Zbiorcze zestawienie (Zał. 4) to wzór wykazu opłat za korzystanie ze środowiska składanego marszałkowi województwa, a nie dokument KOBiZE. Wzór określa załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443, § 1 pkt 1 lit. b i § 2 pkt 4), wydanego na podstawie art. 286 ust. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Co zawiera zbiorcze zestawienie i do kogo trafia
Zbiorcze zestawienie, potocznie nazywane „Załącznikiem nr 4” lub „Zał. 4”, jest dokumentem sumującym. Podsumowuje opłaty za korzystanie ze środowiska wynikające z wykazów szczegółowych, czyli z załączników nr 1–3 tego samego rozporządzenia. Chodzi o opłaty takie jak emisje gazów i pyłów do powietrza, nierozliczone uprawnienia w EU ETS, wydane uprawnienia do emisji czy składowanie odpadów (§ 1 pkt 1 lit. b i § 2 pkt 4 rozporządzenia, Dz.U. 2019 poz. 2443). Zestawienie składa się marszałkowi województwa razem z roczną opłatą za korzystanie ze środowiska (art. 284–289 ustawy Prawo ochrony środowiska).
Rozporządzenie nie odwołuje się do Krajowej bazy ani do KOBiZE. Różnica ma charakter prawny: to inny akt wykonawczy i inny organ. Zestawienie wynika z Prawa ochrony środowiska (art. 286), a nie z ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji.
Jak zbiorcze zestawienie wpisuje się w wykaz z art. 286
Podmiot korzystający ze środowiska składa marszałkowi województwa wykaz złożony z dwóch części: szczegółowych danych o zakresie korzystania ze środowiska i o wysokości opłat oraz zbiorczego zestawienia tych danych (art. 286 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, Dz.U. 2025 poz. 647). Wzór, formę i sposób przedkładania wykazów określa rozporządzenie wydane na podstawie art. 286 ust. 6. Jeżeli opłata wynikająca ze złożonego wykazu nie zostanie zapłacona, może ona bez dodatkowej decyzji stanowić podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 286 ust. 4).
Zestawienie nie jest samodzielnym obowiązkiem. Wypełnia się je dopiero wtedy, gdy podmiot ma obowiązek złożyć którykolwiek z wykazów szczegółowych z załączników nr 1–3. To, czy taki obowiązek istnieje, zależy od rodzaju korzystania ze środowiska i jest osobną kwestią niż sama definicja dokumentu.
Zbiorcze zestawienie, raport KOBiZE i PRTR – trzy różne obowiązki
Raport KOBiZE to roczny raport, który podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje, wprowadza do Krajowej bazy do końca lutego za rok poprzedni (art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r.). Z kolei sprawozdanie PRTR dotyczy Krajowego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń (art. 236a–236d Prawa ochrony środowiska, Dz.U. 2025 poz. 647) i trafia do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska do 31 marca roku następującego po roku sprawozdawczym. Poniższa tabela porządkuje różnice.
| Cecha | Zbiorcze zestawienie (Zał. 4) | Raport KOBiZE | Sprawozdanie PRTR |
|---|---|---|---|
| Podstawa prawna | art. 286 Prawa ochrony środowiska i rozporządzenie z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443) | art. 7 ustawy z 17 lipca 2009 r. | art. 236a–236d Prawa ochrony środowiska |
| Komu się je składa | marszałkowi województwa | Krajowej bazie prowadzonej przez KOBiZE | wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (WIOŚ) |
| Czego dotyczy | podsumowania opłat za korzystanie ze środowiska | emisji, bez progu ilościowego | uwolnień i transferów zanieczyszczeń powyżej progów |
Złożenie jednego z tych dokumentów nie zastępuje pozostałych. Podmiot, który spełnia progi PRTR, składa oba sprawozdania, do dwóch różnych organów i w dwóch różnych terminach. Przepisy nie tworzą też zwolnienia z raportu KOBiZE na podstawie samego złożenia zestawienia opłat. Krajowy Ośrodek przekazuje wprawdzie ministrowi klimatu dane potrzebne do unijnego sprawozdania z dyrektywy o emisjach przemysłowych (art. 236c pkt 2 Prawa ochrony środowiska), ale to przepływ danych między instytucjami, który nie tworzy zwolnienia ani obowiązku po stronie podmiotu.
Wyjątki i przypadki brzegowe
- Zestawienie dotyczy podmiotu, który ma obowiązek złożyć wykaz z załączników nr 1–3. Samo rozporządzenie nie rozstrzyga, czy dany podmiot taki obowiązek ma.
- Wykaz podlega zastrzeżeniu progu 100 zł z art. 289 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, który dotyczy rodzaju korzystania ze środowiska.
- Odrębność zestawienia od KOBiZE jest odrębnością prawną, czyli innego aktu i innego organu.
- Możliwa jest też sytuacja odwrotna: podmiot, który nie składa wykazu opłat, może mieć obowiązek raportu KOBiZE, bo ten nie ma progu ilościowego.
Przykład i kolejny krok
Spółka korzysta ze środowiska w dwóch rodzajach, na przykład emituje gazy do powietrza i składuje odpady. Dla każdego rodzaju wypełnia wykaz szczegółowy, a zbiorcze zestawienie podsumowuje wyniki i trafia do marszałka województwa razem z opłatą. Ta sama spółka, jeśli jej działalność powoduje emisje, osobno wprowadza raport do Krajowej bazy do końca lutego (art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r.).
Co zrobić teraz: warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim, które wykazy szczegółowe z załączników nr 1–3 dotyczą Twojej działalności, oraz zweryfikować w Krajowej bazie, czy za ostatni rok sprawozdawczy jest wprowadzony raport KOBiZE. Warto sprawdzić także, czy instalacja przekracza progi PRTR. Więcej o odróżnieniu obowiązków znajdziesz w tekście BDO a KOBiZE – różnice i obowiązki raportowe. Gdy sprzęt lub flota się zmienia, pomocny będzie poradnik jak zaktualizować dane w KOBiZE po zmianie floty lub instalacji. O tym, czy agregat prądotwórczy trzeba wykazać, piszemy w artykule agregat prądotwórczy w KOBiZE, a o skutkach braku zgłoszenia w tekście kontrola i kara za brak KOBiZE.
Stan prawny na: 2026-11-03
Podstawa prawna i źródła
- Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443)
- Ustawa – Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647)
- Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 526)
Jak możemy pomóc
Jeśli nie masz pewności, który z tych obowiązków dotyczy Twojej firmy i czy raport za ostatni rok jest kompletny, przygotujemy go za Ciebie: Strona zbiorcza usług KOBiZE.
Najczęściej zadawane pytania
Czy zbiorcze zestawienie składa się do KOBiZE?
Nie. Zbiorcze zestawienie to wzór wykazu z załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443, § 1 pkt 1 lit. b i § 2 pkt 4), składany marszałkowi województwa. Raport do Krajowej bazy prowadzonej przez KOBiZE to osobny obowiązek z ustawy z 17 lipca 2009 r.
Kiedy trzeba wypełnić zbiorcze zestawienie?
Gdy podmiot ma obowiązek złożyć którykolwiek z wykazów szczegółowych z załączników nr 1–3 do tego samego rozporządzenia (Dz.U. 2019 poz. 2443). Zestawienie jest podsumowaniem tych wykazów, a nie samodzielnym obowiązkiem. Wykaz podlega przy tym zastrzeżeniu progu 100 zł z art. 289 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
