Czy tekturowe opakowania podlegają PPWR?

Tak, tekturowe opakowania podlegają PPWR. Rozporządzenie (UE) 2025/40 stosuje się co do zasady od 12 sierpnia 2026 r. do wszystkich opakowań, niezależnie od materiału (art. 2 ust. 1 i art. 71). Zakres obowiązków zależy od roli firmy: wytwórca, importer, dystrybutor albo producent w rozumieniu art. 3 pkt 13, 15, 17 i 18 PPWR.

Dlaczego karton jest objęty PPWR?

Zakres przedmiotowy rozporządzenia (UE) 2025/40 obejmuje według art. 2 ust. 1 „wszystkie opakowania, niezależnie od zastosowanego materiału” oraz wszystkie odpady opakowaniowe, niezależnie od sektora. Tektura ani karton nie wyłączają więc opakowania z zakresu rozporządzenia. Sam zakres przedmiotowy nie ma progu wielkości przedsiębiorstwa (art. 2 ust. 1). Art. 71 przewiduje stosowanie rozporządzenia co do zasady od 12 sierpnia 2026 r., a część przepisów ma własne, odrębne daty (zob. tabela poniżej).

Ustawa z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619) w art. 3 ust. 1 definiuje opakowanie na potrzeby tej ustawy jako wyrób „wykonany z jakiegokolwiek materiału”, przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów. To definicja krajowa; o zakresie PPWR rozstrzyga art. 2 ust. 1 rozporządzenia.

Kim jesteś w rozumieniu PPWR: wytwórcą, importerem, dystrybutorem czy producentem?

Art. 3 pkt 12 PPWR wymienia „podmioty gospodarcze”: wytwórcę, dostawcę, importera, dystrybutora, upoważnionego przedstawiciela, dystrybutora końcowego i dostawcę usług realizacji zamówień. Wytwórcą jest podmiot wytwarzający opakowanie lub produkt w opakowaniu, a także ten, kto zleca zaprojektowanie lub wytworzenie opakowania pod własną nazwą lub znakiem towarowym (art. 3 pkt 13 lit. a).

Importer ma siedzibę w Unii i wprowadza do obrotu opakowanie z państwa trzeciego (art. 3 pkt 17). Dystrybutor to podmiot w łańcuchu dostaw, inny niż wytwórca i importer, który udostępnia opakowanie na rynku (art. 3 pkt 18).

Osobna, szersza kategoria „producenta” (art. 3 pkt 15) obejmuje wytwórcę, importera lub dystrybutora, który po raz pierwszy udostępnia opakowania lub produkty w opakowaniach na terytorium państwa członkowskiego. Dotyczy to także sprzedaży na odległość i z państwa trzeciego bezpośrednio do użytkowników końcowych (art. 3 pkt 15). Obejmuje też podmiot rozpakowujący produkty w opakowaniu bez bycia użytkownikiem końcowym (art. 3 pkt 15). To właśnie producent jest adresatem rejestracji i rozszerzonej odpowiedzialności producenta (art. 3 pkt 15, art. 44–45). Role te są odrębne, więc każdą trzeba sprawdzić osobno.

Jakie obowiązki ma wytwórca kartonów?

Według art. 15 ust. 1–3 PPWR wytwórca (art. 3 pkt 13) może od 12 sierpnia 2026 r. wprowadzać do obrotu wyłącznie opakowania zgodne z wymogami art. 5–12. Przed wprowadzeniem do obrotu przeprowadza procedurę oceny zgodności (art. 38), sporządza dokumentację techniczną (załącznik VII) i deklarację zgodności UE (art. 39). Dokumenty przechowuje 5 lat dla opakowań jednorazowych i 10 lat dla wielokrotnego użytku (art. 15 ust. 3).

Zgodnie z art. 15 ust. 5 i 6 opakowanie musi mieć numer typu, partii lub serii (lub inny element identyfikacji) oraz nazwę i adres pocztowy wytwórcy. Mogą one być na opakowaniu, w kodzie QR lub innym nośniku danych albo w dokumencie towarzyszącym.

Wymogi z art. 5–12 mają własne daty stosowania, więc art. 15 ust. 1 sam nie oznacza, że każdy z nich obowiązuje już dziś. Te same obowiązki ma importer lub dystrybutor, który wprowadza opakowania do obrotu pod własną nazwą albo je modyfikuje (art. 21).

Od kiedy obowiązują poszczególne wymogi dla opakowań kartonowych?

Limit 50% pustej przestrzeni dotyczy opakowań zbiorczych, transportowych i e-commerce, a nie opakowań jednostkowych (art. 24 ust. 1). Metodologię obliczania wskaźnika ma ustalić akt wykonawczy Komisji do 12 lutego 2028 r.; do tego czasu nie ma jednolitej, wiążącej metody kalkulacji (art. 24 PPWR). Szczegóły omawia artykuł o pustej przestrzeni w opakowaniu wysyłkowym.

