Odpady komunalne to odpady z gospodarstw domowych oraz podobne do nich odpady od innych wytwórców (art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach). Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach obejmuje tym pojęciem zarówno odpady niesegregowane (zmieszane), jak i odpady zebrane selektywnie, ale wprost wyłącza z niego m.in. odpady z produkcji, rolnictwa i odpady budowlane.
Stan prawny na: 2026-10-16
Co ustawa zalicza do odpadów komunalnych?
Według art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych. Przepis wymienia w szczególności dwie grupy:
- niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne,
- odpady komunalne zebrane selektywnie.
Odpady zebrane selektywnie to takie, które pochodzą z gospodarstw domowych albo ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów domowych. Z gospodarstw domowych przepis wymienia papier i tekturę, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble.
Czym jest selektywne zbieranie?
Selektywne zbieranie to według art. 3 ust. 1 pkt 24 tej ustawy zbieranie, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady o takich samych właściwościach i takich samych cechach. Chodzi więc o osobny strumień, na przykład samo szkło albo sam papier, a nie o wspólny pojemnik na wszystko.
Czego odpady komunalne nie obejmują?
Ten sam przepis (art. 3 ust. 1 pkt 7) mówi wprost, że odpady komunalne nie obejmują odpadów:
- z produkcji, rolnictwa, leśnictwa i rybołówstwa,
- ze zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej i z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych,
- z pojazdów wycofanych z eksploatacji,
- budowlanych i rozbiórkowych.
Jak to wygląda w praktyce?
| Rodzaj odpadu | Czy to odpad komunalny? | Podstawa |
|---|---|---|
| Papier, szkło, tworzywa sztuczne i bioodpady z domu | Tak, jako odpady z gospodarstw domowych | art. 3 ust. 1 pkt 7 lit. a |
| Meble, materace i zużyty sprzęt elektroniczny z domu | Tak, jako odpady wielkogabarytowe i zużyty sprzęt | art. 3 ust. 1 pkt 7 lit. a |
| Papier biurowy i opakowania z firmy podobne do domowych | Tak, jeżeli są podobne pod względem charakteru i składu | art. 3 ust. 1 pkt 7 lit. b |
| Odpady powstające w procesie produkcyjnym | Nie, są wyłączone z definicji | art. 3 ust. 1 pkt 7 |
| Odpady z remontu lub rozbiórki | Nie, są odpadami budowlanymi i rozbiórkowymi | art. 3 ust. 1 pkt 7 |
| Osady ściekowe z oczyszczalni | Nie, są wyłączone z definicji | art. 3 ust. 1 pkt 7 |
Wyjątek: zmieszane odpady po przetworzeniu
Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowanymi odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane przetwarzaniu, ale przetwarzanie to nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości (art. 3 ust. 1 pkt 7). Samo przepuszczenie zmieszanych odpadów przez instalację nie zmienia więc ich kwalifikacji, dopóki ich właściwości zasadniczo się nie zmienią.
Zbieranie i gospodarowanie odpadami
Ustawa używa też pojęć pokrewnych. Zbieranie odpadów to gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 34). Gospodarowanie odpadami to zbieranie, transport lub przetwarzanie odpadów, w tym sortowanie, wraz z nadzorem nad tymi działaniami, a także późniejsze postępowanie z miejscami unieszkodliwiania odpadów oraz działania wykonywane w charakterze sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie odpadami (art. 3 ust. 1 pkt 2). Dopiero po ustaleniu, że dany odpad jest komunalny, ma sens pytanie, jakie dalsze przepisy go dotyczą.
Przykład: biuro i warsztat w jednym budynku
Firma prowadzi biuro i mały warsztat. Z biura wychodzą papier, tektura i plastikowe opakowania po przekąskach, podobne do tych z domu, więc mieszczą się w pojęciu odpadów komunalnych z innych źródeł niż gospodarstwa domowe (art. 3 ust. 1 pkt 7 lit. b). Odpady powstające w procesie produkcyjnym w warsztacie są z tego pojęcia wyłączone, więc trzeba je oceniać osobno.
Co zrobić teraz?
1. Zapisz, skąd pochodzi dany odpad: z gospodarstwa domowego, z biura lub lokalu usługowego, z produkcji, z remontu.
2. Porównaj go z listą z art. 3 ust. 1 pkt 7 oraz z listą wyłączeń powyżej.
3. Odpady z produkcji, rolnictwa, budowy lub rozbiórki traktuj jako niekomunalne i oceniaj je osobno.
4. Jeżeli nie masz pewności, jak zakwalifikować konkretny odpad, ustal to przed wypełnieniem ewidencji, dobierając kod według wskazówek w tekście jak dobrać kod odpadu.
Więcej o tym, kogo dotyczą obowiązki w rejestrze, znajdziesz w artykułach BDO dla wytwórców odpadów oraz czym jest BDO.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328) — art. 3 ust. 1 pkt 2, 7, 24 i 34
Jak możemy pomóc
Jeżeli po ustaleniu, że wytwarzasz odpady, musisz rozliczyć je w rejestrze BDO, możemy pomóc w przygotowaniu dokumentów. Szczegóły znajdziesz na stronie usługi: Sprawozdanie odpadowe.
Najczęściej zadawane pytania
Czy odpady z mojej firmy są odpadami komunalnymi?
Mogą być, ale tylko jeżeli ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych (art. 3 ust. 1 pkt 7 lit. b ustawy o odpadach). Odpady z produkcji, rolnictwa, leśnictwa i rybołówstwa oraz odpady budowlane i rozbiórkowe nie są odpadami komunalnymi, nawet jeżeli powstają w firmie.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
