Jak udokumentować, że opakowania wyjechały z Polski? Dokument eksportu odpadów opakowaniowych

Wywóz odpadów opakowaniowych z Polski dokumentuje się dokumentem EDPR: na jego podstawie ustala się masę odpadów opakowaniowych będących przedmiotem eksportu lub wewnątrzwspólnotowej dostawy w celu poddania ich recyklingowi, a sporządza się go za pośrednictwem indywidualnego konta w BDO (art. 24 ust. 1 i 1a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Dokument sporządza przedsiębiorca eksportujący albo dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy odpadów opakowaniowych, a wniosek składa przez swoje konto w BDO wprowadzający produkty w opakowaniach, organizacja odzysku opakowań lub organizacja samorządu gospodarczego (art. 24 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

Przedsiębiorca eksportujący odpady opakowaniowe dołącza do dokumentu EDPR oświadczenie, że odpady przemieszczono zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1013/2006 oraz że zostaną poddane recyklingowi w instalacjach spełniających co najmniej wymagania, jakie spełniają instalacje eksploatowane na terytorium kraju (art. 24 ust. 6 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

O jakim wywozie mówi przepis?

Art. 24 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619) dotyczy odpadów opakowaniowych, które opuszczają Polskę w dwóch trybach: jako eksport albo jako wewnątrzwspólnotowa dostawa. Dokument, o którym mowa w art. 24 ust. 1 tej ustawy, nie powstaje sam. Sporządza go przedsiębiorca, który ten wywóz wykonuje, ale dopiero na wniosek.

To rozróżnienie jest ważne w praktyce. Przepis opisuje dokumentowanie wywozu odpadów opakowaniowych, a nie każdej wysyłki towaru w opakowaniu do klienta za granicą. Jeśli sprzedajesz towar do innego kraju UE, obowiązki w tym kraju to osobna sprawa (opisana niżej).

Jak to zrobić krok po kroku?

1. Ustal, w jakiej roli jesteś. Jeśli sam wywozisz odpady opakowaniowe za granicę, to Ty jesteś przedsiębiorcą, który dokument sporządza. Jeśli wywozi je Twój kontrahent, dokument sporządzi on.

2. Ustal, kto ma złożyć wniosek. Mogą to zrobić trzy podmioty: wprowadzający produkty w opakowaniach, organizacja odzysku opakowań lub organizacja samorządu gospodarczego z art. 25 ust. 1 ustawy.

3. Zaloguj się na swoje indywidualne konto w BDO i złóż wniosek tam. Art. 24 ust. 2 przewiduje wniosek składany właśnie w ten sposób.

4. Poczekaj na dokument od eksportera albo dostawcy wewnątrzwspólnotowego i zachowaj go razem z własnymi dokumentami wysyłki.

5. Porównaj dane z dokumentu z danymi o przekazanych odpadach, zanim uznasz sprawę za zamkniętą.

Krok 5 jest zaleceniem praktycznym, a nie wymogiem wynikającym z przepisu. Dokument z art. 24 powstaje na podstawie dokumentu celnego albo faktury oraz dokumentu przemieszczenia odpadów (art. 24 ust. 3), więc warto mieć je u siebie w komplecie.

Przykład: firma sprzedaje napoje w butelkach i przekazuje zebrane odpady opakowaniowe podmiotowi, który wywozi je do zakładu za granicą. Jako wprowadzający produkty w opakowaniach składa wniosek w swoim koncie w BDO. Eksporter sporządza dokument, a firma dołącza go do dokumentacji opakowań.

Czy numer BDO to to samo co numer EPR?

Pytanie o wywóz opakowań często miesza się z pytaniem o zagraniczne numery rejestracyjne, bo oba tematy dotyczą opakowań i granicy. Polski numer rejestrowy BDO jest dziewięciocyfrowy, nadaje go marszałek województwa na podstawie art. 54 ustawy o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587) i obowiązuje w Polsce. Nie jest tym samym co „numer EPR” w znaczeniu używanym przez platformy sprzedażowe, takie jak Amazon czy Allegro.

„Numer EPR” nie jest jednym unijnym identyfikatorem. To potoczne określenie różnych krajowych numerów rozszerzonej odpowiedzialności producenta, na przykład niemieckiego numeru LUCID dla opakowań lub francuskiego UIN. Każdy z nich jest potrzebny osobno przy sprzedaży do danego kraju i żaden nie zastępuje polskiego numeru BDO. Odwrotnie też: numer BDO nie zwalnia z zagranicznych obowiązków. Przepis może ulec zmianie, więc przed wysyłką do konkretnego kraju warto sprawdzić aktualne wymogi tamtejszego rejestru. Na tej stronie opisujemy tylko podstawę z polskiego prawa, a przykłady zagraniczne znajdziesz w artykułach o rejestracji opakowań we Włoszech (CONAI) oraz o rejestracji opakowań we Francji (SYDEREP).

Etykieta „numery EPR” w panelu Allegro Sales Center przy polu numeru BDO to wybór interfejsu tej platformy, a nie nazwa prawna z polskiej ustawy.

Czy dokument eksportowy zastępuje ewidencję i sprawozdanie?

Dokument z art. 24 służy do ustalenia masy wywiezionych odpadów opakowaniowych (art. 24 ust. 1). Obowiązki wprowadzającego opisują osobne artykuły. Podstawowe z nich opisano w artykule o sprawozdaniu opakowaniowym BDO, a dla nowych zasad unijnych jest strona o etapie PPWR w sprawozdaniu opakowaniowym. Opłaty z tytułu niewykonania obowiązku recyklingu to osobny temat: opłata produktowa za opakowania. Wiedzę o rejestrze znajdziesz też na stronie czym jest BDO.

Co zrobić teraz?

Zapisz, kto w Twoim łańcuchu wywozi odpady opakowaniowe i w jakiej roli Ty występujesz. Następnie sprawdź w koncie BDO, czy możesz złożyć wniosek jako wprowadzający produkty w opakowaniach. Jeśli sprzedajesz też towar za granicę, ustal osobno, jakiego numeru wymaga rejestr kraju docelowego.

Najczęstsze pytania

Kto może zażądać dokumentu o wywozie opakowań?

Wniosek składa przez indywidualne konto w BDO wprowadzający produkty w opakowaniach, organizacja odzysku opakowań albo organizacja samorządu gospodarczego z art. 25 ust. 1. Dokument sporządza przedsiębiorca eksportujący odpady opakowaniowe lub dokonujący ich wewnątrzwspólnotowej dostawy (art. 24 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

Czy numer BDO wystarczy do sprzedaży opakowań za granicę?

Nie zawsze. Numer BDO jest krajowy, a rejestry zagraniczne wymagają własnych numerów przy sprzedaży do danego kraju UE. Szczegóły zależą od kraju docelowego.

Jak możemy pomóc

Jeśli nie masz pewności, w jakiej roli występujesz przy wywozie opakowań i co powinieneś złożyć w BDO, skontaktuj się z nami. Pomożemy ustalić właściwy krok.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.