Zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów wydaje decyzją organ właściwy dla miejsca działalności (art. 41 ust. 2 ustawy o odpadach). Prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania takiego zezwolenia (art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach, Dz.U. 2026 poz. 1328). W Toruniu o właściwym organie decyduje miejsce zbierania lub przetwarzania odpadów, a o tym, czy będzie to marszałek województwa, czy starosta – kryteria z art. 41 ust. 3.
Stan prawny na: 2026-11-02
Czy pozwolenie to to samo co zezwolenie?
W rozmowie przedsiębiorcy mówią „pozwolenie na gospodarowanie odpadami”, ale ustawa o odpadach używa słowa „zezwolenie” i wiąże je z dwiema czynnościami: zbieraniem odpadów oraz przetwarzaniem odpadów. Jeżeli Twoja działalność polega na jednej z nich, zezwolenie jest potrzebne (art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach). Jeżeli odpady tylko powstają w Twojej firmie, a Ty przekazujesz je dalej uprawnionemu podmiotowi, nie prowadzisz własnego zbierania ani przetwarzania, więc pierwszym krokiem jest ustalenie, jakie obowiązki wynikają dla Ciebie z rejestru BDO. Od tego rozróżnienia warto zacząć, żeby nie szukać zezwolenia, którego Twoja działalność nie dotyczy. Jak ustalić rodzaj odpadu, opisujemy w poradniku jak dobrać kod odpadu, a ogólny porządek rejestracji w systemie – w instrukcji rejestracja w BDO.
Jak krok po kroku uzyskać zezwolenie?
Procedura opiera się na art. 41 ustawy o odpadach, a dla Torunia ważne jest miejsce, w którym odpady będą zbierane lub przetwarzane.
1. Ustal, czy prowadzisz zbieranie albo przetwarzanie odpadów. Tylko te dwa rodzaje działalności wymagają zezwolenia z art. 41 ust. 1.
2. Wskaż miejsce prowadzenia działalności. Zezwolenie wydaje organ właściwy odpowiednio ze względu na miejsce zbierania lub przetwarzania odpadów (art. 41 ust. 2).
3. Ustal, kto jest organem właściwym. Podział między marszałka województwa i starostę wynika z art. 41 ust. 3 i opisujemy go w tabeli poniżej.
4. Przygotuj wniosek w urzędzie właściwym dla miejsca działalności. Przed jego złożeniem warto sprawdzić w tym urzędzie, jakich załączników i jakiej formy wymaga wniosek.
5. Poczekaj na opinię gminy. Organ wydaje zezwolenie po zasięgnięciu opinii wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwych ze względu na miejsce prowadzenia działalności (art. 41 ust. 6a).
6. Odbierz decyzję. Zezwolenie wydawane jest w drodze decyzji (art. 41 ust. 2).
7. Sprawdź wpis do BDO. Po uzyskaniu zezwolenia marszałek województwa dokonuje wpisu do rejestru BDO z urzędu, bez odrębnego wniosku (art. 51 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o odpadach), o ile nie uzyskałeś już wpisu na podstawie art. 50 ust. 2.
Kto wydaje zezwolenie – marszałek czy starosta?
Art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach wskazuje marszałka województwa jako organ właściwy w sytuacjach z tabeli, a starosta jest organem w pozostałych przypadkach.
| Sytuacja | Organ właściwy | Podstawa |
|---|---|---|
| Przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku | marszałek województwa | art. 41 ust. 3 |
| Odpady inne niż niebezpieczne poddawane odzyskowi przez wypełnianie terenów niekorzystnie przekształconych, gdy ilość umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów jest nie mniejsza niż 10 Mg na dobę albo całkowita pojemność wyrobiska lub zapadliska jest nie mniejsza niż 25 000 Mg | marszałek województwa | art. 41 ust. 3 |
| Instalacje komunalne | marszałek województwa | art. 41 ust. 3 |
| Zezwolenie na zbieranie odpadów, gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg | marszałek województwa | art. 41 ust. 3 |
| Pozostałe przypadki | starosta | art. 41 ust. 3 |
Z tabeli wynika praktyczny wniosek: działalność, która nie spełnia żadnego z warunków dla marszałka, trafia do starosty, a instalacja komunalna – do marszałka. W razie wątpliwości co do kwalifikacji swojej działalności warto zweryfikować w urzędzie marszałkowskim, do którego organu należy Twoja sprawa.
Kiedy urząd musi uzyskać opinię gminy?
Zanim organ wyda zezwolenie, zasięga opinii wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, właściwych ze względu na miejsce prowadzenia zbierania lub przetwarzania odpadów (art. 41 ust. 6a ustawy o odpadach). Przepis ma jednak wyjątek: wymóg zasięgania opinii prezydenta miasta nie dotyczy prezydenta miasta na prawach powiatu, jeżeli sam jest organem właściwym do wydania zezwolenia. Oznacza to, że w takim przypadku nikt nie pyta o opinię samego siebie, a procedura jest krótsza o ten krok. W pozostałych sytuacjach opinia gminy jest elementem postępowania, który musisz uwzględnić w planie czasowym inwestycji.
Wpis do BDO z urzędu – przypadek, o którym łatwo zapomnieć
Po uzyskaniu zezwolenia nie zawsze trzeba osobno występować o wpis do rejestru. Marszałek województwa dokonuje wpisu do rejestru BDO z urzędu, bez odrębnego wniosku podmiotu, wobec posiadaczy odpadów, którzy uzyskali między innymi zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, pozwolenie zintegrowane lub pozwolenie na wytwarzanie odpadów (art. 51 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o odpadach). Wpis z urzędu dotyczy podmiotu, który nie uzyskał już wpisu na podstawie art. 50 ust. 2, co ma zapobiec podwójnemu wpisowi.
