Przeniesienie zakładu: co trzeba zaktualizować w obowiązkach środowiskowych?

Po przeniesieniu zakładu złóż w BDO wniosek o zmianę wpisu w ciągu 30 dni od dnia zmiany (art. 59 ust. 1 ustawy o odpadach). Obowiązek dotyczy podmiotu już wpisanego do rejestru, gdy zmieniły się dane adresowe lub kontaktowe albo zakres działalności wymagającej wpisu; osobno trzeba pilnować ewidencji odpadów (5 lat, art. 72) i opłat za korzystanie ze środowiska.

Przepisy mogą ulec zmianie – warto sprawdzić aktualne brzmienie przed złożeniem wniosku.

W praktyce przeniesienie zakładu dotyka trzech obszarów obowiązków środowiskowych: wpisu w rejestrze BDO, ewidencji odpadów i opłat za korzystanie ze środowiska. Poniżej każdy z nich z terminami i podstawą prawną.

Co zaktualizować w rejestrze BDO?

Podmiot już wpisany do rejestru BDO składa marszałkowi województwa wniosek o zmianę wpisu w terminie 30 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana (art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach, Dz.U. 2023 poz. 1587). Obowiązek powstaje w dwóch sytuacjach: zmieniły się informacje zawarte w rejestrze (np. dane adresowe, kontaktowe lub dane reprezentanta) albo zmienił się zakres prowadzonej działalności wymagającej wpisu. Nowy adres zakładu to zmiana danych adresowych, więc przy przeprowadzce wniosek będzie potrzebny; zmiana zakresu działalności jest odrębną przesłanką tego samego obowiązku.

Termin biegnie od dnia, w którym zmiana nastąpiła, a nie od dnia, w którym ją zauważysz lub zgłosisz. To dłuższy termin niż 14 dni, który dotyczy wykreślenia z rejestru (art. 60), więc tych dwóch terminów nie wolno mylić. Zalecenie: jako początek 30 dni przyjmij dzień faktycznej zmiany miejsca prowadzenia działalności i złóż wniosek z zapasem, nie w ostatnim dniu. Jak wygląda sam wniosek krok po kroku, opisujemy w odpowiedzi na pierwsze pytanie poniżej.

Jak długo przechowywać ewidencję po przeprowadzce?

Posiadacz odpadów przechowuje dokumenty ewidencji odpadów oraz wszelkie dane leżące u ich podstaw przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym sporządzono te dokumenty, z zastrzeżeniem art. 116, który w określonym przypadku może zmieniać ten okres (art. 72 ust. 1 ustawy o odpadach). Dokumenty trzeba udostępniać na żądanie organów kontrolnych (ust. 2), a marszałek województwa może w drodze decyzji zobowiązać posiadacza odpadów do ich przedłożenia, gdy budzą wątpliwości co do prawidłowości sporządzenia albo gdy jest to niezbędne w innych postępowaniach środowiskowych (ust. 3).

Zalecenie: archiwum ewidencji, także dane źródłowe, powinno przeprowadzić się razem z firmą albo pozostać dostępne w znanym miejscu, bo obowiązek udostępnienia dokumentów trwa przez cały ten okres. Zasady prowadzenia ewidencji zależą od rodzaju wytwarzanych odpadów; jeśli w nowym miejscu zmienia się ich rodzaj, zajrzyj do artykułu jak dobrać kod odpadu oraz do strony BDO dla wytwórców odpadów.

Opłaty za korzystanie ze środowiska po przeniesieniu zakładu

Wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza jest jedną z ustawowych kategorii opłat za korzystanie ze środowiska (art. 273 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska, Dz.U. 2025 poz. 647). Podmiot, który rozliczył emisje gazów cieplarnianych w unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS), nie płaci tej opłaty w zakresie emisji pokrytych uprawnieniami (art. 273 ust. 4). Wyłączenie obejmuje tylko ten zakres emisji, nie całą działalność podmiotu. Konkretne substancje, źródła i stawki nie wynikają z samej ustawy, lecz z rozporządzenia ministra właściwego do spraw środowiska i corocznego obwieszczenia stawek. Zalecenie: po przeprowadzce sprawdź, czy w nowym miejscu nadal wprowadzasz gazy lub pyły do powietrza i czy te emisje są objęte EU ETS. Szczegóły rozliczeń opisuje strona o sprawozdaniach i opłatach za korzystanie ze środowiska.

