Olej opałowy a raport KOBiZE – obowiązek i termin

Tak, jeśli spalanie oleju opałowego w kotłowni lub instalacji powoduje emisje, firma musi złożyć roczny raport do Krajowej bazy KOBiZE. Obowiązek ma podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje w danym roku kalendarzowym (art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami; art. 2 pkt 5 i 20 tej ustawy w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa ochrony środowiska).

Kogo dotyczy obowiązek raportowania do KOBiZE?

Obowiązek ma podmiot korzystający ze środowiska (art. 2 pkt 20 ustawy o systemie zarządzania emisjami w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa ochrony środowiska), którego działalność powoduje emisje (art. 2 pkt 5 tej ustawy) w danym roku kalendarzowym. Taki podmiot sam składa coroczny raport o wielkości emisji do Krajowej bazy. Podstawą jest art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz.U. 2026 poz. 526).

Obowiązek wyzwala sam fakt emitowania. Nie powstaje on przez wpis do odrębnego rejestru ani przez złożenie wniosku. Art. 1-7 ustawy nie wskazują odrębnego progu rejestracyjnego ani progu wielkości instalacji.

W praktyce oznacza to, że firma spalająca olej opałowy w kotłowni lub instalacji, której działalność powoduje emisje, powinna uznać się za podmiot obowiązany. Opisuje to więcej artykuł raport KOBiZE – kto i co musi złożyć.

Kiedy raportu składać nie trzeba?

Ustawa nie przewiduje progu wielkości emisji, przychodu ani skali działalności, który zwalniałby przedsiębiorcę z raportu (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.). Potwierdzono dwa przypadki braku obowiązku:

• Podmiot, który w danym roku kalendarzowym w ogóle nie prowadził działalności powodującej emisje, nie ma przedmiotu raportu. W formularzu Krajowej bazy służy do tego opcja „Brak działalności powodującej emisję”.
• Osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą ma węższy zakres obowiązku (art. 7 ust. 1a). Dotyczy on wyłącznie eksploatacji instalacji wymagającej pozwolenia lub źródła spalania paliw w rozumieniu art. 152 ust. 2b Prawa ochrony środowiska.

Obowiązek sporządzenia raportu za dany rok wygasa po 5 latach od zakończenia roku, w którym powstał (art. 7 ust. 2c). To limit czasowy, a nie zwolnienie z obowiązku w danym roku. Więcej o zwolnieniach: czy mała firma jest zwolniona z raportu do KOBiZE.

Przejęcie działalności w trakcie roku też ma znaczenie. Obowiązek za ten rok co do zasady przechodzi na następcę (art. 7 ust. 2a). Przy braku następstwa prawnego każdy podmiot rozlicza własny okres prowadzenia działalności (art. 7 ust. 2b).

Do kiedy i jak złożyć raport?

Raport za dany rok kalendarzowy składa się do końca lutego roku następnego (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.). Organem prowadzącym system jest Krajowy ośrodek bilansowania i zarządzania emisjami (KOBiZE). Szerzej o terminie piszemy w tekście do kiedy składa się raport roczny do KOBiZE.

Raport wprowadza się wyłącznie elektronicznie, przez portal krajowabaza.kobize.pl, za pośrednictwem konta podmiotu (§ 3-4 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 26 października 2022 r., Dz.U. 2022 poz. 2217, wydanego na podstawie art. 7 ust. 7 ustawy). Konto zakłada się formularzem rejestracyjnym po uwierzytelnieniu przez węzeł krajowy identyfikacji elektronicznej (login.gov.pl, profil zaufany lub e-dowód).

Raport wypełnia się etapami: dane podmiotu, miejsca korzystania ze środowiska, sprawozdania dla poszczególnych miejsc, sprawozdanie z eksploatacji urządzeń i raport zbiorczy. Wysyłka wymaga najpierw zatwierdzenia sprawozdań cząstkowych przyciskiem „Zatwierdź sprawozdanie”, a potem kliknięcia „Wyślij”.

