Obowiązki PPWR dla opakowań w 2026 roku

Obowiązki w zakresie PPWR dotyczące opakowań w 2026 roku wynikają z rozporządzenia (UE) 2025/40, stosowanego od 12 sierpnia 2026 r. (art. 71): producenci rejestrują się i podlegają EPR (art. 44-45), wytwórcy oceniają zgodność i prowadzą dokumentację (art. 15, 38-39), a opakowania do kontaktu z żywnością muszą spełniać limity PFAS (art. 5 ust. 5).

Kogo dotyczy rejestr producentów i EPR?

Producent w rozumieniu art. 3 pkt 15 rozporządzenia (UE) 2025/40 (PPWR) to m.in. podmiot, który po raz pierwszy udostępnia opakowania lub produkty w opakowaniach na terytorium państwa członkowskiego albo rozpakowuje produkty w opakowaniach, nie będąc użytkownikiem końcowym. Zgodnie z art. 44-45 PPWR taki podmiot ponosi rozszerzoną odpowiedzialność producenta (EPR) oraz ma obowiązek rejestracji i corocznej sprawozdawczości do rejestru producentów. Rejestracja dotyczy każdego państwa członkowskiego, na którego terytorium opakowania są udostępniane po raz pierwszy (art. 44 ust. 2). Tekst aktu znajdziesz w rozporządzeniu (UE) 2025/40 w EUR-Lex.

Producent z siedzibą w innym państwie członkowskim wyznacza, na podstawie pisemnego upoważnienia, upoważnionego przedstawiciela ds. EPR w państwie, w którym udostępnia opakowania (art. 45 ust. 3 PPWR). Dla producentów z państw trzecich takie wyznaczenie jest obowiązkowe tylko wtedy, gdy tak postanowi dane państwo członkowskie (art. 45 ust. 3 zd. 2). Według art. 45 ust. 4 PPWR dostawcy platform internetowych przed dopuszczeniem producenta do usługi pozyskują jego numer rejestracji z art. 44 oraz jego poświadczenie zgodności z EPR; więcej o sprzedaży na platformach znajdziesz w artykule Allegro, Amazon a PPWR – nadchodzące zmiany.

Format rejestracji i sprawozdawczości określi akt wykonawczy Komisji (art. 44 PPWR). W praktyce oznacza to, że moment, od którego rejestracja w Polsce jest faktycznie możliwa, wynika z prawa krajowego i tego aktu, a nie z samej daty stosowania rozporządzenia. Warto sprawdzić w polskich przepisach o krajowym rejestrze producentów oraz w akcie wykonawczym Komisji przyjmowanym na podstawie art. 44 ust. 14 PPWR, od kiedy rejestr działa i jakie dane trzeba w nim podać.

Co muszą zrobić wytwórcy opakowań od 12 sierpnia 2026 r.?

Wytwórca w rozumieniu art. 3 pkt 13 PPWR, a także importer lub dystrybutor uznany za wytwórcę na podstawie art. 21, może od 12 sierpnia 2026 r. wprowadzać do obrotu wyłącznie opakowania zgodne z wymogami art. 5-12 rozporządzenia (art. 15 ust. 1 PPWR). Ten obowiązek spoczywa na wytwórcy, a nie na każdym producencie z art. 44-45. Obowiązki te dotyczą opakowań wprowadzanych do obrotu od tej daty (art. 15 PPWR):

• przed wprowadzeniem do obrotu wytwórca przeprowadza procedurę oceny zgodności z art. 38 (lub zleca jej przeprowadzenie), sporządza dokumentację techniczną z załącznika VII, a przy wyniku pozytywnym – deklarację zgodności UE z art. 39 (art. 15 ust. 2);
• dokumentację techniczną i deklarację przechowuje przez 5 lat dla opakowań jednorazowych albo 10 lat dla opakowań wielokrotnego użytku, licząc od wprowadzenia do obrotu (art. 15 ust. 3);
• opakowanie musi być identyfikowalne przez numer typu, partii lub serii albo inny element umożliwiający identyfikację (art. 15 ust. 5);
• na opakowaniu, w kodzie QR lub innym nośniku danych albo w dokumencie towarzyszącym podaje nazwę (zarejestrowaną nazwę handlową lub znak towarowy) oraz adres pocztowy wytwórcy (art. 15 ust. 6).

Te same obowiązki ponosi importer lub dystrybutor, który wprowadza opakowania do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym albo je modyfikuje (art. 21 PPWR). Art. 15 ust. 1 odsyła do wymogów z art. 5-12, które mają własne daty stosowania i własne akty delegowane lub wykonawcze, dlatego warto sprawdzić w tekście rozporządzenia, od kiedy obowiązuje konkretny wymóg materialny, którego dotyczy Twoje opakowanie. Przegląd zmian rynkowych znajdziesz w artykule Jakie zmiany w opakowaniach nastąpią w 2026 roku.

