Brak wykazu opłat do urzędu marszałkowskiego – skutki
Gdy firma z autem nie złoży wykazu opłat do urzędu marszałkowskiego, marszałek województwa może wymierzyć opłatę w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli WIOŚ (art. 288 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska). Do opłat stosuje się odpowiednio dział III Ordynacji podatkowej (art. 281 ust. 1 tej ustawy).
Czy firma z autem w ogóle musi składać wykaz?
Najpierw trzeba ustalić, czy obowiązek w ogóle istnieje. Wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza jest jedną z kategorii opłat za korzystanie ze środowiska (art. 273 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, dalej: POŚ). Wzór zbiorczego zestawienia, obejmującego m.in. gazy i pyły wprowadzane do powietrza, określa rozporządzenie Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443). Czy dana firma faktycznie korzysta ze środowiska w ten sposób, trzeba ocenić indywidualnie. Więcej o samym korzystaniu ze środowiska znajdziesz w artykule Korzystanie ze środowiska.
Progi wynikają z art. 289 ust. 1 POŚ i dotyczą dwóch różnych czynności: złożenia wykazu oraz zapłaty opłaty.
| Kwestia | Co stanowi przepis | Podstawa |
|---|---|---|
| Termin zapłaty i złożenia wykazu | do 31 marca następnego roku | art. 285 ust. 2 i art. 286 ust. 1 POŚ |
| Brak obowiązku złożenia wykazu | roczna opłata z tytułu każdego rodzaju korzystania nie przekracza 100 zł (art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ) | art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ |
| Brak obowiązku wniesienia opłaty | roczna wysokość opłaty z tytułu danego rodzaju korzystania nie przekracza 800 zł, równe 800 zł też (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze POŚ) | art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze POŚ |
W praktyce oznacza to, że przy opłacie z danego rodzaju korzystania powyżej 100 zł, ale nie wyższej niż 800 zł, wykaz składa się, a opłaty się nie wnosi. Próg 100 zł liczy się osobno dla każdego rodzaju korzystania. Opłatę liczy się według stawek obowiązujących w okresie korzystania ze środowiska (art. 285 ust. 1 POŚ). Stawkę na dany rok trzeba więc brać z obwieszczenia obowiązującego w tym roku. Szczegóły progów opisuje artykuł Kiedy nie trzeba składać wykazu opłat za korzystanie ze środowiska.
Co może zrobić marszałek województwa?
Marszałek województwa wymierza opłatę w drodze decyzji w trzech sytuacjach opisanych w art. 288 ust. 1 POŚ:
- Brak wykazu (pkt 1): opłatę ustala na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (WIOŚ).
- Wykaz budzi zastrzeżenia (pkt 2): wymierza opłatę w wysokości różnicy między opłatą należną a wynikającą z wykazu.
- Brak rozliczenia emisji w EU ETS (pkt 3): opłatę wymierza na podstawie wykazu podmiotów, które nie dopełniły obowiązku rozliczenia emisji, przekazanego przez Krajowy ośrodek bilansowania i zarządzania emisjami (KOBiZE).
Kopię decyzji marszałek niezwłocznie przedstawia WIOŚ (art. 288 ust. 3 POŚ). Trzecia podstawa wiąże się z wyłączeniem z art. 273 ust. 4 POŚ. Podmiot, który rozliczył emisje w EU ETS, nie płaci opłaty za powietrze w zakresie emisji pokrytych uprawnieniami. Wyłączenie obejmuje tylko ten zakres, a nie całą działalność podmiotu.

Czy naliczane są odsetki i kiedy zobowiązanie się przedawnia?
Do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska stosuje się odpowiednio dział III Ordynacji podatkowej. Uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa albo WIOŚ (art. 281 ust. 1 POŚ). Według Ordynacji podatkowej od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę (art. 53 § 1). Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności (art. 70 § 1). W praktyce oznacza to, że przy odpowiednim stosowaniu tych przepisów odsetki mogą dotyczyć także zaległej opłaty środowiskowej. Pięcioletni bieg przedawnienia opłaty z terminem 31 marca 2026 r. liczyłby się od końca 2026 r. Jest to wniosek z odesłania z art. 281 ust. 1 POŚ, a nie odrębny przepis o opłatach.
