Kto prowadzi ewidencję produktów SUP i w jakiej formie?

Ewidencję SUP prowadzi sam przedsiębiorca: wprowadzający produkty z załącznika nr 9 (art. 3o) albo objęty art. 3b (art. 3h). Ewidencja z art. 3h może być papierowa lub elektroniczna, a ewidencja z art. 3o ma format z decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2022/162. Informacje przechowujesz 5 lat (ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami, Dz.U. 2024 poz. 433).

Dwie ewidencje SUP i dwie grupy obowiązanych

Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433) przewiduje dwie odrębne ewidencje produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych. Obie prowadzi sam przedsiębiorca, ale dotyczą innych podmiotów i innych danych.

Którą ewidencję prowadzisz, zależy od tego, co faktycznie robisz z produktami. Pierwszy reżim dotyczy podmiotów z art. 3b, czyli mechanizmu opłaty pobieranej w punkcie sprzedaży za produkty z załącznika nr 6 (kubki i pojemniki na żywność). Drugi dotyczy przedsiębiorcy, który wprowadza do obrotu produkty z załącznika nr 9, również wtedy, gdy nie pobiera opłaty od konsumenta. Jedna firma może podlegać obu, więc warto sprawdzić w załączniku nr 9 do ustawy, czy produkty, które sprzedajesz lub wprowadzasz do obrotu, w nim figurują.

Ewidencja z art. 3o: format i okres przechowywania

Przedsiębiorca wprowadzający do obrotu produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wymienione w pkt 1 i 4 sekcji I załącznika nr 9 prowadzi ewidencję zgodnie z formatem danych z decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2022/162 z dnia 4 lutego 2022 r. (art. 3o ust. 2). To warunek dotyczący formatu danych, a nie wyboru między papierem a komputerem, dlatego ustawa wiąże tu formę z konkretnym wzorem unijnym.

Informacje z ewidencji przechowujesz przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którego dotyczą (art. 3o ust. 3). Okres nie biegnie więc od dnia wpisu, tylko od zakończenia roku, za który dane zebrano. Przykład: dane o produktach wprowadzonych do obrotu w całym jednym roku kalendarzowym zaczynają pięcioletni okres dopiero po zakończeniu tego roku, a nie w dniu sprzedaży poszczególnych partii.

Ewidencja z art. 3h: papier lub plik

Podmioty objęte art. 3b ust. 1 lub 2 prowadzą ewidencję liczby sztuk produktów zakupionych i wydanych użytkownikom końcowym w danym roku kalendarzowym (art. 3h ust. 1-2 i 4). Jeżeli masz więcej niż jedną jednostkę handlową, dane rozpisujesz osobno dla każdej z nich. Ustawa dopuszcza formę papierową oraz elektroniczną, więc tabela w arkuszu kalkulacyjnym spełnia wymóg tak samo jak zeszyt, o ile pozwala odtworzyć liczbę sztuk za dany rok. Dane przechowujesz 5 lat.

Ewidencja to nie sprawozdanie

Przedsiębiorca wprowadzający do obrotu produkty z załącznika nr 9 składa także sprawozdanie z informacjami, o których mowa w art. 73 ust. 2 pkt 3 i 3a ustawy o odpadach, na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie (art. 3o ust. 4). Ewidencja jest zapisem prowadzonym na bieżąco, a sprawozdanie osobnym obowiązkiem. O tym, jak wygląda sprawozdanie, piszemy w tekście jakie produkty jednorazowe trzeba wykazać w sprawozdaniu SUP, a o opłacie produktowej w artykule o opłacie SUP w BDO. Opłata producenta z art. 3k to odrębny obowiązek, więc prowadzenie ewidencji nie zastępuje jej uiszczenia.

Co grozi za brak ewidencji

Naruszenie któregokolwiek z siedmiu obowiązków wymienionych w art. 40a pkt 8-14 podlega administracyjnej karze pieniężnej od 10 000 zł do 100 000 zł (art. 40b ust. 1 pkt 3), wymierzanej decyzją wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (art. 40b ust. 3). Wśród tych obowiązków są:

• ewidencja produktów z załącznika nr 9 wprowadzonych do obrotu (art. 3o ust. 1, pkt 9),
• prowadzenie tej ewidencji w formacie z decyzji 2022/162 (art. 3o ust. 2, pkt 10),
• oznakowanie produktów z załącznika nr 8 (art. 3j, pkt 8),
• dodatkowa ewidencja masy wprowadzonych do obrotu produktów (art. 11 ust. 1, pkt 14).

