KOBiZE i EU ETS to dwa odrębne systemy oparte na różnych ustawach, choć obsługuje je jedna instytucja (art. 3 ust. 2 pkt 1 i pkt 10 ustawy z 17 lipca 2009 r.). Raport do Krajowej bazy (art. 7 ustawy z 2009 r.) dotyczy każdego podmiotu powodującego emisje, a EU ETS wdrożyła ustawa z 12 czerwca 2015 r.
Stan prawny na: 2026-11-02
Dwa obowiązki, jedna instytucja
Skrót KOBiZE oznacza Krajowy ośrodek bilansowania i zarządzania emisjami, utworzony ustawą z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (art. 3 ust. 1), a jego zadania wykonuje Instytut Ochrony Środowiska w Warszawie (art. 4 ust. 1). Do głównych zadań ośrodka należy prowadzenie Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji (art. 3 ust. 2 pkt 1). W języku potocznym „raport KOBiZE” to roczny raport, który podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje, wprowadza do Krajowej bazy do końca lutego, za rok poprzedni (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami). Techniczną czynnością jest więc złożenie raportu do systemu prowadzonego przez Krajowy ośrodek, a nie odrębna „rejestracja w KOBiZE”.
EU ETS to unijny system handlu uprawnieniami do emisji. W Polsce wdrożyła go ustawa z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz.U. 2025 poz. 1685). Ustawa z 2009 r. sama go nie reguluje, tylko odsyła do ustawy z 2015 r. Ten sam Krajowy ośrodek obsługuje jednak także EU ETS: prowadzi rejestr Unii, aukcje uprawnień i bazę instalacji objętych systemem (art. 3 ust. 2 pkt 2 i pkt 10 ustawy z 2009 r.). To prawdopodobnie główny powód, dla którego oba obowiązki bywają mylone.
Porównanie: raport do Krajowej bazy a EU ETS
| Cecha | Raport do Krajowej bazy (KOBiZE) | EU ETS |
|---|---|---|
| Podstawa prawna | art. 7 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. (Dz.U. 2026 poz. 526) | ustawa z dnia 12 czerwca 2015 r. (Dz.U. 2025 poz. 1685) |
| Przedmiot | roczny raport o emisjach składany do Krajowej bazy | rejestr Unii, aukcje, przydział, zakup i rozliczanie uprawnień do emisji |
| Kogo dotyczy | każdy podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje, bez progu wielkości | węższy, odrębnie regulowany reżim; to, czy dana instalacja jest objęta, ustala się według ustawy z 2015 r. |
| Rola Krajowego ośrodka | prowadzi Krajową bazę (art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z 2009 r.) | obsługuje rejestr Unii, aukcje i bazę instalacji (art. 3 ust. 2 pkt 2 i pkt 10 ustawy z 2009 r.) |
| Termin | do końca lutego za rok poprzedni (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.) | wynika z ustawy z 2015 r. |
Tabela: różnice między raportem do Krajowej bazy a systemem EU ETS (art. 3 i art. 7 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r.; ustawa z dnia 12 czerwca 2015 r.).
Podmiot może podlegać obowiązkowi raportu do Krajowej bazy, nie podlegając EU ETS. Tak jest w typowej sytuacji małych i średnich firm. Samo złożenie raportu KOBiZE nie rozstrzyga więc, czy firma musi rozliczać uprawnienia do emisji.
Jak wygląda składanie raportu do Krajowej bazy?
Raport składa się wyłącznie elektronicznie, przez portal Krajowej bazy, za pośrednictwem konta podmiotu (rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 26 października 2022 r., Dz.U. 2022 poz. 2217, wydane na podstawie art. 7 ust. 7 ustawy z 2009 r.). Droga wygląda następująco:
1. Podmiot zakłada konto przyciskiem „Zarejestruj podmiot” na stronie Krajowej bazy. Formularz składa się elektronicznie po uwierzytelnieniu przez login.gov.pl, profilem zaufanym lub e-dowodem.
2. Raport wypełnia się etapami: dane podmiotu, miejsca korzystania ze środowiska, sprawozdania dla poszczególnych miejsc, sprawozdanie z eksploatacji urządzeń i raport zbiorczy.
3. Przed wysyłką trzeba zatwierdzić wszystkie sprawozdania cząstkowe przyciskiem „Zatwierdź sprawozdanie”, a potem kliknąć „Wyślij” w oknie raportu zbiorczego. System odrzuca wysyłkę, gdy wykryje błędy.