Wpis z urzędu nie jest zwolnieniem z obowiązku wpisu – to inny tryb jego uzyskania. Faktyczne zwolnienia reguluje art. 51 ust. 2, a nie ust. 1. Pkt 6 pierwotnego katalogu z art. 51 ust. 1 został uchylony i nie ma zastosowania. Jeśli nie masz pewności, czy Twoja sytuacja mieści się w pkt 1-5, przed składaniem dokumentów warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim, czy wpis zostanie dokonany z urzędu, czy trzeba go złożyć samodzielnie.
Co z odpowiedzialnością za odpady po przekazaniu
Zezwolenie ma znaczenie także dla klientów firmy, która je posiada. Gdy wytwórca lub inny posiadacz przekazuje odpady następnemu posiadaczowi, który ma zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów (albo inną decyzję z art. 27 ust. 2 pkt 2) lub wpis do BDO w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a, odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami przechodzi na tego posiadacza z chwilą przekazania (art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach). Samo przekazanie odpadów transportującemu nie zwalnia posiadacza z odpowiedzialności – trwa ona do przejęcia jej przez uprawnionego następnego posiadacza (art. 27 ust. 3, 3a, 3b, 3c, 4 i 7).
Wyjątek dotyczy odpadów niebezpiecznych: ich wytwórca (poza wytwórcą pojazdów wycofanych z eksploatacji i zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego) jest zwolniony z odpowiedzialności dopiero z chwilą przekazania do ostatecznego procesu odzysku lub unieszkodliwiania (art. 27 ust. 3b). Reguła ta nie dotyczy wytwórcy odpadów komunalnych ani wytwórcy odpadów z art. 71 pkt 1 lit. a, który przekazuje je posiadaczowi z decyzją z art. 27 ust. 2 pkt 1 lub 2 albo wpisem z art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a – wtedy obowiązuje reguła ogólna z ust. 3 (art. 27 ust. 3c). Gdy nie można ustalić wytwórcy, za zagospodarowanie odpowiada aktualny lub poprzedni posiadacz, a sprzedawca i pośrednik w obrocie odpadami, którzy nie są posiadaczami, odpowiedzialności nie przejmują (art. 27 ust. 3, 3a, 3b, 3c, 4 i 7).
Praktycznie: zanim oddasz odpady firmie z Torunia, warto sprawdzić w jej decyzji, czy obejmuje ona kod odpadu, który przekazujesz. Obowiązki sprawozdawcze z tym związane opisujemy na stronie o sprawozdaniu odpadowym BDO.
Przykład z praktyki
Firma z Torunia chce prowadzić punkt zbierania odpadów i szacuje, że w ciągu roku zmagazynuje łącznie niewiele ponad 3000 Mg wszystkich rodzajów odpadów. Zbieranie odpadów wymaga zezwolenia. Ponieważ maksymalna łączna masa magazynowanych odpadów przekracza 3000 Mg w okresie roku, organem właściwym jest marszałek województwa (art. 41 ust. 3). Gdyby ta masa nie przekraczała 3000 Mg, a żadna inna przesłanka z pkt 1 nie wchodziła w grę, wniosek trafiłby do starosty. Po wydaniu decyzji marszałek dokonuje wpisu do BDO z urzędu, o ile firma nie uzyskała go wcześniej na podstawie art. 50 ust. 2 (art. 51 ust. 1 pkt 1-5).
Podobne zagadnienia pojawiają się w innych branżach – na przykład w poradniku o obowiązkach odpadowych gospodarstwa agroturystycznego, w którym omawiamy obowiązki odpadowe w agroturystyce, oraz w tekście o tym, czym gospodarowanie odpadami różni się od gospodarki odpadami.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328) – art. 27 ust. 3, 3a, 3b, 3c, 4 i 7, art. 41 ust. 1, 2, 3 i 6a, art. 51 ust. 1 pkt 1-5.
Jak możemy pomóc
Jeśli nie wiesz, czy Twoja działalność wymaga zezwolenia, czy wystarczy wpis do rejestru BDO, i chcesz to ustalić przed złożeniem dokumentów, opisz swoją sytuację w formularzu kontaktowym. Pomożemy ustalić, jakiego dokumentu wymaga Twój rodzaj działalności, i omówimy dalsze kroki w BDO.
Najczęściej zadawane pytania
Jakiej działalności dotyczy obowiązek uzyskania zezwolenia?
Zezwolenia wymaga prowadzenie zbierania odpadów oraz prowadzenie przetwarzania odpadów (art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach).
Który urząd rozpatrzy mój wniosek – marszałek czy starosta?
Decyduje art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach. Marszałek województwa jest właściwy m.in. dla instalacji komunalnych oraz dla zbierania odpadów, gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg. We wszystkich pozostałych przypadkach organem jest starosta.
Czy urząd musi zapytać gminę o zdanie?
Tak, co do zasady: organ zasięga opinii wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, właściwych ze względu na miejsce prowadzenia działalności (art. 41 ust. 6a ustawy o odpadach). Wymóg ten nie dotyczy prezydenta miasta na prawach powiatu, jeżeli jest on organem właściwym do wydania zezwolenia.
Czy po uzyskaniu zezwolenia muszę osobno składać wniosek o wpis do BDO?
Nie w każdym przypadku. Marszałek województwa dokonuje wpisu z urzędu, bez odrębnego wniosku, wobec posiadaczy odpadów, którzy uzyskali zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, o ile nie mają już wpisu z art. 50 ust. 2 (art. 51 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o odpadach).
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
