Opakowanie, które klient może użyć ponownie – jednorazowe czy wielokrotnego użytku?

Przepisy ustawy o gospodarce opakowaniami, które tu analizujemy (art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 15 ust. 1), nie rozstrzygają wprost, czy opakowanie, które klient może użyć ponownie, jest jednorazowe czy wielokrotnego użytku. Definicja opakowania (art. 3 ust. 1 i ust. 2) nie wymienia ponownego użycia wśród jego funkcji, a oznakowanie wielokrotnego użytku jest tylko możliwe (art. 15 ust. 1) – w razie wątpliwości potwierdź swój przypadek u marszałka województwa.

Stan prawny na: 2026-10-14

Co ustawa mówi o opakowaniu?

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi opakowaniem jest wyrób, w tym wyrób bezzwrotny, wykonany z jakiegokolwiek materiału, przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów, od surowców do towarów przetworzonych. Przepis określa więc opakowanie przez to, do czego służy, a nie przez to, ile razy zostanie użyte.

Art. 3 ust. 2 tej ustawy rozszerza i zawęża ten obraz. Za opakowanie uważa się między innymi wyrób spełniający te funkcje, który został wytworzony i przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży, a także wyrób jednorazowego użytku sprzedany, wypełniony, wytworzony lub przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży. Opakowaniem uważa się również część składową opakowania i złączony z nim element pomocniczy. Wyjątek: za opakowanie nie uważa się wyrobu, którego wszystkie elementy są przeznaczone do wspólnego użycia, spożycia lub usunięcia, który stanowi integralną część produktu i jest niezbędny do przechowywania, utrzymywania lub zabezpieczania produktu w całym cyklu i okresie jego funkcjonowania.

Czego te przepisy nie rozstrzygają?

Wskazane przepisy nie zawierają kryterium, według którego opakowanie, które klient może wykorzystać ponownie, byłoby jednorazowe albo wielokrotnego użytku. Przepisy nie rozstrzygają tej konkretnej sytuacji – to, że klient może pojemnik zatrzymać i użyć znowu, nie wynika z nich jako rozstrzygnięcie. Dlatego nie warto przedstawiać żadnego z dwóch odczytań jako pewnego.

Czy opakowanie trzeba oznaczać jako wielokrotnego użytku?

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy przedsiębiorca wprowadzający produkty w opakowaniach, wytwarzający opakowania, importujący opakowania oraz dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia opakowań może umieszczać na opakowaniach oznakowania wskazujące na rodzaj materiałów, z których opakowania zostały wykonane, na możliwość wielokrotnego użycia opakowania w przypadku opakowań wielokrotnego użytku oraz na przydatność opakowania do recyklingu w przypadku opakowań przydatnych do recyklingu. Przepis mówi o możliwości, nie o obowiązku, i zakłada, że opakowanie wielokrotnego użytku już istnieje – nie podaje, po czym je rozpoznać.

Skoro przepis nie podaje kryterium, przed umieszczeniem oznakowania lub oparciem na nim rozliczenia warto potwierdzić status opakowania u marszałka województwa.

Co z tego wynika dla sprawozdania BDO?

Opakowanie nie przestaje być opakowaniem w rozumieniu ustawy dlatego, że można je wykorzystać ponownie – definicja z art. 3 tego nie wyłącza. Dlatego przedsiębiorca wprowadzający produkty w opakowaniach nie ma powodu pomijać takiego opakowania przy ustalaniu swoich obowiązków. Zakres sprawozdania o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi wynika z art. 73 ust. 1 ustawy o odpadach i obejmuje podmioty wprowadzające opakowania oraz produkty w opakowaniach. Gdy obowiązek wykonuje w czyimś imieniu organizacja odzysku, sprawozdanie sporządza i składa ona, a nie pierwotnie zobowiązany przedsiębiorca (art. 74 i art. 74a ustawy o odpadach). Sprawozdanie o wytwarzanych odpadach z art. 75 ust. 1 to odrębny obowiązek, który zależy od tego, czy firma jest obowiązana do prowadzenia ewidencji odpadów (art. 66).

Jak postąpić w swojej sytuacji?

Przykład: sklep wysyła towar w pojemniku, który klient może zatrzymać i użyć ponownie. Zasady postępowania:

• Sprawdź, czy pojemnik spełnia funkcje z art. 3 ust. 1 – jeśli służy do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktu, jest opakowaniem, chyba że zachodzi wyjątek z art. 3 ust. 2 (integralna część produktu).
• Nie umieszczaj oznakowania wielokrotnego użytku, dopóki nie masz pewności co do statusu opakowania – art. 15 ust. 1 nie wymaga tego oznakowania, więc jego brak nie jest uchybieniem.
• Ustal, czy wprowadzasz produkty w opakowaniach, i sprawdź, czy sprawozdanie za Ciebie składa organizacja odzysku.
• Zapytaj marszałka województwa, jak ocenić Twoje opakowanie, i zachowaj odpowiedź w dokumentach firmy.

Podobne zagadnienia opisujemy w tekstach o opakowaniach wielokrotnego użytku w gastronomii, o tym, czy gastronomia rozlicza jednocześnie SUP i opakowania, o opakowaniach jednorazowych z tworzyw sztucznych oraz o rozróżnianiu opakowań jednostkowych i zbiorczych.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619) – art. 3 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 1.
• Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587) – art. 73 ust. 1, art. 74, art. 74a, art. 75 ust. 1.

Najczęściej zadawane pytania

Czy opakowanie jednorazowego użytku sprzedane w punkcie sprzedaży też jest opakowaniem?

Tak. Ustawa uznaje za opakowanie wyrób jednorazowego użytku sprzedany, wypełniony, wytworzony lub przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży, o ile spełnia funkcje opakowania z art. 3 ust. 1 (art. 3 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

Czy muszę oznaczyć opakowanie jako nadające się do ponownego użycia?

Nie. Przedsiębiorca wprowadzający produkty w opakowaniach może umieścić oznakowanie wskazujące na możliwość wielokrotnego użycia opakowania, ale nie musi (art. 15 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Oznakowanie dotyczy opakowań wielokrotnego użytku, a ustawa w tym przepisie nie podaje, po czym je rozpoznać.