Jak ustala się wielkość emisji z oleju opałowego?

Wzór wykazu opłatowego, określony w rozporządzeniu Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443, załącznik nr 1, Objaśnienia 7 i 9), przewiduje dla Tabeli A dwie równoważne metody ustalenia wielkości emisji w kg:

1. Pomiar bezpośredni. Przy pomiarach ciągłych podaje się emisje średnie dobowe.

2. Metoda wskaźnikowa: wielkość emisji = wskaźnik emisji × dane aktywności (Objaśnienie 9).

Dla źródeł spalania paliw dane aktywności to w praktyce iloczyn zużycia paliwa i jego wartości opałowej. Rozporządzenie nie preferuje pomiaru nad wskaźnikiem. Wymaga tylko opisania sposobu wyznaczenia wskaźnika lub jego źródła albo warunków eksploatacyjnych w czasie pomiarów (Objaśnienie 7).

Rozporządzenie nie podaje konkretnych wartości wskaźników emisji dla paliw. Wartości te trzeba przyjąć ze źródła, które opiszesz w dokumentacji. Metodyka dla źródeł o mocy powyżej 5 MW, typowo objętych EU ETS, jest inna i nie jest tu opisana.

Jak raport KOBiZE łączy się z wykazem i opłatą?

Wykaz opłatowy za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza sporządza się na podstawie raportu z art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r. (art. 286 ust. 3 pkt 1 Prawa ochrony środowiska, t.j. Dz.U. 2025 poz. 647). Dane o emisjach z raportu są więc podstawą wykazu. To dwa odrębne obowiązki, a złożenie jednego nie zastępuje drugiego. Szersze porównanie: BDO a KOBiZE – różnice i obowiązki raportowe.

W praktyce oznacza to, że raport KOBiZE trzeba przygotować przed wykazem opłatowym, bo wykaz jest na nim oparty.

Próg 800 zł z art. 289 ust. 1 Prawa ochrony środowiska dotyczy wysokości należnej opłaty, czyli innego obowiązku niż raport KOBiZE. Nie rozstrzyga on, czy trzeba złożyć raport do Krajowej bazy.

Marszałek województwa ma też nieodpłatny dostęp do Krajowej bazy (art. 7a ustawy z 2009 r.). W jego przypadku dostęp ogranicza się do informacji dotyczących eksploatacji urządzeń (art. 7a ust. 1 pkt 3). To niezależny kanał nadzoru, który nie zastępuje obowiązku podmiotu.

Czy za brak raportu grozi kara?

Ustawa z 17 lipca 2009 r. (Dz.U. 2026 poz. 526) nie ustanawia kary za niezłożenie rocznego raportu z art. 7 ust. 1 do Krajowej bazy. Jedyna kara pieniężna w tej ustawie (art. 54g-54h) dotyczy wyłącznie unijnego mechanizmu CBAM. Szerzej: czy za brak raportu do KOBiZE grozi kara.

Brak kary w tej ustawie nie zwalnia z obowiązku z art. 7 ust. 1. Czy pośrednia ekspozycja finansowa wynika z przepisów o opłatach, rozstrzyga Prawo ochrony środowiska (art. 285-286). Warto zweryfikować to z urzędem marszałkowskim właściwym dla siedziby instalacji.

Co zrobić teraz?

1. Ustal, czy w ubiegłym roku kalendarzowym kocioł lub instalacja na olej opałowy pracowały i powodowały emisje (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.).

2. Zbierz dane o zużyciu oleju opałowego i jego wartości opałowej oraz zdecyduj, czy emisje ustalisz pomiarem, czy wskaźnikiem z udokumentowanym źródłem.

3. Załóż konto na krajowabaza.kobize.pl i wprowadź raport do końca lutego.

4. Jeśli masz wątpliwości co do obowiązku lub obliczeń, skontaktuj się z RejestracjaBDO.pl w sprawie weryfikacji albo przygotowania raportu. Do sprawozdań odpadowych służy osobny system, opisany w artykule sprawozdanie odpadowe w BDO.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.