Czy opakowanie z celulozy i naturalnych polimerów podlega przepisom o tworzywach?

Materiał nie wyłącza wyrobu z pojęcia opakowania, a przepisy nie rozstrzygają wprost, czy opakowanie z celulozy podlega przepisom o tworzywach. Opakowaniem jest wyrób z jakiegokolwiek materiału, przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Obowiązki produktowe zależą od wykazów w załącznikach ustawy o opłacie produktowej; tej sytuacji przepis nie rozstrzyga, więc potwierdź ją we właściwym organie.

Co mówi przepis o opakowaniu?

Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi definiuje opakowanie szeroko: to wyrób, w tym wyrób bezzwrotny, wykonany z jakiegokolwiek materiału, przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów – od surowców do towarów przetworzonych (art. 3 ust. 1). Materiał nie jest więc kryterium. Pudełko z celulozy, torebka z papieru i pojemnik z biopolimeru mieszczą się w tej definicji tak samo jak opakowanie z tworzywa.

Art. 3 ust. 2 tej ustawy doprecyzowuje, co jeszcze uważa się za opakowanie. Jest nim wyrób spełniający funkcje opakowania, z wyłączeniem wyrobu, którego wszystkie elementy są przeznaczone do wspólnego użycia, spożycia lub usunięcia, który stanowi integralną część produktu i jest niezbędny do przechowywania, utrzymywania lub zabezpieczania produktu w całym cyklu i okresie jego funkcjonowania. Opakowaniem jest też wyrób spełniający te funkcje, wytworzony i przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży, a także wyrób jednorazowego użytku – sprzedany, wypełniony, wytworzony lub przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży. Za opakowanie uważa się również część składową opakowania oraz złączony z opakowaniem element pomocniczy, które spełniają funkcje opakowania.

Gdzie zaczynają się przepisy o tworzywach?

Przepisy o produktach z tworzyw sztucznych znajdują się w ustawie z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433, w brzmieniu zmienionym ustawą z dnia 14 kwietnia 2023 r., Dz.U. 2023 poz. 877). Ustawa ta przewiduje trzy odrębne mechanizmy dotyczące produktów. Wszystkie opierają się na wykazach produktów w załącznikach, a nie na samym pojęciu opakowania.

Wyjątek, o którym łatwo zapomnieć: załącznik nr 6 jest węższy, niż się często zakłada. Opłata od konsumenta obejmuje wyłącznie kubki i pojemniki na żywność – nie dotyczy toreb, chusteczek, balonów ani filtrów, które znajdują się w załączniku nr 9.

Czego przepisy nie rozstrzygają?

Przytoczone przepisy mówią, że materiał nie decyduje o tym, czy wyrób jest opakowaniem, oraz że obowiązki z ustawy o opłacie produktowej wynikają z wykazów produktów. Nie rozstrzygają natomiast, czy opakowanie z celulozy i naturalnych polimerów jest „tworzywem” w rozumieniu tych wykazów. Nie rozstrzygają tego także dla opakowania, które ma cienką powłokę lub warstwę z tworzywa. Nie wolno więc przyjmować, że „ekologiczny” materiał jest poza zakresem przepisów, ani że jest nim objęty. To pytanie wymaga potwierdzenia we właściwym organie dla Twojego konkretnego wyrobu.

W praktyce wyrób z celulozy albo papieru, który ma powłokę z tworzywa – choćby niewielką – traktujemy jako wyrób z tworzywa sztucznego i rozliczamy go według przepisów SUP. To nasza praktyka, a nie reguła wynikająca z przepisu.

Jak postąpić krok po kroku?

1. Ustal, czy Twój wyrób spełnia definicję opakowania z art. 3 ust. 1 i 2 – czyli czy służy do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktu, także gdy jest jednorazowy albo wypełniany w punkcie sprzedaży.

2. Sprawdź, czy rodzaj wyrobu występuje w załączniku nr 7, nr 6 lub nr 9 ustawy o opłacie produktowej.

3. Zapisz skład wyrobu: z czego jest wykonany i czy ma jakąkolwiek powłokę, laminat lub warstwę z tworzywa.

4. Jeśli rodzaj wyrobu jest w wykazie, a skład budzi wątpliwość, potwierdź we właściwym organie, czy wyrób traktuje się jako wykonany z tworzywa. Do czasu potwierdzenia bezpieczniej przyjąć, że obowiązki mogą Cię dotyczyć.

Przykład: sprzedajesz sałatki w pojemnikach z włókna celulozowego, które napełniasz w punkcie sprzedaży. Pojemnik jest opakowaniem na podstawie art. 3 ust. 2, niezależnie od materiału. To, czy ciążą na Tobie obowiązki z załączników dla pojemników na żywność, zależy od odpowiedzi na pytanie o materiał – i właśnie tę część trzeba potwierdzić.

Obowiązki związane z opakowaniami i opłatą produktową opisujemy m.in. w materiałach BDO dla gastronomii – opakowania z tworzyw sztucznych (SUP), BDO import towarów w opakowaniach oraz sprawozdanie roczne i opłata produktowa za opakowania. Szersze tło rejestracji znajdziesz w tekście BDO dla gastronomii.

Stan prawny na: 2026-10-13

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity) – art. 3 ust. 1 i 2.
• Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433) – art. 3b, 3c, 3i, 3k oraz załączniki nr 6, 7 i 9.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie obowiązki produktowe przewiduje ustawa o opłacie produktowej?

Ustawa przewiduje trzy odrębne mechanizmy: zakaz wprowadzania do obrotu wskazanych wyrobów (art. 3i, załącznik nr 7), opłatę pobieraną od konsumenta w punkcie sprzedaży (art. 3b i 3c, załącznik nr 6) oraz opłatę roczną producenta lub importera, której konsument nie ponosi (art. 3k, załącznik nr 9). O tym, który z nich Cię dotyczy, decyduje rodzaj wyrobu z wykazu.

Kiedy wyrób jest uznawany za opakowanie?

Gdy spełnia funkcje opakowania z art. 3 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Według art. 3 ust. 2 opakowaniem jest także wyrób wytworzony i przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży oraz wyrób jednorazowego użytku sprzedany, wypełniony lub przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży. Rodzaj materiału nie ma tu znaczenia.

Czy opłatę od konsumenta wnosi się za każde opakowanie?

Nie. Opłata pobierana w punkcie sprzedaży obejmuje wyłącznie kubki i pojemniki na żywność z załącznika nr 6. Torby, chusteczki, balony i filtry nie należą do tego załącznika – znajdują się w załączniku nr 9, który dotyczy opłaty rocznej producenta lub importera.