Jakie limity PFAS i metali ciężkich dotyczą opakowań?

Od 12 sierpnia 2026 r. nie wprowadza się do obrotu opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością, jeżeli zawierają PFAS w stężeniu równym lub przekraczającym wartości z art. 5 ust. 5 PPWR. Niezależnie od tego suma stężeń ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego w opakowaniach i ich częściach składowych nie może przekraczać 100 mg/kg (art. 5 ust. 4 PPWR).

Zgodność z oboma wymogami wykazuje się w dokumentacji technicznej sporządzonej zgodnie z załącznikiem VII (art. 5 ust. 6 PPWR). Zakaz PFAS dotyczy wyłącznie opakowań do kontaktu z żywnością, natomiast limit 100 mg/kg dotyczy wszystkich opakowań. Zakaz z ust. 5 działa w zakresie, w jakim dane stężenie nie jest już zakazane innym aktem prawa Unii, więc przed uznaniem opakowania za zgodne warto sprawdzić w rozporządzeniu (WE) nr 1907/2006 (REACH) i rozporządzeniu (WE) nr 1935/2004, czy nie obowiązuje surowsze ograniczenie. Pełny tekst jest w rozporządzeniu (UE) 2025/40.

Czym PPWR różni się od BDO?

PPWR nie uchyla polskich obowiązków opakowaniowych: wpis do BDO jako wprowadzający, ewidencja i sprawozdanie obowiązują równolegle i niezależnie. Według art. 50 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1328) wniosek o wpis do rejestru BDO składają m.in. podmioty wprowadzające do obrotu opakowania, a zgodnie z art. 50 ust. 2 trzeba to zrobić przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu; jeśli działalność jest już prowadzona bez wpisu – niezwłocznie. Podmiot działający w więcej niż jednym zakresie z art. 50 ust. 1 składa jeden wniosek obejmujący wszystkie wymagane informacje (art. 53 ust. 6 ustawy o odpadach, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1328).

Gdy obowiązek opakowaniowy wykonuje w czyimś imieniu organizacja odzysku, to ona sporządza i składa sprawozdanie (art. 74 ust. 1, 1a i 1b ustawy o odpadach). Szczegóły sprawozdania opisuje artykuł Sprawozdanie opakowaniowe BDO.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

Obowiązek doprowadzenia do zgodności, wycofania z obrotu lub odzyskania nie dotyczy opakowań wielokrotnego użytku wprowadzonych do obrotu przed 11 lutego 2025 r. (art. 15 ust. 9 PPWR). Limit 100 mg/kg dla metali ciężkich może zostać obniżony aktami delegowanymi, a dla materiałów w zamkniętym i kontrolowanym łańcuchu mogą zostać określone warunki jego niestosowania (art. 5 ust. 7 i 8 PPWR). Warto sprawdzić, czy takie akty zostały już przyjęte w odniesieniu do Twoich materiałów.

Co zrobić najpierw?

To wnioski praktyczne oparte na przepisach opisanych wyżej:

1. Ustal swoją rolę: producent z art. 3 pkt 15 PPWR (rejestr i EPR, art. 44-45), wytwórca z art. 3 pkt 13 lub podmiot uznany za wytwórcę z art. 21 (obowiązki z art. 15).

2. Jeśli pakujesz żywność, zleć sprawdzenie składu opakowań pod kątem PFAS (art. 5 ust. 5) i metali ciężkich (art. 5 ust. 4) oraz przygotuj dokumentację techniczną z załącznika VII (art. 5 ust. 6).

3. Przygotuj ocenę zgodności i deklarację zgodności UE (art. 15 ust. 2, art. 38-39) oraz oznaczenia identyfikacyjne i dane wytwórcy (art. 15 ust. 5-6).

4. Zweryfikuj wpis i sprawozdanie w BDO (art. 50 ust. 1 pkt 6 i art. 73 ustawy o odpadach).

Jak załatwić to szybko i bez ryzyka?

Tę sprawę da się załatwić szybko i niedrogo z pomocą specjalistów. Koszt wsparcia jest porównywalny z drobnym, stałym wydatkiem firmy, na przykład z miesięcznym abonamentem na firmowy internet, a w zamian zyskujesz spokój i pewność, że nic nie umknęło. Wybieraj firmę z gotowymi, sprawdzonymi rozwiązaniami, która specjalizuje się w tej tematyce od lat, a nie kogoś, kto robi to „na kolanie”. Od 2010 r. zajmujemy się wyłącznie obowiązkami środowiskowymi firm. Jeśli chcesz ustalić swoją rolę i obowiązki, wypełnij formularz zgłoszenia.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.