Katalog z art. 40a pkt 8-14 obejmuje też obowiązki dotyczące upoważnionego przedstawiciela (art. 8c ust. 1) i narzędzi połowowych (art. 8d ust. 1 i 5). Ewidencja z art. 3h nie została w nim wymieniona.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

• Kara dotyczy naruszenia, nie statusu. Sankcja z art. 40b spotyka za niewykonanie obowiązku, a nie za sam fakt bycia podmiotem obowiązanym. Obowiązani różnią się między punktami 8-14: są to między innymi wprowadzający do obrotu produkty SUP, producenci z art. 2 pkt 9d lit. b, wprowadzający narzędzia połowowe oraz przedsiębiorcy i organizacje odzysku.
• Format tylko dla części produktów. Wymóg formatu z decyzji 2022/162 w art. 3o ust. 2 dotyczy produktów z pkt 1 i 4 sekcji I załącznika nr 9. Okres przechowywania z art. 3o ust. 3 obejmuje wszystkie produkty z załącznika nr 9.
• Różne daty początku. Obowiązki z art. 3o i oznakowanie obowiązują od 24 maja 2023 r., a ewidencja z art. 3h od 1 stycznia 2024 r. Dla obowiązków z art. 8d (narzędzia połowowe) ustawa nowelizująca przewiduje stosowanie od 1 stycznia 2024 r.
• Pomyłka między załącznikami. Załącznik nr 6 (opłata w punkcie sprzedaży) obejmuje kubki i pojemniki na żywność, a załącznik nr 9 (opłata roczna producenta) szerszy zakres produktów. Przykłady graniczne opisaliśmy w tekście o pojemniku na żywność z pokrywką.

Co zrobić teraz?

1. Sprawdź w załącznikach nr 6 i 9 do ustawy, czy Twoje produkty tam figurują i czy je sprzedajesz użytkownikom końcowym, czy wprowadzasz do obrotu.

2. Przypisz firmę do właściwej ewidencji: art. 3h (sprzedane i wydane sztuki) albo art. 3o (wprowadzone do obrotu), a w razie potrzeby do obu.

3. Dla art. 3o przygotuj zapis danych zgodny z formatem z decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2022/162, a dla art. 3h wybierz papier albo plik elektroniczny.

4. Ustal, kto w firmie prowadzi ewidencję, i zadbaj o archiwum obejmujące co najmniej 5 lat.

Więcej o całym systemie ewidencji i sprawozdań znajdziesz w artykule o ewidencji odpadów i sprawozdaniu rocznym oraz w wyjaśnieniu, czym jest BDO.

Jak możemy pomóc

Największy kłopot sprawia zwykle ustalenie, który z dwóch reżimów dotyczy firmy i jakie dane trzeba zbierać już teraz. Pomagamy to rozstrzygnąć i przygotować sprawozdanie. Szczegóły usługi znajdziesz na stronie Etap: SUP.

Stan prawny na: 2026-10-27

Zobacz też

• Ewidencja odpadów i sprawozdanie roczne

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433)

Najczęściej zadawane pytania

Kto musi prowadzić ewidencję produktów wprowadzonych do obrotu?

Ewidencję prowadzi przedsiębiorca wprowadzający do obrotu produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wymienione w pkt 1 i 4 sekcji I załącznika nr 9 do ustawy, zgodnie z formatem danych z decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2022/162 (art. 3o ust. 2, Dz.U. 2024 poz. 433). Informacje przechowuje 5 lat od końca roku kalendarzowego, którego dotyczą.

Jaka kara grozi za brak ewidencji produktów SUP?

Naruszenie obowiązku ewidencji z art. 3o ust. 1 lub prowadzenia jej w wymaganym formacie (art. 3o ust. 2) podlega administracyjnej karze pieniężnej od 10 000 zł do 100 000 zł, wymierzanej decyzją wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (art. 40a pkt 9-10 w zw. z art. 40b ust. 1 pkt 3 i ust. 3, Dz.U. 2024 poz. 433).

Czy kara grozi już za sam fakt sprzedaży produktów jednorazowych?

Nie. Kara z art. 40b dotyczy naruszenia konkretnego obowiązku, na przykład braku ewidencji, a nie samego bycia podmiotem obowiązanym. Podmioty obowiązane różnią się między punktami 8-14 art. 40a: to między innymi wprowadzający do obrotu produkty SUP, producenci z art. 2 pkt 9d lit. b, wprowadzający narzędzia połowowe oraz przedsiębiorcy i organizacje odzysku.