Wytwórcą odpadów powstających przy remoncie, sprzątaniu, konserwacji lub naprawie u klienta jest co do zasady usługodawca, chyba że umowa stanowi inaczej. Podstawą jest art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, który obejmuje budowę, rozbiórkę, remont obiektów, czyszczenie zbiorników lub urządzeń oraz sprzątanie, konserwację i naprawy.
Stan prawny na: 2026-10-13
Jak ustalić, kto jest wytwórcą odpadów z Twojej usługi?
Zacznij od trzech pytań, w tej kolejności. Po pierwsze: czy to w ogóle odpad. Odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć albo do których pozbycia się jest obowiązany (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach). Po drugie: czy Twoja usługa należy do katalogu z art. 3 ust. 1 pkt 32 tej ustawy, czyli budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń albo sprzątania, konserwacji i napraw. Po trzecie: co o odpadach mówi umowa z klientem.
Jeżeli usługa mieści się w katalogu, wytwórcą odpadów jest podmiot, który ją świadczy, czyli Ty, a nie właściciel obiektu. Umowa o świadczenie usługi może jednak stanowić inaczej i wskazać jako wytwórcę zleceniodawcę. Ten wyjątek ma pierwszeństwo przed zasadą, dlatego umowę czytaj przed rozpoczęciem prac.
| Sytuacja | Kto jest wytwórcą | Podstawa |
|---|---|---|
| Usługa z katalogu (remont, sprzątanie, konserwacja, naprawa, czyszczenie zbiorników lub urządzeń, budowa, rozbiórka), umowa milczy o odpadach | Usługodawca, czyli wykonawca u klienta | art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach |
| Usługa z katalogu, umowa wskazuje innego wytwórcę, np. zleceniodawcę | Podmiot wskazany w umowie | art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach |
| Usługa spoza katalogu | Ten, czyja działalność powoduje powstawanie odpadów (ogólna definicja) | art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach |
Co oznacza dla Ciebie status wytwórcy?
Wytwórca odpadów jest obowiązany gospodarować wytworzonymi przez siebie odpadami (art. 27 ust. 1 ustawy o odpadach). Wykonanie tego obowiązku wolno mu zlecić wyłącznie podmiotom z uprawnieniami wymienionymi w art. 27 ust. 2. To znaczy, że odbiorca odpadów z Twojej usługi musi mieć jedno z poniższych:
- zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów,
- koncesję na podziemne składowanie odpadów, pozwolenie zintegrowane, decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi, zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych albo wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych,
- wpis do rejestru BDO w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5.
Wyjątek z końcowej klauzuli ust. 2: katalog nie ma zastosowania, gdy działalność odbiorcy nie wymaga decyzji ani wpisu do rejestru. Obowiązek dotyczy zarówno wytwórcy, jak i innego posiadacza odpadów, który zleca ich zagospodarowanie.
Przykład: wymiana instalacji w mieszkaniu klienta
Prowadzisz firmę remontową i wymieniasz instalację u klienta. Powstają zdemontowane rury i resztki materiałów, których klient nie chce zatrzymać. To odpady (art. 3 ust. 1 pkt 6), a remont obiektu mieści się w katalogu z art. 3 ust. 1 pkt 32. Jeśli umowa nie mówi o odpadach, wytwórcą jesteś Ty. W takim razie to Ty jesteś obowiązany gospodarować tymi odpadami (art. 27 ust. 1 ustawy o odpadach), a jeśli zlecasz to komuś, oddajesz je podmiotowi z uprawnieniem z art. 27 ust. 2, np. posiadającemu zezwolenie na zbieranie odpadów albo wpis do rejestru BDO w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5. Gdyby umowa wprost wskazywała klienta jako wytwórcę odpadów z remontu, to on byłby wytwórcą tych odpadów i na nim ciążyłby obowiązek gospodarowania nimi z art. 27 ust. 1.
Wyjątki i przypadki brzegowe
- Umowa może przesunąć status wytwórcy. Dotyczy to usług z katalogu: umowa o świadczenie usługi może wskazać innego wytwórcę, np. zleceniodawcę (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach).
- Nie wszystko jest odpadem. Przedmiot lub substancja spełniające warunki z art. 10 ustawy (produkt uboczny) nie są odpadem. Odpad poddany recyklingowi lub innemu odzyskowi może też utracić status odpadu na warunkach art. 14.
- Ocena, czy się pozbywasz, zależy od stanu faktycznego. Ustawa nie wiąże definicji odpadu z wartością rynkową rzeczy.
- Status wytwórcy nie rozstrzyga o wpisie do BDO. Czy jako usługodawca musisz mieć własny wpis, wynika z art. 49-51 ustawy i zwolnień z ewidencji, a nie z art. 3 ust. 1 pkt 32.
Co zrobić teraz?
1. Sprawdź w umowie z klientem, czy wskazuje wytwórcę odpadów.
2. Jeśli umowa milczy i Twoja usługa jest z katalogu, przyjmij, że wytwórcą jesteś Ty.
3. Ustal, jakie odpady powstają przy tej usłudze i komu je przekażesz.
4. Zanim podpiszesz umowę z odbiorcą, upewnij się, że ma uprawnienie z art. 27 ust. 2.
5. Osobno sprawdź, czy Twoja firma potrzebuje wpisu do BDO.
Do pełnego obrazu zajrzyj do materiałów o tym, czy usługi wykonywane wyłącznie u klientów, bez własnego zakładu, wymagają wpisu do BDO jako wytwórca odpadów, oraz o BDO dla wytwórców odpadów. Jeśli odpady powstają w instalacji, przeczytaj, jakie obowiązki BDO wiążą się z wytwarzaniem odpadów w instalacji, a ewidencję odpadów możesz sprawdzić podczas audytu BDO. W razie wątpliwości co do swojej sytuacji skorzystaj z formularza kontaktowego.
Najczęściej zadawane pytania
Kto jest wytwórcą odpadów, jeśli moja usługa nie należy do żadnego z wymienionych rodzajów prac?
Wtedy nie działa zasada dla usługodawcy. Wytwórcę ustala się według ogólnej definicji: jest nim ten, czyja działalność powoduje powstawanie odpadów. Zasada z art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach, że wytwórcą jest usługodawca, obejmuje tylko budowę, rozbiórkę, remont obiektów, czyszczenie zbiorników lub urządzeń oraz sprzątanie, konserwację i naprawy.
Komu mogę przekazać odpady, za które odpowiadam jako wytwórca?
Podmiotowi, który ma zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, jedno z pozostałych uprawnień z art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach albo wpis do rejestru BDO w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5. Wyjątkiem jest odbiorca, którego działalność nie wymaga decyzji ani wpisu do rejestru.
Nie. Odpadem jest to, czego posiadacz się pozbywa, zamierza się pozbyć albo musi się pozbyć (art. 3 ust. 1 pkt 6). Produkt uboczny spełniający warunki art. 10 odpadem nie jest, a odpad po recyklingu lub odzysku może utracić ten status na warunkach art. 14.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587): art. 3 ust. 1 pkt 6, art. 3 ust. 1 pkt 32 oraz art. 27 ust. 1 i 2.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. Przepis może ulec zmianie, dlatego warto sprawdzić aktualne brzmienie.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
