Nie, PRTR (art. 236a-236d Prawa ochrony środowiska) i raport KOBiZE (art. 7 ustawy o systemie zarządzania emisjami) to dwa odrębne obowiązki.
PRTR to Krajowy Rejestr Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń, uregulowany w art. 236a-236d ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dział IVA), który wykonuje unijne rozporządzenie (WE) nr 166/2006 o Europejskim Rejestrze Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń (E-PRTR). Raport KOBiZE to roczny raport do Krajowej bazy o emisjach, wynikający z art. 7 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. To dwa niezależnie uregulowane systemy sprawozdawcze, więc złożenie jednego sprawozdania nie zastępuje drugiego.
Porównanie: PRTR a raport KOBiZE
| Cecha | PRTR | Raport KOBiZE |
|---|---|---|
| Podstawa prawna | art. 236a-236d Prawa ochrony środowiska oraz rozporządzenie (WE) nr 166/2006 | art. 7 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji |
| Kogo dotyczy | prowadzących instalacje z rodzajów działalności z Załącznika I do rozporządzenia 166/2006, którzy przekraczają progi wydajności z tego załącznika oraz progi uwolnień lub transferów zanieczyszczeń z Załącznika II | podmiotu korzystającego ze środowiska, którego działalność powoduje emisje w danym roku kalendarzowym |
| Gdzie trafia sprawozdanie | do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (WIOŚ), który przekazuje zbiorcze dane Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska (GIOŚ); GIOŚ raportuje do Komisji Europejskiej | bezpośrednio do Krajowej bazy prowadzonej przez Krajowy ośrodek bilansowania i zarządzania emisjami (Instytut Ochrony Środowiska-PIB) |
| Termin | do 31 marca roku następującego po roku sprawozdawczym (art. 236a-236d Prawa ochrony środowiska) | za dany rok kalendarzowy do końca lutego roku następnego (art. 7 ustawy z 2009 r.) |
Tabela: różnice między sprawozdaniem PRTR a rocznym raportem do Krajowej bazy KOBiZE (art. 236a-236d Prawa ochrony środowiska; art. 7 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r.).
Najważniejsza w praktyce jest różnica w zakresie. PRTR obejmuje wyłącznie podmioty, które prowadzą instalacje z Załącznika I i przekraczają oba rodzaje progów. Obowiązek raportu KOBiZE jest szerszy: wyzwala go sam fakt prowadzenia działalności powodującej emisje, bez odrębnego progu rejestracyjnego wskazanego w art. 1-7 ustawy z 2009 r. Czy konkretna instalacja przekracza progi PRTR, wynika z załączników do rozporządzenia 166/2006 i trzeba to ocenić osobno.
Gdzie oba systemy się stykają?
Punkt styku ma charakter wyłącznie administracyjny. Krajowy ośrodek przekazuje ministrowi klimatu dane potrzebne do unijnego sprawozdania z dyrektywy o emisjach przemysłowych (IED, art. 72), a GIOŚ włącza te dane do własnego sprawozdania dla Komisji Europejskiej (art. 236c pkt 2 Prawa ochrony środowiska). To przepływ danych między instytucjami, a nie obowiązek ani zwolnienie dla przedsiębiorcy. Podmiot, który spełnia progi PRTR, składa oba sprawozdania, do dwóch różnych organów i w dwóch różnych terminach.
KOBiZE a unijny system EU ETS
Obok PRTR z raportem KOBiZE bywa mylony także handel uprawnieniami do emisji. Raport do Krajowej bazy (art. 7 ustawy z 2009 r.) i unijny system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) to dwa odrębne systemy oparte na dwóch ustawach: EU ETS wdrożyła w Polsce ustawa z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz.U. 2025 poz. 1685). Obsługuje je ta sama instytucja – Krajowy ośrodek (art. 3 ust. 2 pkt 1 i pkt 10 ustawy z 2009 r.) – i to może prowadzić do mylenia obu obowiązków. Podmiot może podlegać obowiązkowi raportu do Krajowej bazy, nie podlegając EU ETS. Czy konkretna instalacja objęta jest EU ETS, trzeba ustalić odrębnie na podstawie ustawy z 2015 r.
Czy samochody służbowe wchodzą w zakres KOBiZE?