Jak złożyć lub skorygować wykaz po terminie?
Wykaz składa się marszałkowi województwa i ma dwie części: szczegółowe dane o korzystaniu ze środowiska i wysokości opłat oraz zbiorcze zestawienie tych danych (art. 286 ust. 1 POŚ). Wzory i sposób przedłożenia określa rozporządzenie z 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443), wydane na podstawie art. 286 ust. 6 POŚ. Jeśli wykaz został już złożony, a zawiera błędy, można go skorygować. Do opłat stosuje się odpowiednio dział III Ordynacji podatkowej (art. 281 ust. 1 POŚ). Art. 81 § 1 Ordynacji podatkowej pozwala skorygować uprzednio złożoną deklarację, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Prawo do korekty jest zawieszone na czas postępowania lub kontroli w zakresie nimi objętym (art. 81b § 1 pkt 1). Samo POŚ nie ma odrębnego przepisu o korekcie wykazu, więc art. 81 stosuje się odpowiednio, a nie wprost. Przed korektą warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim właściwym dla siedziby firmy, czy nie toczy się już postępowanie lub kontrola obejmująca ten sam zakres.
Jeśli wykaz został złożony, ale opłata nie została zapłacona, informacje o opłatach z wykazu stanowią podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 286 ust. 4 POŚ). Nie jest do tego potrzebna dodatkowa decyzja. Gdy dwa urzędy odpowiadają na to samo pytanie inaczej, pomoże artykuł Co zrobić, gdy dwa urzędy odpowiadają inaczej na to samo pytanie.
Jak załatwić to szybko i bez ryzyka?
Tę sprawę da się załatwić szybko i niedrogo z pomocą specjalistów. Koszt to mniej więcej tyle, co firmowy abonament internetowy. W zamian firma dostaje spokój i pewność, że wykaz jest poprawny. Warto wybrać firmę z gotowymi, sprawdzonymi rozwiązaniami, która specjalizuje się w tej tematyce od lat, a nie kogoś, kto robi to „na kolanie”. Od 2010 r. zajmujemy się wyłącznie obowiązkami środowiskowymi firm. Wystarczy wypełnić formularz zgłoszenia.
Najczęściej zadawane pytania
Do kiedy trzeba złożyć wykaz i czy zawsze jest obowiązkowy?
Wykaz składa się w terminie z art. 285 ust. 2 POŚ, czyli do 31 marca następnego roku (art. 286 ust. 1 POŚ). Gdy roczna opłata z tytułu każdego rodzaju korzystania ze środowiska nie przekracza 100 zł, wykazów się nie przedkłada (art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ). Więcej w artykule Kiedy nie trzeba składać wykazu opłat za korzystanie ze środowiska.
Co jeśli wykaz złożono, ale opłaty nie zapłacono?
Informacje o należnych opłatach z wykazu stanowią podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 286 ust. 4 POŚ), bez dodatkowej decyzji wymierzającej opłatę. Wykaz powstaje na podstawie danych o korzystaniu ze środowiska. Dla emisji do powietrza jest to raport z art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. (art. 286 ust. 3 pkt 1 POŚ). Więcej o tym obszarze w artykule Korzystanie ze środowiska.
Czy rozliczenie emisji w EU ETS zwalnia z opłaty za powietrze?
Podmiot, który rozliczył emisje gazów cieplarnianych w EU ETS, nie płaci opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w zakresie emisji pokrytych uprawnieniami (art. 273 ust. 4 POŚ). Zwolnienie nie obejmuje całej działalności podmiotu. Gdy urzędy udzielają różnych odpowiedzi, zobacz artykuł Co zrobić, gdy dwa urzędy odpowiadają inaczej na to samo pytanie.






