O tym, czy używane opakowanie jest odpadem, decyduje według art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach to, czy jego posiadacz się go pozbywa lub zamierza się pozbyć. Przepisy nie rozstrzygają wprost sytuacji, w której firma używa odebranych kartonów, palet lub worków do własnych wysyłek, dlatego rozstrzyga ocena stanu faktycznego: czy dane opakowanie zostaje u Ciebie w obiegu, czy zamierzasz się go pozbyć.
Kiedy używane opakowanie jest odpadem?
Ustawa o odpadach definiuje odpad szeroko: jest nim każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć albo do których pozbycia się jest obowiązany (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach). Są to trzy osobne przesłanki i wystarczy jedna z nich. Ustawa nie przewiduje kryterium wartości rynkowej, więc samo to, że karton lub paleta ma jeszcze wartość, niczego nie rozstrzyga. To, czy posiadacz „zamierza się pozbyć”, jest oceną stanu faktycznego i sama definicja jej za Ciebie nie przesądza.
Kiedy wyrób jest opakowaniem?
Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi określa opakowanie jako wyrób, w tym bezzwrotny, wykonany z jakiegokolwiek materiału i przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów, od surowców do towarów przetworzonych (art. 3 ust. 1 tej ustawy). Karton, paleta czy worek, w którym wysyłasz towar, mieszczą się w tym opisie, bo służą do przewozu i dostarczania produktów.
Art. 3 ust. 2 tej samej ustawy wylicza, co uważa się za opakowanie. Należy do nich wyrób spełniający te funkcje, z wyłączeniem wyrobu, którego wszystkie elementy są przeznaczone do wspólnego użycia, spożycia lub usunięcia, który stanowi integralną część produktu i jest niezbędny do przechowywania, utrzymywania lub zabezpieczania produktu w całym cyklu jego funkcjonowania. Za opakowanie uważa się też część składową opakowania oraz złączony z opakowaniem element pomocniczy, które spełniają funkcje opakowania.
Czego te przepisy nie rozstrzygają?
Żaden z przytoczonych przepisów nie mówi wprost o opakowaniach, które firma odebrała z dostawą i wykorzystuje ponownie do własnych wysyłek. Definicja opakowania opisuje, czym wyrób jest, a definicja odpadu pyta o to, co posiadacz z nim robi. Dlatego przepisy nie rozstrzygają tej konkretnej sytuacji wprost.
Z samych przepisów wynikają dwa odczytania. Pierwsze: dopóki posiadacz nie pozbywa się opakowania i nie zamierza się pozbyć, nie zachodzi żadna z trzech przesłanek odpadu. Drugie: opakowanie, które posiadacz wyrzuca, oddaje lub ma obowiązek się go pozbyć, staje się odpadem, a od tej chwili liczą się przepisy o odpadach.
Sytuacje i kryterium
| Sytuacja | Co decyduje | Podstawa |
|---|---|---|
| Karton lub paleta trafia do kolejnej Twojej wysyłki | czy się go pozbywasz lub zamierzasz się pozbyć | art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach |
| Opakowanie jest uszkodzone i planujesz je wyrzucić lub oddać | zamiar pozbycia się spełnia przesłankę odpadu | art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach |
| Przepis nakłada na Ciebie obowiązek pozbycia się przedmiotu | obowiązek pozbycia się spełnia przesłankę odpadu | art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach |
| Wyrób służy do przewozu lub dostarczania produktów | spełnia funkcje opakowania | art. 3 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi |
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
Ustawa o odpadach zna kilka reżimów, które działają obok definicji odpadu. Przedmiot lub substancja spełniające warunki z art. 10 (produkt uboczny) nie są odpadem. Odpady poddane recyklingowi lub innemu odzyskowi mogą natomiast utracić status odpadu na warunkach art. 14. Jedno i drugie ocenia się osobno, na warunkach tych przepisów. Art. 2 ustawy o odpadach wyłącza też niektóre kategorie z jej zakresu, więc nie każdą rzecz spełniającą definicję odpadu automatycznie obejmuje ta ustawa.
Co zrobić w swojej firmie?
Przykład: sklep internetowy odbiera towar w kartonach i część z nich wykorzystuje do pakowania zamówień dla klientów. Dla każdego rodzaju opakowania zapisz, czy zostaje w obiegu u Ciebie, czy ma trafić poza firmę.
1. Opakowania, których nie zamierzasz się pozbywać, a które nadal służą do przewozu i dostarczania, traktuj jako wyroby w użyciu i trzymaj je osobno.
2. Opakowania uszkodzone lub niepotrzebne, które chcesz wyrzucić albo oddać, oceniaj jako odpad od chwili, gdy zapada taka decyzja.
3. Jeżeli masz wątpliwość co do konkretnego rodzaju opakowania, opisz sytuację właściwemu organowi i zachowaj odpowiedź.
Gdy opakowanie jest odpadem, co do zasady stosuje się do niego ustawę o odpadach, z zastrzeżeniem kategorii wyłączonych w art. 2 tej ustawy. Obowiązki firm w BDO opisujemy w poradnikach: odpady opakowaniowe z dostaw a wpis do BDO, pomoc w rejestracji w BDO i sprawozdanie o produktach, opakowaniach i gospodarowaniu odpadami. Jeśli chcesz sprawdzić, czy ewidencja odpadów w Twojej firmie jest prowadzona poprawnie, zajrzyj do strony o audycie BDO.
Stan prawny na: 2026-10-13
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587)
- Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619)
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy firma pozbywa się opakowania w rozumieniu przepisów?
Przepis wymienia trzy sytuacje: posiadacz pozbywa się przedmiotu, zamierza się go pozbyć albo jest do tego obowiązany. Wystarczy jedna z nich, a ocena zamiaru zależy od okoliczności konkretnego przypadku.
Czy każdy wyrób użyty do wysyłki jest opakowaniem?
Nie bez wyjątków. Opakowaniem nie jest wyrób, którego wszystkie elementy są przeznaczone do wspólnego użycia, spożycia lub usunięcia, który stanowi integralną część produktu i jest niezbędny do jego przechowywania, utrzymywania lub zabezpieczania w całym cyklu jego funkcjonowania (art. 3 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Opakowaniem jest natomiast część składowa opakowania i złączony z nim element pomocniczy, które spełniają funkcje opakowania.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