Tak, przedsiębiorca – także prowadzący jednoosobową działalność – który w działalności użytkuje pojazdy spalinowe, formalnie mieści się w zakresie raportu KOBiZE (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r. w związku z art. 3 pkt 4, 6, 20 i 42 Prawa ochrony środowiska). Pojazdy są w Prawie ochrony środowiska „urządzeniami”, a spalanie paliwa w ich silnikach to emisja. Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 26 października 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 2217) przewiduje w raporcie osobną część o urządzeniach (rodzaj silnika, rodzaj i ilość spalonego paliwa) i nie wprowadza progu liczby pojazdów. Zasady składania raportu opisuje strona zbiorcza usług KOBiZE. Nie oznacza to automatycznie obowiązku PRTR, który zależy od kryteriów z Załączników I i II do rozporządzenia 166/2006.
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
- Osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą. Jej obowiązek z art. 7 ust. 1a ustawy z 2009 r. ogranicza się do eksploatacji instalacji wymagającej pozwolenia lub źródła spalania paliw (art. 152 ust. 2b Prawa ochrony środowiska) i nie obejmuje wprost jej prywatnych pojazdów.
- Przejęcie działalności w trakcie roku. Obowiązek raportu KOBiZE za ten rok co do zasady przechodzi na następcę (art. 7 ust. 2a), a bez następstwa prawnego każdy podmiot rozlicza własny okres prowadzenia działalności (art. 7 ust. 2b).
- Spełnienie progów PRTR. Nie zwalnia z raportu KOBiZE, tak jak raport KOBiZE nie zwalnia z PRTR.
- Granice tego tekstu. Nie wskazujemy konkretnych progów z Załączników I i II rozporządzenia 166/2006 ani nie rozstrzygamy, czy dana instalacja podlega PRTR lub EU ETS – to wymaga analizy przepisów dla konkretnej instalacji.
Co zrobić w praktyce?
Przykład: jednoosobowa firma transportowa używa kilku samochodów ciężarowych i nie prowadzi żadnej instalacji produkcyjnej. Jej działalność powoduje emisje, więc za każdy rok kalendarzowy składa raport do Krajowej bazy do końca lutego roku następnego. Czy w ogóle prowadzi instalację z Załącznika I rozporządzenia 166/2006, której dotyczyłby PRTR, ustala osobno – w razie wątpliwości warto zapytać wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, czy Twoja instalacja przekracza progi PRTR.
1. Ustal, czy w ubiegłym roku kalendarzowym Twoja działalność powodowała emisje (pojazdy, kotły, agregaty, inne źródła spalania) – to warunek raportu KOBiZE.
2. Sprawdź, czy prowadzisz instalację z rodzaju działalności z Załącznika I rozporządzenia 166/2006 i czy przekraczasz progi z Załączników I i II – to warunek PRTR.
3. Zanotuj dwa osobne terminy: koniec lutego dla Krajowej bazy i 31 marca dla sprawozdania PRTR.
4. Czytaj dalej: różnicę między raportem emisyjnym a sprawozdaniami odpadowymi wyjaśnia tekst BDO a KOBiZE: różnice i obowiązki raportowe, a o agregatach przeczytasz w artykule Agregat prądotwórczy – czy trzeba go wykazać w KOBiZE. Gdy zmieni się flota lub instalacje, zobacz, jak zaktualizować dane w KOBiZE po zmianie floty pojazdów lub instalacji.
Sprawdź, czy Twoją firmę dotyczy KOBiZE
Jeśli nie masz pewności, czy Twoja firma musi składać raport do Krajowej bazy, skorzystaj z sprawdzenia obowiązku KOBiZE.
Stan prawny na: 2026-11-02
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (tekst jednolity): art. 3 ust. 2 pkt 1 i pkt 10, art. 7.
- Ustawa – Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647): art. 236a-236d.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.
Najczęściej zadawane pytania
Czy raport do KOBiZE zastępuje sprawozdanie PRTR?
Nie. Sprawozdanie PRTR (art. 236a-236d Prawa ochrony środowiska, wykonujące rozporządzenie (WE) nr 166/2006) trafia do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, a raport KOBiZE (art. 7 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r.) do Krajowej bazy. Złożenie jednego nie zwalnia z drugiego, a podmiot spełniający progi PRTR składa oba w dwóch terminach.
Czy KOBiZE to to samo co handel uprawnieniami do emisji?
Nie. Raport do Krajowej bazy (art. 7 ustawy z 2009 r.) i EU ETS (ustawa z dnia 12 czerwca 2015 r.) to dwa odrębne systemy, choć obsługuje je ta sama instytucja (art. 3 ust. 2 pkt 1 i pkt 10 ustawy z 2009 r.). Podmiot może podlegać raportowi do Krajowej bazy, nie podlegając EU ETS. Czy konkretna instalacja podlega PRTR albo EU ETS, trzeba ustalić osobno według przepisów dla tej instalacji.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
