 3 pkt 1 POŚ). Porównaj wynik z progami 100 zł i 800 zł z art. 289 ust. 1 POŚ.

5. Do 31 marca złóż wykaz u marszałka i wnieś opłatę, jeśli przekracza próg (art. 285 ust. 2 i art. 286 ust. 1 POŚ).

Przed krokiem 5 warto sprawdzić w dokumentach rejestrowych firmy, w jakim województwie jest zarejestrowana, bo od tego zależy właściwy urząd marszałkowski (art. 277 ust. 2 POŚ). Jeśli używasz auta firmowego, zajrzyj też do artykułu Auto firmowe a BDO. Ogólne zasady opisuje tekst o korzystaniu ze środowiska.

Jak załatwić to szybko i bez ryzyka?

Sprawę da się załatwić szybko i niedrogo z pomocą specjalistów. Koszt takiej pomocy to mniej więcej tyle, co firmowy internet przez kilka miesięcy, a w zamian masz spokój, że raport i wykaz są kompletne i złożone w terminie.

Wybieraj firmę z gotowymi, sprawdzonymi rozwiązaniami, która specjalizuje się w tej tematyce od lat, a nie kogoś, kto robi to „na kolanie”. Od 2010 r. zajmujemy się wyłącznie obowiązkami środowiskowymi firm. Jeśli chcesz sprawdzić swoją sytuację, wypełnij formularz zgłoszenia.