Opłatę za dany rok kalendarzowy wnosi się do 31 marca roku następnego, według stawek obowiązujących w okresie faktycznego korzystania ze środowiska (art. 285 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska). Ten sam termin 31 marca dotyczy złożenia wykazu (art. 286 ust. 1) i jest inny niż termin rocznego sprawozdania BDO, czyli 15 marca. Są też dwa progi (art. 289 ust. 1): opłaty z tytułu danego rodzaju korzystania ze środowiska nie wnosi się, jeśli jej roczna wysokość nie przekracza 800 zł (opłata równa dokładnie 800 zł również nie jest wnoszona), a wykazu za dany rodzaj korzystania nie trzeba składać, gdy opłata roczna nie przekracza 100 zł. Próg 100 zł liczy się osobno dla poszczególnych kategorii opłat, więc niska suma nie zwalnia z wykazu dla kategorii, w której opłata przekracza 100 zł.

Terminy i okresy w jednym miejscu

Przykład: firma przenosi magazyn do innej miejscowości

Firma handlowa przenosi magazyn i biuro pod nowy adres. Dzień faktycznej zmiany adresu to początek 30 dni na wniosek o zmianę wpisu. W pierwszych dniach po przeprowadzce firma loguje się na indywidualne konto w BDO i składa formularz aktualizacyjny z nowymi danymi adresowymi. Równolegle przenosi archiwum ewidencji odpadów i zapisuje je jako dokumenty do przechowania przez 5 lat od końca roku ich sporządzenia. W kalendarzu zaznacza 31 marca, kiedy za poprzedni rok upływa termin opłaty i wykazu, jeśli opłata przekracza progi z art. 289 ust. 1. Jeśli w nowym miejscu firma wprowadza także gazy lub pyły do powietrza, sprawdza, czy ta kategoria opłaty jej dotyczy.

Co zrobić teraz?

1. Ustal dzień, w którym faktycznie zmienił się adres zakładu, i policz od niego 30 dni.

2. Sprawdź, czy zmienił się też zakres prowadzonej działalności wymagającej wpisu – to odrębna przesłanka tego samego obowiązku z art. 59 ust. 1 ustawy o odpadach.

3. Złóż wniosek o zmianę wpisu przez indywidualne konto w BDO.

4. Zabezpiecz ewidencję i dane źródłowe na pełne 5 lat.

5. Wpisz do kalendarza 31 marca (opłata i wykaz) i sprawdź progi 800 zł oraz 100 zł z art. 289 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska.

Nie wiesz, jakie obowiązki ma Twoja firma? Użyj sprawdzenia obowiązku BDO. Ogólne wyjaśnienie systemu znajdziesz na stronie czym jest BDO.

Jak krok po kroku zgłosić zmianę wpisu w BDO?

Wniosek o zmianę wpisu składa się marszałkowi województwa elektronicznie, na formularzu aktualizacyjnym, przez indywidualne konto firmy w systemie BDO. Najpierw wprowadź zmienione dane, np. nowy adres. Do wniosku stosuje się odpowiednio te same zasady rozpatrywania i wymogi załącznikowe co do pierwotnego wniosku o wpis (art. 53 ust. 1, 3 i 7 ustawy o odpadach). Wniosek trzeba złożyć w ciągu 30 dni od dnia zmiany (art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach).

Co grozi za niezgłoszenie zmiany w terminie i czy urząd może zmienić wpis sam?

Za niezłożenie wniosku aktualizacyjnego w terminie albo złożenie wniosku niezgodnego ze stanem faktycznym grozi kara aresztu albo grzywny w trybie wykroczeniowym, orzekana przez sąd (art. 179 ustawy o odpadach); nie jest to administracyjna kara pieniężna z art. 194. Odrębnie, gdy przesłanka wykreślenia z art. 64 ust. 1 dotyczy tylko części prowadzonej działalności, a podmiot sam nie złożył wniosku, marszałek może z urzędu zmienić wpis w odpowiednim zakresie (art. 64 ust. 2). Nie zwalnia to podmiotu z własnego obowiązku z art. 59 ust. 1 ustawy o odpadach.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.