4. Po wysłaniu można pobrać podgląd w PDF i potwierdzenie wprowadzenia raportu.
Logowanie odbywa się przez login.gov.pl albo indywidualny login i hasło, a sesja trwa 60 minut. Żaden z tych kroków nie dotyczy EU ETS, który działa na odrębnych zasadach.
Wyjątki i przypadki brzegowe
- Przynależność do EU ETS. Ustawa z 2009 r. nie rozstrzyga, czy konkretna instalacja podlega EU ETS. Przed uznaniem, że firma jest poza systemem, warto sprawdzić w ustawie z 12 czerwca 2015 r. oraz w załącznikach do dyrektywy 2003/87/WE, czy jej instalacja jest objęta.
- Obowiązek raportu bez progu. Raport do Krajowej bazy dotyczy każdego podmiotu, którego działalność powoduje emisje, bez progu wielkości, więc brak udziału w EU ETS nie zwalnia z raportu (art. 7 ustawy z 2009 r.).
- Od EU ETS do raportu. Odwrotna sytuacja, czyli podmiot w EU ETS bez obowiązku raportu do Krajowej bazy, jest teoretycznie możliwa. Każdy z obowiązków trzeba więc sprawdzić osobno.
Co zrobić w praktyce?
Przykład: firma transportowa używa kilkunastu samochodów ciężarowych i kotła grzewczego w bazie. Słyszy o KOBiZE i EU ETS i nie wie, który system jej dotyczy. Jej działalność powoduje emisje, więc ma obowiązek raportu do Krajowej bazy, który składa do końca lutego za rok poprzedni. To, że jednocześnie obsługuje ją ta sama instytucja co EU ETS, nie oznacza jeszcze udziału w handlu uprawnieniami. Czy któraś z jej instalacji jest objęta EU ETS, ustala osobno według ustawy z 2015 r.
1. Ustal, czy Twoja działalność powodowała emisje w ubiegłym roku. Jeśli tak, przygotuj raport do Krajowej bazy. Różnice między raportem emisyjnym a sprawozdaniami odpadowymi opisuje tekst BDO a KOBiZE: różnice i obowiązki raportowe.
2. Sprawdź, czy któraś Twoja instalacja nie jest objęta EU ETS. To odrębna analiza według ustawy z 12 czerwca 2015 r.
3. Zbierz dane o urządzeniach i paliwie. Przy agregacie sprawdź, czy agregat prądotwórczy trzeba wykazać w KOBiZE.
4. Gdy zmieni się flota lub instalacje, zobacz, jak zaktualizować dane w KOBiZE po zmianie floty pojazdów lub instalacji.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 526): art. 3 ust. 1, 2 pkt 1, 2 i 10, art. 4 ust. 1, art. 7.
Jak możemy pomóc
Jeśli nie masz pewności, czy Twoją firmę dotyczy raport do Krajowej bazy, pomożemy ustalić obowiązek, przygotować dane i złożyć raport w terminie. Zacznij od strony: Strona zbiorcza usług KOBiZE.
Najczęściej zadawane pytania
Czy KOBiZE i EU ETS to jeden obowiązek, skoro obsługuje je ta sama instytucja?
Nie. Raport do Krajowej bazy (art. 7 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r.) i EU ETS (ustawa z dnia 12 czerwca 2015 r.) to dwa odrębne systemy oparte na różnych ustawach. Krajowy ośrodek prowadzi Krajową bazę (art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z 2009 r.) i obsługuje też elementy EU ETS, takie jak rejestr Unii czy aukcje (art. 3 ust. 2 pkt 2 i pkt 10 tej ustawy), ale wspólna instytucja nie łączy tych obowiązków.
Czy firma składająca raport do KOBiZE podlega też handlowi uprawnieniami?
Nie musi. Podmiot może podlegać obowiązkowi raportu do Krajowej bazy (art. 7 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r.), nie podlegając EU ETS, co jest typowe dla małych i średnich firm. Czy konkretna instalacja jest objęta EU ETS, ustala się osobno według ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r., więc warto to sprawdzić w tej ustawie przed uznaniem, że handel uprawnieniami firmy nie dotyczy.
Masz pytania o rejestrację BDO lub aktualizację wpisu? Skontaktuj się z naszym ekspertem — bezpłatnie.
Sprawdź obowiązki BDO →