Obowiązek etykiety z art. 12 ust. 1 nie dotyczy opakowań transportowych, z wyjątkiem opakowań e-commerce, ani opakowań objętych systemem kaucyjnym. Do czasu wejścia w życie aktu wykonawczego z art. 12 ust. 6 lub 7 można wskazać tylko najwcześniejszą możliwą datę (12 sierpnia 2028 r.). Więcej w tekście o jednolitej etykiecie UE. Dla klas recyklowalności opakowanie poniżej 70% jest technicznie nierecyklowalne, a od 2030 r. na rynek mogą trafiać tylko opakowania klasy A, B lub C (art. 6); zob. klasy recyklowalności.

Czy musisz się zarejestrować?

Producent w rozumieniu art. 3 pkt 15 PPWR ponosi rozszerzoną odpowiedzialność producenta i ma obowiązek rejestracji oraz corocznej sprawozdawczości do rejestru producentów (art. 44–45). Obowiązek dotyczy każdego państwa członkowskiego osobno, według terytorium pierwszego udostępnienia, a nie siedziby (art. 44 ust. 2). Jeśli producent powierzył obowiązki organizacji odpowiedzialności producentów (art. 46 ust. 1), obowiązki rejestrowe wykonuje ta organizacja, o ile państwo członkowskie nie wskaże inaczej (art. 44 ust. 2).

Producent z innego państwa członkowskiego wyznacza upoważnionego przedstawiciela ds. rozszerzonej odpowiedzialności producenta w państwie, w którym udostępnia opakowania. Dla producentów z państw trzecich jest to obowiązkowe tylko wtedy, gdy tak postanowi dane państwo (art. 45 ust. 3). Próg 10 ton rocznie zmniejsza zakres sprawozdawanych informacji, ale nie zwalnia z rejestracji ani z rozszerzonej odpowiedzialności producenta; państwo członkowskie może ustalić próg niższy (art. 44 ust. 8).

Format rejestracji określi akt wykonawczy Komisji (art. 44 ust. 14). Moment, od którego rejestracja w Polsce jest faktycznie możliwa, wynika więc z prawa krajowego i tego aktu, a nie z samej daty stosowania rozporządzenia. Przed planowaniem wpisu warto sprawdzić w Dzienniku Ustaw (isap.sejm.gov.pl), czy opublikowano polskie przepisy ustanawiające rejestr z art. 44 ust. 1 PPWR.

Polskie obowiązki opakowaniowe wynikające z ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, takie jak wpis do BDO, ewidencja i sprawozdanie, obowiązują niezależnie i PPWR ich nie uchyla. Zob. sprawozdanie opakowaniowe w BDO i opłata produktowa.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

• Mikroprzedsiębiorca zlecający karton pod własną marką. Jeśli dostawca opakowania jest w tym samym państwie członkowskim, „wytwórcą” jest dostawca opakowania, a nie zleceniodawca (art. 3 pkt 13 lit. b). Analogicznie, gdy importer lub dystrybutor pod własną marką jest mikroprzedsiębiorstwem, a dostawca jest w Unii, to dostawcę uznaje się za wytwórcę do celów art. 15 (art. 21 akapit drugi).
• Importer i dystrybutor jako wytwórca. Wprowadzenie opakowań do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym albo modyfikacja opakowania w sposób mogący wpłynąć na zgodność daje status wytwórcy (art. 21).
• Opakowania wielokrotnego użytku sprzed 11 lutego 2025 r. Obowiązek doprowadzenia do zgodności, wycofania z obrotu lub odzyskania ich nie dotyczy (art. 15 ust. 9).
• Trzy różne pojęcia. „Producent” z PPWR (art. 3 pkt 15) jest szerszy niż „wytwórca” i niż polskie pojęcie „wprowadzającego produkty w opakowaniach”. Nie należy ich utożsamiać.

Co zrobić w pierwszej kolejności?

W praktyce oznacza to cztery kroki. Po pierwsze, ustal, czy kartony wytwarzasz, zlecasz pod własną marką, sprowadzasz spoza Unii, czy tylko udostępniasz dalej (art. 3 pkt 13, 17, 18). Po drugie, sprawdź, czy po raz pierwszy udostępniasz opakowania lub produkty w opakowaniach w danym państwie członkowskim, bo wtedy jesteś producentem (art. 3 pkt 15). Po trzecie, jeśli jesteś wytwórcą albo podmiotem traktowanym jak wytwórca, ustal, jak spełnisz ocenę zgodności, dokumentację techniczną i deklarację zgodności UE (art. 15 ust. 2, art. 21). Po czwarte, przy wysyłkach uwzględnij limit pustej przestrzeni dla opakowań zbiorczych, transportowych i e-commerce (art. 24 ust. 1).

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.